logo

Telgrafın icadına Osmanlı destek verdi


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Osmanlı’nın ilme ne kadar önem verdiği dünyada bilindiğinden bunun için en iyi desteğinde Osmanlı’dan olacağını da düşündüğünden; Morse arkadaşı Chamberlain’i İstanbul’a göndermiş.[1]

Bir pil, bir anahtar, madeni tel ve elektromekanik bir röle kullanmak suretiyle ilk elektrikli telgraf cihazını 1837’de icat eden Amerikalı Morse ve Chamberlain, bu buluşlarını Avrupalı hükümetlere teklif ettilerse de bir ilgi göremediler. Bunun üzerine Morse, arkadaşı Chamberlain’i İstanbul’a gönderdi. Onlar ilme ve ilim adamlarına fevkalade destek veren Osmanlı ülkesinden çok ümitliydiler. Nitekim Chamberlain, İstanbul’da büyük bir alaka ve destek gördü. Fakat elindeki alet henüz pek tam olmayan bir vaziyetteydi. Bu sebeple aleti Viyana’da iyi bir işçilikle tekrar yapmak ve ondan sonra padişaha takdim etmek üzere geri döndü. Ancak Tuna Nehri yoluyla Viyana’ya hareket etmiş fakat bindiği gemi yolda batmış ve beş arkadaşı ile birlikte Chamberlian ölmüştü.

Abdülmecid Han bu buluşun gelişmesini dikkate alarak takibe devam etti. Sultanın bu alakasını bilen ve İstanbul’da jeoloji araştırmaları yapan Amerikalı ilim adamı Lawrence Smith, Morse’den bu aletin bir örneğini getirtti. Padişah ve devlet adamları önünde başarılı bir deneme yaptı. Abdülmecid Han kendisine verilmek üzere imzasını taşıyan bir ihtara beratı ile murassa bir nişan gönderdi. Morse “Sultan Abdülmecid Han, bu nişanı ve tebrikiyle keşfimin değerini anlayan Avrupalı ilk büyük insan oldu.” demiştir.

Osmanlı ülkesinde ilk telgraf hattı, Sivastopol yakınındaki Baklava’dan Varna’ya, oradan da İstanbul’a uzatılan deniz hattıdır. Bu telgraf hattı 1855 senesinde Kırım Savaşında kullanılmış ve çok büyük faydaları görülmüştür. Telgraf hatları kısa zamanda bütün Osmanlı İmparatorluğuna tesis edildi. İlk hattın açılmasından 15 yıl sonra, 1870’te imparatorluktaki telgraf hatlarının uzunluğu 35.059, 1875’te 37.643 kilometreyi buldu. Bu tarihte Osmanlı ülkesi telgraf hatlarının uzunluğu bakımından dünya devletleri arasında beşinci geliyordu.[2]

Varna’dan Saray’a kadar gelen hat tamamlanınca Sultan’a “Emredin yazalım!” Sultan’ın “Beklenen gemi geldi mi? Avrupa ne hal içindedir?” sözleri, vericiyle Varna’ya ulaşmış ve hayretler içinde gelen cevap Sultan’a ulaştırılmıştır. Sultan “Maşallah, Maşallah!” diyerek Mors’a elmaslı bir madalya ile üzerinde Abdülmecit Han’ın imzası olan patent verilerek taltif edilmiştir. [3]

[1] http://blog.radikal.com.tr/yasam/telgrafin-mucidi-morse-niye-telgrafi-ilk-osmanliya-gonderdi-11574

[2] http://0smanli.blogcu.com/osmanlida-ilk-telgraf-hatti/3323771

[3] http://www.dunyaninilkleri.com/ilkler/dunyadaki-ilk-telgraf.html

 

Share
217 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

2+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • TEOG sınavının kalkması nedeni ile söyleyeceklerim var

    20 Eylül 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Kısaca söyleyeceğim. Eğitim ve öğretimin başarılı olması için; 1.Öğretmenlerin maaşlarının yüksek olması gerekir. 2.Tüm okulların eksiksiz olarak eğitim araçları ile donatılması gerekir. 3.Okul bitirildiğinde öğrencilerin hemen iş bulma imkanına sahip olmaları gerekir. İkide bir sistem değişikliği ise gerekmez....
  • Ekonomiye El Atılması Lazım Sayın Cumhurbaşkanım!

    19 Eylül 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Türkiye’de ekonomik anlamda işlerin yolunda gittiğine dayalı olarak ekonomiden sorumlu bakanların açıklamalarını okuyorum da çok güleceğim geliyor. Sürekli rakamlarla iyi gösterilme çabasında ki ekonomin halkın ekonomisine hiçbir faydası olmadığını artık anlamamız gerekiyor. Şunu unutmamak gerek ki bir ülkede hükümetlerin yıkılışlarının en temel sebeplerinden biri hiç kuşku yok ki rakamsal ekonomik bozukluklar değil vatandaşın cebindeki ekonomik bozukluklardır. Bunu en iyi bilen de hiç kuşku yok ki Adalet ve Kalkınma Partisi’dir. AK Parti’yi ik...
  • Cumhurbaşkanı Erdoğan ile TEOG Konusunda Hemfikirim

    16 Eylül 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz Cuma akşamı katıldığı bir canlı yayın programda çok önemli açıklamalarda bulundu. Bu açıklamalardan biri benim oldukça fazla dikkatimi çekti. O da başından beri çok saçma bulduğum ve koca bir neslin yok olmasına neden olacak olan orta öğretime geçiş sistemi sınavı olan TEOG sınavının kaldırılması gerektiğini belirttiği açıklama. Öncelikle açıklamanın haberini sizlere aktarayım ardından yazıma devam. İşte o haber: Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ben TEOG olayını istemiyorum ve bunu da artık yanlış buluyorum. TE...
  • Kemal Tecellisi (Allah’ın isimlerinde Cemal ve Celal dengesi)

    15 Eylül 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Özet: Allah'ın Cemal ve Celal isim ve sıfatları birbirine zıttır. Kemal bu zıtlıkların bir dengede olmasını ifade ediyor. Mesela Allah mutlak bir kudret sahibidir. Ama, haşa Rahmetini silip süpürecek kontrolsüz bir güç değildir, zaptolunamayan, yakıp yıkan bir kaba kuvvet değildir. Hem, kudretini acze dönüştürebilecek ölçüsüz bir Rahmetten de beridir.  "Kemal” bir şeyin en mükemmel haline denilen bir sıfattır; Allah’ın hem Zatı hem de sıfat ve isimleri mutlak mükemmeliyette olmasından dolayı, Kemal bu isim ve sıfatların genel ve ku...