logo

Serbest


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Farsça serbeste “baş bağı”, “imza ve mühür gibi hukuki bir belgenin bağlayıcı işareti” sözcüğünden türetilmiştir. Farsça sözcük Farsça ser “baş” ve Farsça besten “bağlamak” sözcüklerinin bileşiğidir.[1]

İnsan merak ediyor, başı bağlı olan nasıl serbest oluyor.[2]

Farsçada “başı bağlı” anlamına gelen “serbest” sözcüğünün, Türkçede “özgür” anlamında kullanılmasının da nedeni, yine İstanbul’la ilgilidir.

17.yüzyılda, İstanbul’da çalışmakta olduğu bir işyeri bulunmayanlar, İstanbul’a sokulmazlardı.

Surlardan geçerek İstanbul’a girmek isteyenlere, “nerede çalıştığı” sorulurdu. Şayet o kişi, bir tür “zanaatkarlar ve çalışanlar örgütü” olan “lonca teşkilatı”na kayıtlı olduğunu kanıtlarsa; kendisine kente girme izni, “başı lonca teşkilatına bağlı” olduğu için verilirdi. Onlara “serbest – başı bağlı” denirdi.

“Serbestler” İstanbul’a özgürce girebildikleri için de, zamanla “serbest” sözcüğü, “özgür” anlamında kullanılmaya başlandı.[3]

Aslı başı bağlı olan serbest kelimesinin günümüzde kazandığı anlam çeşitliliğini şöyle ifade edebiliriz;

*bir şeyle bağlı veya kayıtlı olmama,

*hüküm altında bulunmama,

*azadelik,

*hürlük;

*lakayd hareket.[4]

[1] http://www.etimolojiturkce.com/kelime/serbest

[2] https://www.facebook.com/permalink.php?id=116115921867386&story_fbid=119113564900955

[3] http://www.milliyet.com.tr/2002/04/20/yazar/altan.html

[4] http://www.sozlukanlaminedir.net/serbestlik-nedir-serbestlik-ne-demek/

 

Share
#

SENDE YORUM YAZ

4+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Ya Bunlar Artvin Halkı İle Adeta Dalga Geçiyorlar

    16 Ocak 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Yaklaşık bir aydır derin bir sessizliğe gömülen Yeşil Artvin Derneği Yöneticileri ile yıllardır savundukları maden karşıtlığının tam tersini yaparak madenle doğrudan ve dolaylı olarak iş yaptığı için il başkanlarını aday yaptırmayan CHP, yine ortaya çıktı. Biran da imza kampanyaları, meclis ziyaretleri falan. Değerli okurlarım resmen Artvin halkının aklı ile dalga geçiliyor. Artvinliler ile dalga geçiliyor. Artvinlilerin çevre hassasiyeti resmen kullanılıyor. Yazmayacağım dedim ama yazmadan duramıyorum. Beni resmen çileden çıkardılar. Bir ay...
  • Araştırma Sonuçları Ülkemizin Lehine Görünüyor

    16 Ocak 2018 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Şu an seçim olsa; AK Parti: % 44,9, CHP: % 23,7, MHP: % 10,6, HDP: % 9,1, İyi Parti: % 2,7, Diğer: % 2,2, Cevapsız: % 2,0, Kararsız: % 2,1, Geçersiz/İptal: % 0,7, Sandığa gitmeyecek: % 2 Seçim ittifakları sonucu siyasi ağırlık merkezi açık ara AK Partiden yana. AK Parti - MHP ittifakı % 55 gibi gözüküyor. CHP - HDP ittifakı % 33 gibi. İyi Parti % 3 bile değil. Diğer Partiler % 2, Bağımsız % 2, kararsız % 2, oy vermeyecekler % 2, geçersiz % 1. Bu öngörüler milletvekili seçimleri için. Sonuç...
  • Ayyuka çıkmak

    16 Ocak 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Halk arasında çok kullanılan bir kelime ya da kelime grubunun, araştırıldığında ne kadar yüksek bir ilmi derinliğe sahip olduğu anlaşılabilir. Bunlardan biri de ayyuka çıkmak tabiridir. Ayyuka çıkmak, haddinden fazla büyüyen olaylar için kullanılır. Mesela "Rezalet ayyuka çıktı!" denir. Yani haddinden fazla büyüdü. Ayyuk kelimesinin Arapça, Yunanca veya Türkçe kökenli olduğu ile ilgili farklı görüşler vardır. 1."Ayyuk" (عيّوق) bir yıldız ismi. Arapça bir kelime. Dünyaya yaklaşık 2000 ışık yılı mesafede olan Auriga (arabacı) tak...
  • Bankalar ne zaman kaldırılacak?

    14 Ocak 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Emek piyasasındaki aracılar (taşeron) kaldırılıyor; *Sermaye piyasasındaki aracılar (bankalar) ne zaman kaldırılacak ? *Elektrik piyasasındaki aracılar (dağıtım şirketleri) ne zaman kaldırılacak ? *Tarım piyasasındaki aracılar (tüccar ve haller) ne zaman kaldırılacak ? Bu örnekler artırılabilir ama bunlar sembol ve baskın örneklerdir. Bu aracılar kaldırılırsa diğer ufak tefek aracılar da kaldırılır....