logo

, virgül (fasıla)


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Fransızca virgule “bir noktalama işareti” sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince virgula “ince dal, sürgün, çubuk” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince virga “değnek, baston, dal” sözcüğünün küçültme halisidir.[1]

TDK sözlüğüne göre, “Yazılı cümlelerde birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime grupları arasına konulan, kısa bir durmayı göstermek için kullanılan noktalama işareti”dir. “,” ile gösterilir. Eski Türkçe’de, “aralık, ara, kesinti” anlamlarına gelen “fasıla” sözcüğü bu noktalama işareti için, virgül anlamında kullanılırdı.[2]

Virgül’ün diğer eş veya yakın anlamlıları, “ayıraç”, “sınır” gibi kelimelerdir. [3]

Virgül ilk zamanlar Fransızca okunuşuyla değil, Osmanlı aydınının pek çok kelimede yaptığı gibi, adı da o günkü Türkçeye çevrilerek girmiştir. Tanzimat edebiyatı ve sonrasında kelime değişik adlarla anılmıştır. MUALLİM NACİ [1850-1893], ŞEMSEDDİN SAMİ [1850-1904]’nin noktalamayı ele alan eseri Usûl-i Tenkit ve Tertib’de virgül için “fâsıla” kelimesini teklif ettiğini, MEHMED ZİHNİ [1846-1913]’nin al-Muntahab adlı eserinde ise bu işarete “sekte” kelimesini uygun gördüğünü, kendisinin de “fâsıla” kelimesini tercih ettiğini yazmıştır.[4]

“Nokta kadar menfaat için, virgül kadar eğilme.” : İnsanlar küçük bir çıkar elde etmek, haksız kazanç sağlamak için insanlık onuruna yakışmayacak şekilde başkaları önünde eğilip bükülmemeli, şerefiyle dik durmalı.[5]

Virgülle ilgili yazılmış bir kitap; “Bastıbacak Virgül”

“Bu kitap, bir romanın içindeki konumundan sıkılıp kaçarak kendini sokaklara atan bir Virgül’ün başından geçen serüveni anlatıyor. Virgül’ün kaçmasıyla cümleler bozulmuş, ortaya doldurulması olanaksız bir düzensizlik çıkmıştır. Başta kitabın yazarı olmak üzere, basın ve güvenlik güçleri Virgül’ün peşine düşerler. Virgül ise başıboş bir hayatın tadını çıkarmaktadır.”[6]

[1] http://www.etimolojiturkce.com/kelime/virg%C3%BCl

[2]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:3vtoAidUHFAJ:www.strateji.gov.tr/ortak_icerik/strateji/haberler/resmiyaz/NOKTALAMA%2520%25C4%25B0%25C5%259EARETLER%25C4%25B0.doc+&cd=7&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[3] http://www.almaany.com/tr/dict/ar-tr/fas%C4%B1la/

[4]ATASOY,Faysal Okan, Noktalama İşaretlerinin Tarihi,Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5/2 Spring 2010

[5] http://www.dersimiz.com/atasozleri_sozlugu.asp?islem=bilgigoster&id=332

[6] https://www.nesinyayinevi.com/kitap.php?no=196

 

Share
331 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

10+7 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • MHP’de Birleştirici ve Bütünleştirici Adaylarla İddiasını Ortaya Koydu

    20 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Milliyetçi Hareket Partisi, Milletvekili geçici listesini yayımlayarak 24 Haziran seçimleri öncesinde seçim çalışmalarına start vermiş oldu. Milletvekili aday listelerinin verilmesine kısa bir süre kala ilk listesini açıklayan parti MHP olurken, MHP’nin Artvin Milletvekili aday listesi beklediğimiz gibi gerçekleşti. MHP’nin birinci sıra adayı Mali Müşavir Okan Aktaş olurken, 2.sıra adayı ise İsmihan Özcihan oldu. MHP böylelikle kafalardaki kimler aday olacak sorularını gideren ilk parti olurken MHP’nin Milletvekili adaylarının tabana ve kadınla...
  • Öykünmek

    19 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Köken: Bugünkü anlamıyla alakası olmasa da, “öykü” (hikâye) kelimesi ile “öykün-” (taklit etmek) kelimesi aynı kökten gelmektedir. Sözlük Anlamı: Birinin yaptığı gibi yapmak, birine veya bir şeye benzemeye çalışmak, taklit etmek Kelimenin Serüveni: Binlerce yıl öncesinde sık kullanılan öz Türkçe bir kelime olan öykünmek, zamanla “taklit etmek”, “imitasyon”, “emülasyon”… gibi yabancı kökenli kelimelerin gölgesinde kalmıştı. Son zamanlarda üzerindeki tozları atarak yeniden sıkça kullanılmaya başladı. Özellikle sınavlarda sorulmay...
  • Karadeniz’den Hakkari’ye Gönül Köprüsü

    17 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Biz Anadoluyuz Projesi kapsamında İçişleri Bakanlığı’nın desteklediği ‘Basın Mensupları Gönül Elçileri Projesi kapsamında Karadenizli Gazeteciler olarak Hakkari’ye geldik. Artvin, Trabzon, Ordu, Gümüşhane illerinden olmak üzere 6 gazeteci olarak Hakkari’ye 4 günlük program kapsamında düzenlenen geziye katıldık. Bakan Süleyman Soylu’nun da Hakkari’ye gelecek olmasından dolayı bizim gezimizde bir gün uzatıldı ve Hakkari programımız 5 güne çıktı. Bugün ki yazımda program hakkında değerlendirmelerim olacak. ...
  • Bir Zamanların Terörle Anılan İlçesi Çukurca Huzurun ve Güvenin Adresi Olmuş

    16 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Biz Anadoluyuz Projesi kapsamında İçişleri Bakanlığı’nın desteklediği ‘Basın Mensupları Gönül Elçileri Projesi kapsamında Karadenizli Gazeteciler olarak Hakkari’ye geldik. Artvin, Trabzon, Ordu, Gümüşhane illerinden olmak üzere 6 gazeteci olarak Hakkari’ye 4 günlük program kapsamında düzenlenen geziye katıldığımızı dün yazdığım köşe yazımda belirtmiştim. Hakkari gezimiz ikinci günü ile devam ederken müsaadenizle bugün ki yazımı da Hakkari izlenimlerine ayırmak istiyorum. Bu konuyu neden bu kadar önemsediği...