logo

Osmanlıda telefon


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Osmanlılar yeniliklere karşı olmak bir tarafa çağın şartlarına göre mümkün olan en kısa sürede ülke topraklarına taşımışlardır.

Graham Bell’in telefonu icat etmesinden 21 ay sonra, 21 Aralık 1877’de Osmanlı’da ilk telefon görüşmesi yapıldı. [1]

Alexander Graham Bell’in, 1876 yılında telefonu bulmasıyla haberleşmede yeni bir devir açılıyordu. İlk ticârî telefon ABD’de aboneli olarak kurulmuş, Siemens, 1922’de ilk kadranlı telefonu îmâl etmiştir. Bugün kadranlı, tuşlu, hattâ görüntülü telefonlar, otomatik ve elektronik santrallarda gelişmesine devâm etmektedir.

Ülkemize ilk telefon makinası Sultan İkinci Abdülhamîd Han zamânında Bell’in keşfinden sâdece üç yıl sonra 1879’da gelmiş ve 2 yıl sonra da 1881’de İstanbul’da Posta ve Telgraf Nezâreti ile Postane arasına ilk telefon tesisi kurulmuştur. 1909’da 50 hatlık manyetolu lokal bataryalı bir santral şimdiki Büyük Postahaneye monte edilmiştir. Düzenli ve teşkilatlı ilk telefon şebekesi 1911 yılında faaliyete başlamış, 1914’te 9600 hatlık Tahtakale, 6400 hatlık Beyoğlu ve 200 hatlık Kadıköy merkezi hizmete verilmiştir. 1926 yılına kadar İstanbul’dan başka yerde telefon şebekesi yoktu. İlk şehirlerarası telefon 1929’da Ankara-İstanbul, ilk milletlerarası konuşma 1931’de İstanbul-Sofya arasında yapılmıştır. Ülkemizde 1923’te 13 santralda 8450 telefon abonesi varken, 1984 sonunda abone sayısı 1.197.000 olmuştur.[2]

Osmanlıda kadın telefon memurları bile varmış.

Yavuz Selim Karakışla’nın yazdığı “Osmanlı Kadın Telefon Memureleri 1913” isimli eser Osmanlıdaki kadın memurelerin hikâyesini anlatmaktadır. [3]

Telefonun Osmanlı’nın hayatına girmesi ile beraber kurulan telefon santralleri sayesinde yeni bir iş kolu doğdu; telefon operatörlüğü.  Avrupa’da daha çok kadınların çalışan olarak tercih edildiği telefon santrallerinin, Osmanlı’da uzun süre kadınların çalışmasına uygun olmadığı düşünüldü. Kadınların uzun mücadelesinden sonra, 1913 yılında, yedi Müslüman kadın Dersaadet Telefon Anonim Şirket-i Osmaniyesi’nde işe alındı. Bu yedi kadının arasında ilk kadın tiyatrocu ve ilk santral memurelerimizden Bedia Muvahhit de yer aldı.[4]

[1] http://www.biltekhaber.net/osmanlidan-gunumuze-aloda-ericsson-imzasi.html

[2] http://www.ilkkimbuldu.com/haberlesmeyi-kim-buldu/

[3] http://www.idefix.com/kitap/osmanli-kadin-telefon-memureleri-1913-yavuz-selim-karakisla/tanim.asp?sid=CWF7O5K6QK6K785S21YZ

[4] http://www.biltekhaber.net/osmanlidan-gunumuze-aloda-ericsson-imzasi.html

 

Share
632 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Dokuz Sıfır İddiası!

    16 Ocak 2019 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Ali Nihat Gökyiğit kongre ve kültür merkezinde Tanıtımı yapılan Artvin ve ilçe belediye başkan adayların isimleriArdanuç'ta Fahri AcarArhavi'de Coşkun hekimoğluBorçka’da Aslan Atan Hopa’da Kemal GazioğluKemalpaşa’da Yener BalkayaŞavşat’ta Ahmet Sinan ÖztürkMurgul’da Hasan Çavuş Yusufeli’nde ise Eyüp Aytekin Artvin Belediye Başkanlığı adaylığı için mevcut Belediye Başkanı Mehmet Kocatepe’nin adı daha önce açıklanmıştı.Dokuz sıfır iddiası Ak parti kurmaylarından geldi Ali Nihat Gökyiğit kongre ve kültür merkezinde düzenlenen aday tanıtım toplant...
  • Doğu Türkistan kışkırtıcıları var diye Doğu Türkistan’daki zulmü yok mu sayacağız?

    12 Ocak 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Doğu Türkistan’da Öldürülen Türk Sayısı 60 Milyon’dur. Türkiye zaman zaman Rusya, İran ve Çin ile bir araya gelip ABD’ ye ittifakı bozabileceği mesajları veriyor. Bu elbette ABD’nin işine gelmez. Bu birliği bozmak için elinden geleni yapacaktır, bunlardan birisi de Doğu Türkistan meselesini kaşımaktır. Amerikan’ın bu işi kaşıması, Avrasya birliğini bozmaya çalışması Çin’in Doğu Türkistan’da zulüm yaptığı gerçeğini değiştirmez.  Türkiye’nin “Biz Türkistan meselesini kaşırsak, Çin’de Kürt meselesini kaşır” diye Büyük bir Türk yurdunun göz gör...
  • Büyük bir arife sormuşlar

    11 Ocak 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Büyük bir arife sormuşlar: "Neden bu kadar sakinsiniz..?" Demiş ki; Uzun zaman okumam ve tecrübelerimin neticesinde hayatımı beş esas üzerine kurdum: 1- Benim rızkımı kimsenin yiyemeyeceğini anladım ve sakinleştim.  2 - Allah'ın beni daima gördüğünü anladım ve hâya ettim. 3 - Benim işimi kimsenin yapamayacağını anladım ve çalışmaya koyuldum.  4 - Anladım ki işimin sonu ölümdür ve ona hazırlandım. 5 - Anladım ki iyilik ve kötülük her ikisi de kalıcıdır, dolayısıyla iyiliklerimi çoğalttım ve kötülüklerimi terketmeye çalıştım. ...
  • Meziyetleri zulmünü örtmedi, Zalim olarak anıldı

    08 Ocak 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Haccac bin Yusuf meziyetleri de olan bir hatiptir ama o daha çok Haccac-ı Zalim olarak anılır. el-Haccâc b. Yusûf, Emeviler döneminde yaşamış, Emevilerin politikalarına sıkı sıkıya bağlı ve Emevi devlet otoritesini sağlamış acımasız bir komutandır. Haccac bin Yusuf meziyetleri de olan bir hatiptir ama o daha çok Haccac-ı Zalim olarak anılır. Okuma yazma bildiği, küçük yaşlarda Kur'ân-ı Kerîm'i ezberlediği ve Tâif’ten ayrılıncaya kadar babasının yanında kardeşiyle birlikte çocuklara Kur'an öğrettiği rivayet edilir. Haccâc, Aşağ...