logo

Soğuk Savaş (Cold War)


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Soğuk savaş çıplak askeri gücün dışında her şeyin kullanıldığı bir mücadele idi.[1]

I-Sözlük Anlamı

1 . II. Dünya Savaşı’ndan sonra Doğu ve Batı Bloklarının zaman zaman savaş çıkarma tehditlerinin bütün dünyada yarattığı gerginlik.

2 . İki kişi arasında fazla belli edilmeden yaşanan çekişme. [2]

II-Siyasi Tarih Terimi Olarak Soğuk Savaş

Soğuk Savaş, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği arasında sürdürülen sürekli gerginlik ve sınırlı çatışma biçimidir. Soğuk savaş, 1917’den başlayan Doğu-Batı çekişmesinin bir ürünüdür. Bu çekişme II. Dünya Savaşı’ndan sonra daha belirgin hale geldi. Soğuk savaş geriliminin azaldığı ya da çok yoğunlaştığı dönemler olmuştur.

Soğuk Savaş iki süpergüç olan ABD önderliğinde Batı Bloku ile Sovyetler Birliği’nin önderliğinde Doğu Bloku ülkeleri arasında 1947’den 1991’e kadar devam etmiş olan uluslararası siyasi ve askeri gerginliktir.[1] Soğuk Savaş döneminde NATO, “Batı İttifakı” olarak da biliniyordu. Batı Bloku NATO üyesi ve üyesi olmayan diğer ABD ile müttefik olan kapitalist ve antikomünist ülkelerden, Doğu Bloku ise Varşova Paktı’na üye olan komünist ve bu pakta üye olmayan diğer komünist ülkelerden oluşuyordu. Bu iki karşıt blokun yanı sıra hiçbir bloku da desteklemeyen Bağlantısızlar Hareketi isimli üçüncü bir blok daha vardı. Çin ve Yugoslavya hem Doğu Bloku ülkeleri, hem de Bağlantısızlar Hareketi ülkeleriydi. Bu iki komünist ülkenin her iki blokta da olmasının nedeni Sovyetler Birliği ile olan görüş farklılıklarıydı.[3]

“Soğuk Savaş” deyimi ilk kez 1947 yılında ABD’li Bernard Baruch tarafından kullanılmıştır. II. Dünya Savaşından sonra Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa’da SSCB’nin etkisi artmaya başladı ve bu bölgedeki ülkeleri bir ölçüde kendi şemsiyesi altına aldı. Bundan korkan ABD ve İngiltere, Batı Avrupa’da ve başka yerlerde ve Sovyet yanlısı komünist partilerin iktidara gelmemesi için çeşitli girişimlerde bulundular. Uyguladıkları Marshall Planı ile Batı Avrupa ülkeleri ABD’nin nüfuzu altına girerken, Doğu Avrupa ülkelerinde de Sovyet yanlısı komünist hükümetlerin kurulması ile Soğuk Savaş doruğa ulaştı. Bunun yanında ABD, Truman Doktrini çerçevesinde, Batı Avrupa’nın SSCB’ye karşı korunması için çaba harcadı. Bunun sonucu olarak da NATO (North Atlantic Treaty Organization-Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü) kuruldu. Buna karşı, SSCB’de Varşova Paktı’nı kurdu ve Çin’de Sovyet yanlıları iktidarı ele geçirdiler. Böylece soğuk savaşı daha belirgin hale getiren bloklar oluştu ve çeşitli çatışma konuları ortaya çıktı.[4]

Soğuk Savaş ağır ekonomik maliyetlere, yıkım ve pek çok kayıplara, hatta sosyalist toprakların genişlemesi ve metropollerce kontrol edilemeyen sonuçlara neden olan savaşlardan kapitalist emperyalist dünyanın çıkardığı yeni bir savaş anlayışıdır. Savaş meselesindeki ölçü, askeri zafer ya da mağlubiyetten çok, elde edilen sonucun nihai hedefte uyumlu olup olmamasıdır. Soğuk savaş, daha geniş bir anlama, uygulama sahasına, teorik olarak da formüle edilme zorluğuna sahiptir. Soğuk savaşta düşman hem açık, hem de gizlidir.[5]

Gerginlik hiçbir zaman “taraflar arasında” sıcak savaşa dönüşmemiş olsa da taraflar her anlamda birbirlerini yıpratmaya çalışmışlardır.

Genel kabule göre, Berlin Duvarı’nın yıkılışı komünizmin çöküşüne zemin hazırlamış, Sovyetler Birliği’nin dağılması ile de Soğuk Savaş bitmiştir.[6]

[1] Mehmet Tanju Akad,Strateji Üzerine,Kastaş Yayınları, İstanbul, 2003, s.40

[2] https://www.turkcebilgi.com/so%C4%9Fuk_sava%C5%9F

[3]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:7sWOhoIu_KIJ:www.turkcewiki.org/wiki/So%25C4%259Fuk_Sava%25C5%259F+&cd=5&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[4] https://www.turkcebilgi.com/so%C4%9Fuk_sava%C5%9F

[5] http://sites.khas.edu.tr/tez/AyseSeminGozaydin_izinli.pdf

[6] http://www.ensonhaber.com/soguk-savas-nedir-2012-02-22.html

Share
86 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

10+3 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Megalomani

    21 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Fransızca mégalomane "büyüklük hastası" sözcüğünden alıntıdır. Megalomani; kişinin kendisini olduğundan daha büyük görmesi ve buna bağlı olarak ortaya çıkan büyüklenme egosu şeklinde tanımlanan, sosyal psikolojinin alt dallarından biridir. Örneğin, gelir durumu az olan kişinin dünyanın en zenginlerinden biri gibi davranması, görüştüğü kişilere büyük miktarlarda çekler, senetler yazması gibi durumlar bu hezeyanlardandır. Bu kişilerin gösterdiği tavırlarla çevresinde bulunan dostları, arkadaşları onu terk eder. Her alanda görü...
  • MHP’de Birleştirici ve Bütünleştirici Adaylarla İddiasını Ortaya Koydu

    20 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Milliyetçi Hareket Partisi, Milletvekili geçici listesini yayımlayarak 24 Haziran seçimleri öncesinde seçim çalışmalarına start vermiş oldu. Milletvekili aday listelerinin verilmesine kısa bir süre kala ilk listesini açıklayan parti MHP olurken, MHP’nin Artvin Milletvekili aday listesi beklediğimiz gibi gerçekleşti. MHP’nin birinci sıra adayı Mali Müşavir Okan Aktaş olurken, 2.sıra adayı ise İsmihan Özcihan oldu. MHP böylelikle kafalardaki kimler aday olacak sorularını gideren ilk parti olurken MHP’nin Milletvekili adaylarının tabana ve kadınla...
  • Öykünmek

    19 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Köken: Bugünkü anlamıyla alakası olmasa da, “öykü” (hikâye) kelimesi ile “öykün-” (taklit etmek) kelimesi aynı kökten gelmektedir. Sözlük Anlamı: Birinin yaptığı gibi yapmak, birine veya bir şeye benzemeye çalışmak, taklit etmek Kelimenin Serüveni: Binlerce yıl öncesinde sık kullanılan öz Türkçe bir kelime olan öykünmek, zamanla “taklit etmek”, “imitasyon”, “emülasyon”… gibi yabancı kökenli kelimelerin gölgesinde kalmıştı. Son zamanlarda üzerindeki tozları atarak yeniden sıkça kullanılmaya başladı. Özellikle sınavlarda sorulmay...
  • Karadeniz’den Hakkari’ye Gönül Köprüsü

    17 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Biz Anadoluyuz Projesi kapsamında İçişleri Bakanlığı’nın desteklediği ‘Basın Mensupları Gönül Elçileri Projesi kapsamında Karadenizli Gazeteciler olarak Hakkari’ye geldik. Artvin, Trabzon, Ordu, Gümüşhane illerinden olmak üzere 6 gazeteci olarak Hakkari’ye 4 günlük program kapsamında düzenlenen geziye katıldık. Bakan Süleyman Soylu’nun da Hakkari’ye gelecek olmasından dolayı bizim gezimizde bir gün uzatıldı ve Hakkari programımız 5 güne çıktı. Bugün ki yazımda program hakkında değerlendirmelerim olacak. ...