logo

Pragmatizm “ben işime bakarım” anlayışı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Çevremizde, toplumumuzda, coğrafyamızda gün be gün ifsadı yaşıyor, an be an vahşi kapitalizmin maddi olduğu gibi fikri saldırılarına da maruz kalıyoruz.

İşte bu ifsadı körükleyen kavramlardan bir tanesi de; “bireyler arasındaki biricik ilişki çıkar ilişkisidir.” felsefesini slogan edinmiş Pragmatizm.[1]

Pragmatizm kelimesinin çıkış noktası, bir felsefi terim olan pragmadır. Eski Yunanca olan bu kelime, iş ve eylem anlamına gelmektedir. Pragmatik sözcüğü ise, anlam olarak “işe yönelik, eyleme dönük” demektir. Genel anlamda, Pragmatizm yerine “Faydacılık” terimi kullanılmaktadır.[2]

Doğruluğu ve gerçekliği tek yanlı olarak, yalnızca eylemlerin sonuçları ile değerlendiren ve onlara yalnızca sağladığı “fayda” açısından bakan akıma felsefede, pragmatizm adı verilir.[3]

Pragmatizm kaynaklı menfaat bağının insanlar arasındaki ilişkilerde geçici bir bağ olduğunu görürüz. Çünkü bu bağda sabitlik yoktur ve insanlar arasında sürekli, sağlıklı bir birlik sağlayamaz. Zira kendisinden daha büyük menfaatler karşısında büyük menfaatin tercih edilmesiyle ona dayalı bağın varlığı da kaybolmaktadır. Buna binaen menfaat esasına dayalı oluşacak birlikteliklerin ömrü çok kısa olmakta, böylesi bir birlikteliğin tarafları arasında sadakat ve sebatlık beklenememektedir. Menfaatin gerçekleşmediği veya başka bir yerde daha büyük menfaatin olduğu görüldüğünde, o birliktelikten kopmalar başlamaktadır. Zira o menfaati belirleyen insanın kendisidir. İnsan ise belirlemede, heva ve hevesi doğrultusunda akli değerlendirmesi ile duygularına bağlı olduğundan değişkenlik gösterir. Yani bugün iyi dediğine yarın kötü diyebilir. Bugün ona göre menfaat olan bir şey yarın menfaat olmayabilir. Bundan dolayıdır ki menfaat bağı “bağ” olma özelliğinden yoksun, bireyi davranışında tutkularının kölesi haline getiren bir anlayışın ürünüdür.[4]

Aynı zamanda bir çeşit Hazcı ahlak anlayışıdır.[5]

“Heva ve heveslerini kendisine ilah edinen kimseyi gördün mü? Şimdi ona sen mi vekil olacaksın? Yoksa sen, onların çoğunun gerçekten (söz) dinleyeceğini, akledeceğini mi sanıyorsun? Gerçekten onlar hayvanlar gibidir. Hatta daha da sapıktırlar.” (Furkan 43-44)

[1] http://islamasevdali.blogcu.com/pragmatizm-toplumu-somurme-sanati/3356523

[2] http://www.bilgiustam.com/pragmatizm-faydacilik-nedir/

[3]http://www.felsefe.gen.tr/felsefe_akimlari/pragmatizm_faydacilik_nedir_ne_demektir.asp

[4] http://islamasevdali.blogcu.com/pragmatizm-toplumu-somurme-sanati/3356523

[5]http://www.felsefe.gen.tr/felsefe_akimlari/pragmatizm_faydacilik_nedir_ne_demektir.asp

Share
#

SENDE YORUM YAZ

10+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Çin Malı Maden Açıklaması Olmuş

    25 Şubat 2018 Köşe Yazıları, Melih Sıddık Dalkılıç

    Varlığım kudreti elinde olan ALLAH’A hamd olsun, yeniden yazmak nasip oldu. Son bir haftadır yine Artvin’de ilginç olaylar olmaya başladı. Türkiye’nin belkide son dönemde yaşadığı en zor döneme ilişkin kılını kıpırdatmayanlar; bir tek açıklama veya eylemde bulunmayanlar konu maden olunca ne hikmetse Artvin’in savunucusu oluyor. Türkiye elden gidiyor. Aslanlarımız Zeytin dalı operasyonunda tüm dünyayla mücadele ediyor. Amerikası, Avrupası, Arabı, Acemi bir olmuş Türkiye’nin bütünlüğünü tehtit ediyor. Lakin bizdeki bazıları hala yeşil, maden, ...
  • Her İnsan Ülkesi İçin Hem Aslan Hem Tilki Olmalıdır

    25 Şubat 2018 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Bu bağlamda aklımıza gelen birkaç maddeyi yazalım Öncelikle “Aslan ol kurtları korkutasın, tilki ol tuzakları sezesin” Kurtlar her zaman olacaktır. Aslan olmadan kurtları korkutamazsın. Sadece aslan olanlar hiç iktidar olamamıştır. Ne kendi işinde Nede ülke yönetiminde Tilki olmadan tuzakları sezemezsin. Her insana bir tilki lazımdır. Birden fazla tilki olursa kuyrukları kısa devre yapabilir. Kendine ve insanlığa faydalı olmanın ötesindeki planlar başkalarını sömürmeye yöneliktir. Sömürmekte, sömürülmeye müsait hal...
  • Sünnilikte Halife eleştirilebilir fakat Şiilikte İmam eleştirilemez

    25 Şubat 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Sünnilikte Hilafet Görüşü Halifelik, beşeri bir makamdır, ilahi bir makam değildir. Varlık sebebi, İslâm dinini beşere/insanlara uygulamak ve insanlar arasında yaymaktır. Halifelik, nübüvvetten kesinlikle ayrı ve farklıdır. Nübüvvet ve risalet makamı halifelik makamından farklıdır. Nübüvvet ilahi bir makamdır. Allah bu makamı dilediğine verir. Halifelik ise beşeri bir makamdır. Müslümanlar bu makama getirmek için diledikleri kimselere biat ederler. Müslümanlar aralarında diledikleri kimseleri başlarına halife yaparlar. Şiilik...
  • İslami Yönetime muhalefet İslam’a muhalefet değildir

    24 Şubat 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Muhalefetin bugünkü anlamı Arapçada “muhalefet” olarak değil “muaraza” olarak ifade edilmektedir. Güncel dilimizde muhalefet dediğimiz şey aslında muarazadır. Muhalefet kelimesinin asli anlamı görüş ayrılığıdır. Bu da İslam’da normal karşılanan husustur. Allah’a muhalefet asla onaylanmaz. Ancak Allah’ın sözünün anlaşılması esnasında yaşanan görüş ayrılıklarına dönük bir vurgu yoktur. Hz. Ömer evliliği kolaylaştırmak, erkeklerin yükünü hafifletmek gibi çeşitli nedenlerle evlenilecek kadına verilecek mihrin miktarını 400 dirhemle ...