logo

Osmanlıda telefon


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Osmanlılar yeniliklere karşı olmak bir tarafa çağın şartlarına göre mümkün olan en kısa sürede ülke topraklarına taşımışlardır.

Graham Bell’in telefonu icat etmesinden 21 ay sonra, 21 Aralık 1877’de Osmanlı’da ilk telefon görüşmesi yapıldı. [1]

Alexander Graham Bell’in, 1876 yılında telefonu bulmasıyla haberleşmede yeni bir devir açılıyordu. İlk ticârî telefon ABD’de aboneli olarak kurulmuş, Siemens, 1922’de ilk kadranlı telefonu îmâl etmiştir. Bugün kadranlı, tuşlu, hattâ görüntülü telefonlar, otomatik ve elektronik santrallarda gelişmesine devâm etmektedir.

Ülkemize ilk telefon makinası Sultan İkinci Abdülhamîd Han zamânında Bell’in keşfinden sâdece üç yıl sonra 1879’da gelmiş ve 2 yıl sonra da 1881’de İstanbul’da Posta ve Telgraf Nezâreti ile Postane arasına ilk telefon tesisi kurulmuştur. 1909’da 50 hatlık manyetolu lokal bataryalı bir santral şimdiki Büyük Postahaneye monte edilmiştir. Düzenli ve teşkilatlı ilk telefon şebekesi 1911 yılında faaliyete başlamış, 1914’te 9600 hatlık Tahtakale, 6400 hatlık Beyoğlu ve 200 hatlık Kadıköy merkezi hizmete verilmiştir. 1926 yılına kadar İstanbul’dan başka yerde telefon şebekesi yoktu. İlk şehirlerarası telefon 1929’da Ankara-İstanbul, ilk milletlerarası konuşma 1931’de İstanbul-Sofya arasında yapılmıştır. Ülkemizde 1923’te 13 santralda 8450 telefon abonesi varken, 1984 sonunda abone sayısı 1.197.000 olmuştur.[2]

Osmanlıda kadın telefon memurları bile varmış.

Yavuz Selim Karakışla’nın yazdığı “Osmanlı Kadın Telefon Memureleri 1913” isimli eser Osmanlıdaki kadın memurelerin hikâyesini anlatmaktadır. [3]

Telefonun Osmanlı’nın hayatına girmesi ile beraber kurulan telefon santralleri sayesinde yeni bir iş kolu doğdu; telefon operatörlüğü.  Avrupa’da daha çok kadınların çalışan olarak tercih edildiği telefon santrallerinin, Osmanlı’da uzun süre kadınların çalışmasına uygun olmadığı düşünüldü. Kadınların uzun mücadelesinden sonra, 1913 yılında, yedi Müslüman kadın Dersaadet Telefon Anonim Şirket-i Osmaniyesi’nde işe alındı. Bu yedi kadının arasında ilk kadın tiyatrocu ve ilk santral memurelerimizden Bedia Muvahhit de yer aldı.[4]

[1] http://www.biltekhaber.net/osmanlidan-gunumuze-aloda-ericsson-imzasi.html

[2] http://www.ilkkimbuldu.com/haberlesmeyi-kim-buldu/

[3] http://www.idefix.com/kitap/osmanli-kadin-telefon-memureleri-1913-yavuz-selim-karakisla/tanim.asp?sid=CWF7O5K6QK6K785S21YZ

[4] http://www.biltekhaber.net/osmanlidan-gunumuze-aloda-ericsson-imzasi.html

 

Share
387 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

8+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Minval

    24 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Eskiler, bizim günümüzde biçim, yol ya da tarz dediğimiz şeylere minval demişler. Son derece estetik bir kelime. Minval Kelimesinin Anlamları 1.Çulhaların tezgah aletlerinden üstüne bez sardıkları ağaç. 2.Tarz, yol, suret, şekil. 3.Yöntem 4.Bu biçimde, bu tarzda Kaynak: http://www.kamusiosmani.net/osmanlica-sozluk-15399-nedir-anlami.html Minval Kelimesinin Kullanılması İle İlgili Bazı Örnekler *Ber-minvâl-i meşrûhvv : Açıklandığı, anlatıldığı üzere. *Ber-minvâl-i sabık: Eskisi gibi. *Bu minval üzer...
  • Subay

    23 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Köken Subay kelimesinin kökeni ile ilgili farklı görüşler vardır; 1.Subay kelimesi Eski Türkçe sü "asker" ve bey/bay "bey, reis, şef" kelimelerinin bileşiğdiri. Kelime "asker beyi" anlamıyla askeri terminolojide asırlardır kullanılmaktadır. 2.Çağatay Türkçesinde subay "1. yüksüz, ağırlıksız, bekâr, 2. hafif süvari" sözcüğünden alıntıdır. Çağatayca sözcük Moğolca subay "kısır, yavrusuz" sözcüğünden alıntıdır. Terim Anlamı Silahlı kuvvetlerde asteğmenden orgeneral veya oramirale kadar rütbedeki askerdir. Subayların Tas...
  • Hakkari Gezimizden Terörün Nasıl Biteceğine İlişkin Tespitlerim

    23 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bildiğiniz üzere İçişleri Bakanlığı himayesinde yürütülen "Basın Mensupları Gönül Elçisi" projesi kapsamında Karadeniz Bölgesi'nden Hakkari'ye giden gazeteciler 5 günlük Hakkari gezisi gerçekleştirdik. Hakkâri'nin tanıtımına katkı sağlamak amacıyla Basın Mensupları Gönül Elçisi Projesi Koordinatörü Ahmet Külekçi başkanlığında Artvin, Gümüşhane, Trabzon ve Ordu’dan Hakkari’ye gezisine 6 kişilik gazeteci grubu katılmıştı. Muhteşem bir gezi oldu. Hakkari’ye ilişkin olarak bu gezide güzel tespitlerde bulunduk. Bizlere bu gezide misafirperverlik...
  • 24 Haziran’da Ağırlıklı Olarak Artvin Merkez’in Adayları Yarışacak

    23 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Artık seçim yarışı başladı. Siyasi Partiler milletvekilliği için aday listesini kamuoyuna açıkladılar. Listeler incelendiğinde görüyoruz ki ağırlıklı olarak Artvin Merkez’in adayları yarışacaklar. Öncelikle milletvekili aday listelerine ilişkin haberimize bir göz atalım ve yorumlarımıza devam edelim. Artvin’in Milletvekili Adayları Belli Oldu 24 Haziran'da gerçekleştirilecek 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimine ilişkin siyasi partiler Yüksek Seçim Kurulu’na milletvekili aday listelerini açıklayarak kamuoyuna listelerini açıkladılar. A...