logo

, virgül (fasıla)


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Fransızca virgule “bir noktalama işareti” sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince virgula “ince dal, sürgün, çubuk” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince virga “değnek, baston, dal” sözcüğünün küçültme halisidir.[1]

TDK sözlüğüne göre, “Yazılı cümlelerde birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime grupları arasına konulan, kısa bir durmayı göstermek için kullanılan noktalama işareti”dir. “,” ile gösterilir. Eski Türkçe’de, “aralık, ara, kesinti” anlamlarına gelen “fasıla” sözcüğü bu noktalama işareti için, virgül anlamında kullanılırdı.[2]

Virgül’ün diğer eş veya yakın anlamlıları, “ayıraç”, “sınır” gibi kelimelerdir. [3]

Virgül ilk zamanlar Fransızca okunuşuyla değil, Osmanlı aydınının pek çok kelimede yaptığı gibi, adı da o günkü Türkçeye çevrilerek girmiştir. Tanzimat edebiyatı ve sonrasında kelime değişik adlarla anılmıştır. MUALLİM NACİ [1850-1893], ŞEMSEDDİN SAMİ [1850-1904]’nin noktalamayı ele alan eseri Usûl-i Tenkit ve Tertib’de virgül için “fâsıla” kelimesini teklif ettiğini, MEHMED ZİHNİ [1846-1913]’nin al-Muntahab adlı eserinde ise bu işarete “sekte” kelimesini uygun gördüğünü, kendisinin de “fâsıla” kelimesini tercih ettiğini yazmıştır.[4]

“Nokta kadar menfaat için, virgül kadar eğilme.” : İnsanlar küçük bir çıkar elde etmek, haksız kazanç sağlamak için insanlık onuruna yakışmayacak şekilde başkaları önünde eğilip bükülmemeli, şerefiyle dik durmalı.[5]

Virgülle ilgili yazılmış bir kitap; “Bastıbacak Virgül”

“Bu kitap, bir romanın içindeki konumundan sıkılıp kaçarak kendini sokaklara atan bir Virgül’ün başından geçen serüveni anlatıyor. Virgül’ün kaçmasıyla cümleler bozulmuş, ortaya doldurulması olanaksız bir düzensizlik çıkmıştır. Başta kitabın yazarı olmak üzere, basın ve güvenlik güçleri Virgül’ün peşine düşerler. Virgül ise başıboş bir hayatın tadını çıkarmaktadır.”[6]

[1] http://www.etimolojiturkce.com/kelime/virg%C3%BCl

[2]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:3vtoAidUHFAJ:www.strateji.gov.tr/ortak_icerik/strateji/haberler/resmiyaz/NOKTALAMA%2520%25C4%25B0%25C5%259EARETLER%25C4%25B0.doc+&cd=7&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[3] http://www.almaany.com/tr/dict/ar-tr/fas%C4%B1la/

[4]ATASOY,Faysal Okan, Noktalama İşaretlerinin Tarihi,Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5/2 Spring 2010

[5] http://www.dersimiz.com/atasozleri_sozlugu.asp?islem=bilgigoster&id=332

[6] https://www.nesinyayinevi.com/kitap.php?no=196

 

Share
417 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

2+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Dokuz Sıfır İddiası!

    16 Ocak 2019 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Ali Nihat Gökyiğit kongre ve kültür merkezinde Tanıtımı yapılan Artvin ve ilçe belediye başkan adayların isimleriArdanuç'ta Fahri AcarArhavi'de Coşkun hekimoğluBorçka’da Aslan Atan Hopa’da Kemal GazioğluKemalpaşa’da Yener BalkayaŞavşat’ta Ahmet Sinan ÖztürkMurgul’da Hasan Çavuş Yusufeli’nde ise Eyüp Aytekin Artvin Belediye Başkanlığı adaylığı için mevcut Belediye Başkanı Mehmet Kocatepe’nin adı daha önce açıklanmıştı.Dokuz sıfır iddiası Ak parti kurmaylarından geldi Ali Nihat Gökyiğit kongre ve kültür merkezinde düzenlenen aday tanıtım toplant...
  • Doğu Türkistan kışkırtıcıları var diye Doğu Türkistan’daki zulmü yok mu sayacağız?

    12 Ocak 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Doğu Türkistan’da Öldürülen Türk Sayısı 60 Milyon’dur. Türkiye zaman zaman Rusya, İran ve Çin ile bir araya gelip ABD’ ye ittifakı bozabileceği mesajları veriyor. Bu elbette ABD’nin işine gelmez. Bu birliği bozmak için elinden geleni yapacaktır, bunlardan birisi de Doğu Türkistan meselesini kaşımaktır. Amerikan’ın bu işi kaşıması, Avrasya birliğini bozmaya çalışması Çin’in Doğu Türkistan’da zulüm yaptığı gerçeğini değiştirmez.  Türkiye’nin “Biz Türkistan meselesini kaşırsak, Çin’de Kürt meselesini kaşır” diye Büyük bir Türk yurdunun göz gör...
  • Büyük bir arife sormuşlar

    11 Ocak 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Büyük bir arife sormuşlar: "Neden bu kadar sakinsiniz..?" Demiş ki; Uzun zaman okumam ve tecrübelerimin neticesinde hayatımı beş esas üzerine kurdum: 1- Benim rızkımı kimsenin yiyemeyeceğini anladım ve sakinleştim.  2 - Allah'ın beni daima gördüğünü anladım ve hâya ettim. 3 - Benim işimi kimsenin yapamayacağını anladım ve çalışmaya koyuldum.  4 - Anladım ki işimin sonu ölümdür ve ona hazırlandım. 5 - Anladım ki iyilik ve kötülük her ikisi de kalıcıdır, dolayısıyla iyiliklerimi çoğalttım ve kötülüklerimi terketmeye çalıştım. ...
  • Meziyetleri zulmünü örtmedi, Zalim olarak anıldı

    08 Ocak 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Haccac bin Yusuf meziyetleri de olan bir hatiptir ama o daha çok Haccac-ı Zalim olarak anılır. el-Haccâc b. Yusûf, Emeviler döneminde yaşamış, Emevilerin politikalarına sıkı sıkıya bağlı ve Emevi devlet otoritesini sağlamış acımasız bir komutandır. Haccac bin Yusuf meziyetleri de olan bir hatiptir ama o daha çok Haccac-ı Zalim olarak anılır. Okuma yazma bildiği, küçük yaşlarda Kur'ân-ı Kerîm'i ezberlediği ve Tâif’ten ayrılıncaya kadar babasının yanında kardeşiyle birlikte çocuklara Kur'an öğrettiği rivayet edilir. Haccâc, Aşağ...