logo

, virgül (fasıla)


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Fransızca virgule “bir noktalama işareti” sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince virgula “ince dal, sürgün, çubuk” sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince virga “değnek, baston, dal” sözcüğünün küçültme halisidir.[1]

TDK sözlüğüne göre, “Yazılı cümlelerde birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime grupları arasına konulan, kısa bir durmayı göstermek için kullanılan noktalama işareti”dir. “,” ile gösterilir. Eski Türkçe’de, “aralık, ara, kesinti” anlamlarına gelen “fasıla” sözcüğü bu noktalama işareti için, virgül anlamında kullanılırdı.[2]

Virgül’ün diğer eş veya yakın anlamlıları, “ayıraç”, “sınır” gibi kelimelerdir. [3]

Virgül ilk zamanlar Fransızca okunuşuyla değil, Osmanlı aydınının pek çok kelimede yaptığı gibi, adı da o günkü Türkçeye çevrilerek girmiştir. Tanzimat edebiyatı ve sonrasında kelime değişik adlarla anılmıştır. MUALLİM NACİ [1850-1893], ŞEMSEDDİN SAMİ [1850-1904]’nin noktalamayı ele alan eseri Usûl-i Tenkit ve Tertib’de virgül için “fâsıla” kelimesini teklif ettiğini, MEHMED ZİHNİ [1846-1913]’nin al-Muntahab adlı eserinde ise bu işarete “sekte” kelimesini uygun gördüğünü, kendisinin de “fâsıla” kelimesini tercih ettiğini yazmıştır.[4]

“Nokta kadar menfaat için, virgül kadar eğilme.” : İnsanlar küçük bir çıkar elde etmek, haksız kazanç sağlamak için insanlık onuruna yakışmayacak şekilde başkaları önünde eğilip bükülmemeli, şerefiyle dik durmalı.[5]

Virgülle ilgili yazılmış bir kitap; “Bastıbacak Virgül”

“Bu kitap, bir romanın içindeki konumundan sıkılıp kaçarak kendini sokaklara atan bir Virgül’ün başından geçen serüveni anlatıyor. Virgül’ün kaçmasıyla cümleler bozulmuş, ortaya doldurulması olanaksız bir düzensizlik çıkmıştır. Başta kitabın yazarı olmak üzere, basın ve güvenlik güçleri Virgül’ün peşine düşerler. Virgül ise başıboş bir hayatın tadını çıkarmaktadır.”[6]

[1] http://www.etimolojiturkce.com/kelime/virg%C3%BCl

[2]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:3vtoAidUHFAJ:www.strateji.gov.tr/ortak_icerik/strateji/haberler/resmiyaz/NOKTALAMA%2520%25C4%25B0%25C5%259EARETLER%25C4%25B0.doc+&cd=7&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[3] http://www.almaany.com/tr/dict/ar-tr/fas%C4%B1la/

[4]ATASOY,Faysal Okan, Noktalama İşaretlerinin Tarihi,Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 5/2 Spring 2010

[5] http://www.dersimiz.com/atasozleri_sozlugu.asp?islem=bilgigoster&id=332

[6] https://www.nesinyayinevi.com/kitap.php?no=196

 

Share
355 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

4+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Bu Kayalıklara İlçe Kurulmaz Demiştik Ama Bizi Yanılttılar

    18 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    90’lı yılların sonu, 2000’li yılların başıydı. Yusufeli ilçesinde Yusufeli Barajı ve HES inşaatı ve bu inşaat sonrasında Yusufeli ilçesini sular altında kalacak olmasının tartışmaları yaşanıyordu. O dönem DSİ Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğü’nde basın sorumlusu olarak çalışmaktaydım. Tartışmaların odağındaki bir kurumda tam da tartışmaları takip eden birimdeydim. Bu vesile ile de sık sık Yusufeli ilçesine gidip gelirdim ve ilçedeki genel kanaati ölçme şansı bulurdum. Hatta yeni Yusufeli ilçe merkezine ilişkin yapılan araştırmaları ve o bölge...
  • Artvin’de Otobüs Keyfi Yaşanıyor

    14 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Şehirleri şehir yapan unsurların başında hiç kuşku yok ki şehir içi taşımacılıkta otobüslerin kullanılmasıdır. 90’lı yılların sonuna kadar Artvin şehir içi taşımacılıkta alternatife sahip bir ildi. Hatta şehir içi dolmuş hatları yok iken bile Artvin’de şehir içi taşımacılık konusunda halkın taşınması işlemi otobüsler ile yapılırdı. 90’lı yılların başında şehir içi dolmuşların devreye girmesi ile birlikte şehir içi taşımacılıkta Artvin’de iki alternatif var idi. Biri belediye otobüsleri, diğeri ise şehir içi dolmuşlardı. Dr. Emin Özgün’ün başkan...
  • Artvin’deki Köpek Saldırısı Görüntülerin Ulusal Yansıması

    11 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz Pazar günü ulusal medyaya bildiğiniz üzere bir görüntü yansıdı. Maalesef hepimizin içini acıtan bu görüntüler ilimizin de kötü reklamı oldu. Konuyla ilgili olarak dün yazdığım yazımda değerlendirmelerde bulunmuştum ve konuyla ilgili olarak yapılanları anlatmıştım. Bugün ki yazımda bu görüntülerin ulusal yansıması, Artvin ile ilgili yanlış anlaşılmaları düzeltilmesi ve yapılanlara ilişkin bilgiler aktaracağım. Bunları yapmadan önce de köpeklerin sahibi ile yaptığım görüşmeyi de sizlere aktarmak istiyorum. Nihayetinde bizler gazetec...
  • Yerel Medyaya Sahip Çıkıyor musunuz?

    07 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Evet, iğneyi kendimize batırdık birazda çuvaldızı Artvin halkına batıralım ve önemli bir konuyu bugün ki yazımızda ele alalım. Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu Başkanı Nuri Kolaylı tarafından yapılan bir açıklama ve tespitten bahsedeceğim bugün ki yazımda. Önemli tespitleri içeriyor. Hani, her birinizin başı sıkıştığında ya da tanıtılmak istediğinde veya şirketlerinin açılışlarını halka duyurmak için zaman zaman ihtiyaç duyduğu, en çok da Artvin’in sorunlarının gündeme getirilmesi noktasında dert yandığı o yerel medya var ya onun sorunlarında...