logo

Serbest


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Farsça serbeste “baş bağı”, “imza ve mühür gibi hukuki bir belgenin bağlayıcı işareti” sözcüğünden türetilmiştir. Farsça sözcük Farsça ser “baş” ve Farsça besten “bağlamak” sözcüklerinin bileşiğidir.[1]

İnsan merak ediyor, başı bağlı olan nasıl serbest oluyor.[2]

Farsçada “başı bağlı” anlamına gelen “serbest” sözcüğünün, Türkçede “özgür” anlamında kullanılmasının da nedeni, yine İstanbul’la ilgilidir.

17.yüzyılda, İstanbul’da çalışmakta olduğu bir işyeri bulunmayanlar, İstanbul’a sokulmazlardı.

Surlardan geçerek İstanbul’a girmek isteyenlere, “nerede çalıştığı” sorulurdu. Şayet o kişi, bir tür “zanaatkarlar ve çalışanlar örgütü” olan “lonca teşkilatı”na kayıtlı olduğunu kanıtlarsa; kendisine kente girme izni, “başı lonca teşkilatına bağlı” olduğu için verilirdi. Onlara “serbest – başı bağlı” denirdi.

“Serbestler” İstanbul’a özgürce girebildikleri için de, zamanla “serbest” sözcüğü, “özgür” anlamında kullanılmaya başlandı.[3]

Aslı başı bağlı olan serbest kelimesinin günümüzde kazandığı anlam çeşitliliğini şöyle ifade edebiliriz;

*bir şeyle bağlı veya kayıtlı olmama,

*hüküm altında bulunmama,

*azadelik,

*hürlük;

*lakayd hareket.[4]

[1] http://www.etimolojiturkce.com/kelime/serbest

[2] https://www.facebook.com/permalink.php?id=116115921867386&story_fbid=119113564900955

[3] http://www.milliyet.com.tr/2002/04/20/yazar/altan.html

[4] http://www.sozlukanlaminedir.net/serbestlik-nedir-serbestlik-ne-demek/

 

Share
318 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Manifesto

    25 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    1.Köken İtalyanca manifesto veya Fransızca manifeste "yeminli ifade, imzalı bildiri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince manifestum "'el basılmış şey'" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince manus "el" ve Latince fendere, fest- "basmak, vurmak" sözcüklerinin bileşiğidir.  2.Tanım Toplumsal bir hareketin duyurulması ve savların belirtilmesi üzerine kurulan, bir akımın, bir hareketin oluşunu bildiren yazılara manifesto ya da bildiri denmektedir. 3.Manifesto Teriminin Farklı Anlamları  3.1.Tarih Terimi Olarak Manifesto...
  • Minval

    24 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Eskiler, bizim günümüzde biçim, yol ya da tarz dediğimiz şeylere minval demişler. Son derece estetik bir kelime. Minval Kelimesinin Anlamları 1.Çulhaların tezgah aletlerinden üstüne bez sardıkları ağaç. 2.Tarz, yol, suret, şekil. 3.Yöntem 4.Bu biçimde, bu tarzda Kaynak: http://www.kamusiosmani.net/osmanlica-sozluk-15399-nedir-anlami.html Minval Kelimesinin Kullanılması İle İlgili Bazı Örnekler *Ber-minvâl-i meşrûhvv : Açıklandığı, anlatıldığı üzere. *Ber-minvâl-i sabık: Eskisi gibi. *Bu minval üzer...
  • Subay

    23 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Köken Subay kelimesinin kökeni ile ilgili farklı görüşler vardır; 1.Subay kelimesi Eski Türkçe sü "asker" ve bey/bay "bey, reis, şef" kelimelerinin bileşiğdiri. Kelime "asker beyi" anlamıyla askeri terminolojide asırlardır kullanılmaktadır. 2.Çağatay Türkçesinde subay "1. yüksüz, ağırlıksız, bekâr, 2. hafif süvari" sözcüğünden alıntıdır. Çağatayca sözcük Moğolca subay "kısır, yavrusuz" sözcüğünden alıntıdır. Terim Anlamı Silahlı kuvvetlerde asteğmenden orgeneral veya oramirale kadar rütbedeki askerdir. Subayların Tas...
  • Hakkari Gezimizden Terörün Nasıl Biteceğine İlişkin Tespitlerim

    23 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bildiğiniz üzere İçişleri Bakanlığı himayesinde yürütülen "Basın Mensupları Gönül Elçisi" projesi kapsamında Karadeniz Bölgesi'nden Hakkari'ye giden gazeteciler 5 günlük Hakkari gezisi gerçekleştirdik. Hakkâri'nin tanıtımına katkı sağlamak amacıyla Basın Mensupları Gönül Elçisi Projesi Koordinatörü Ahmet Külekçi başkanlığında Artvin, Gümüşhane, Trabzon ve Ordu’dan Hakkari’ye gezisine 6 kişilik gazeteci grubu katılmıştı. Muhteşem bir gezi oldu. Hakkari’ye ilişkin olarak bu gezide güzel tespitlerde bulunduk. Bizlere bu gezide misafirperverlik...