logo

Osmanlı hanedanını kurtaran Rum asıllı bir kadın; Kösem Sultan


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Kösem Sultan’ın Osmanlı hanedanını kurtarması

Dünyanın en uzun süre devam eden hanedanlarından biri olan Osmanlı hanedanı tarihi boyunca birkaç defa sona erme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştı. Osmanlı hanedanı en ciddi tehlikeyi Dördüncü Murat’ın ölümü sırasında 1640’ta yaşadı.[1]

Dördüncü Murat ölüm döşeğinde iken hanedanın hayatta kalan tek üyesi olan kardeşi İbrahim’i öldürtmek istemişti. [2] Dördüncü Murat ölüm döşeğindeyken, kendisinden sonra tahta geçebilecek olan tek kardeşi olan İbrahim içinde, ölüm emri verdiği ve bu yönde fetva bile aldığı, bazı kaynaklarda belirtilmektedir. Bu emir Kösem Sultan tarafından uygulatılmamıştır. [3] Kösem Valide Sultan’ın tedbiriyle bu vahim durumun önüne geçilebilmiştir. Dördüncü Murat’ın verdiği bu emir eğer uygulansaydı, Osmanlı Hanedanı son bulacaktı. [4]

Sultan İbrahim 1640’ta tahta çıktığı zaman hanedanın hayatta bulunan tek erkek üyesiydi. [5] Sultan İbrahim’in ardından tahtın herhangi bir varisi bulunmuyordu. Bu tehlikenin farkında olan Kösem Sultan, ilk iş olarak Osmanlı soyunun devamını sağlamak için Sultan İbrahim’e çok sayıda cariye, gözde sundu.[6] Cülusundan ilk oğlunun doğmasına kadar yaklaşık iki yıllık bir süre geçti. Bu süre zarfında padişahın bir oğlu olması için yapılmadık şey kalmamıştı. Sonunda 1642 yılının başlarında daha sonra Avcı Mehmed diye anılacak Şehzade Mehmed’in doğması üzerine herkes rahat bir nefes aldı.[7]

Kösem Sultan Kimdir?

1590 yıllarında kimilerine göre Yunanistan’ın Tinos şehrinde bir Rum papazının kızı ,kimine görede Nasya adıyla Osmanlı İmparatorluğu topraklarından Bosna –Hersek ‘te dünyaya gelmiştir.[8]

İstanbul’a saraya geldiğinde; yetenekleri ve hep önde olması sayesinde “Kösem ” adını alırken ,bir yandan da yüzü nurlu ,ay gibi parlak anlamına gelen “Mahpeyker” ismini taşıyacaktır.Birçok kaynakta Kösem Sultan ismi tek başına kullanılsa da esasen Mahpeyker Kösem Sultan en bilinen isimlerindendir.1590 yılında doğan Anastasia daha onbeş yaşındayken ,1605 yılında aynı yaşlarda gencecik Sultan Birinci Ahmet’e eş olacak ve sarayda Kadınlar Saltanatı denilen devirde başlamış olacaktır.[9]

Kösem Sultan’ı Kösem Sultan yapan 1. Ahmet’in ölümü ve oğullarının tahta geçmesi ile başlar. Küçük yaştaki oğulları ve torunun tahta geçmesiyle Kösem Sultan aktif olarak 30 yıla yakın Osmanlı İmparatorluğu’nu yönetmiştir. İleri görüşlülüğü ve akıllı politikalarıyla İmparatorluğu yeni bir fetret devrinden kurtarmış gerilemeye başlayan Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak kaybını elinden geldiği şekilde engellemeyi başarmıştır.[10]

Dördüncü Murat ile Sultan İbrahim’in tahta çıkması ile Valide Sultan sıfatına sahip olan Mahpeyker Kösem Sultan, torunu Dördüncü Mehmed’in tahta çıkması ile de Valide-i Muazzama sıfatını almaya da hak kazanmıştır.

Mahpeyker Kösem Sultan, Hürrem Sultan’ın yolunu açtığı kadınların saltanatı döneminin en önemli kahramanlarından biridir.  10 yılı aşkın olarak Saltanat Naibeliği yapmıştır ve elinde olan gücü sonuna kadar kullanarak tarihte kendine bir yer edinmiştir.  Sahip olduğu güç ile taht değişikliği yapma hakkına bile sahip olmuştur. Dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda sahip olduğu gücün büyüklüğünü tahayyül etmemiz neredeyse imkansızdır.

Valide Mahpeyker Sultan, toplamda 36 padişah tarafından sürdürülen saltanatın altısına şahitlik etmiştir. Hasekisi olduğu 1. Ahmet’in, kayınbiraderi 1. Mustafa’nın, 1. Ahmet’in ilk Hasekisi olan Mahifiruz Hatun’dan olma üvey oğlu Genç Osman olarak anılan 2. Osman’ın, oğulları Dördüncü Murat ve İbrahim’in ve torunu Dördüncü Mehmed’in saltanatlarına şahitlik eden Kösem Sultan, 6 Padişah’ın 50 yıllık saltanatlarının en nüfuzlu kadını olmuştur. Aynı zamanda sahip olduğu güç ve nüfuz sayesinde Osmanoğullarını yeni bir fetret döneminden kurtarmıştır.[11]

[1] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[2] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[3] http://www.eglencelitarih.com/?Syf=26&Syz=350701

[4] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[5] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[6] http://ahmetsimsirgil.com/kosemsultan/

[7] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[8] http://kosemsultan.net/kosem-sultanin-hikayesi

[9] http://kosemsultan.net/mahpeyker-kosem-sultan

[10] http://kosemsultan.net/kosem-sultan-hayati

[11] http://kosemsultan.net/valide-mahpeyker-sultan

Share
221 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

3+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Abdullah Gül Aday Olursa CHP’liler Ona Hangi Yüzle Oy Verecek

    25 Nisan 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Son birkaç gündür adeta kendimi rüyada hissediyorum. Yaşanan siyasi gelişmelerin hemen hemen hepsine bir anlam veremiyorum. Hele hele de eski Cumhurbaşkanlarımızdan Abdullah Gül’ün 24 Haziran 2018 Pazar günü gerçekleştirilecek olan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmasının özellikle CHP tarafından dört gözle beklenmesine hiç anlam veremiyorum. Belki bu yazıyı yazdığım saatte CHP’li Özgür Özel, Abdullah Gül’ün hiçbir zaman gündemlerinde olmadığını ve olamayacağını söylese de adımız kadar biliyoruz ki Saadet Partisi ile birlikte Gül’e yönelik ...
  • AK Parti’nin Aday Adayları Kimler Olabilir?

    24 Nisan 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    24 Haziran 2018 Erken seçimleri öncesinde siyasette hareketlilik başladı. Yüksek Seçim Kurulu henüz seçim takvimini açıklamadı. Belki de sizler bu yazıyı okurken seçim takvimi açıklanmış olacaktır. Seçim takviminin açıklanması için uyum yasalarının mecliste onaylanması ve ardından da resmi gazetede yayımlanması bekleniyor. Bunun da en geç 26 Haziran 2018 Perşembe günü olmasını bekliyorum. Takvimin açıklanması ile birlikte seçilmişler ile kamu görevlilerinin istifa etme süreci başlayacak. Seçimler için 60 günden az bir süre kaldığı için ben seçi...
  • Doğal Hukuk

    24 Nisan 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

        Doğal hukuk anlayışına göre hukuk kuralları tıpkı yerçekimi kanunu, suyun kaldırma kuvveti gibi doğada var olan kurallardır. Newton Yerçekimi Kanununu bulmadan önce de Yerçekimi Kanunu vardı. Arşimed suyun kaldırma kuvvetini bulmadan önce de suyun kaldırma kuvveti vardı. Öyle de doğal hukuk hukukçular ferkedilmeden önce de doğada vardı.  1.Kavram Doğal hukuk tabiî hukuk, ideal hukuk olarak da adlandırılır. Doğal hukuk yaklaşımına göre hukuk ya da hukuk kuralları, insandan ve insan iradesinden bağımsız bir şekilde v...
  • Demokrasi’de Çareler Tükenmez Sözünün Haklılığı Bir Kez Daha Görüldü

    23 Nisan 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bizim siyasi sistemimizde o denli açıklar var ki zamanında ‘Demokrasi de çareler tükenmez’ diyen eski Cumhurbaşkanlarımızdan merhum Süleyman Demirel’in haklılığı bir kez daha ortaya çıkmış oldu. Bildiğiniz üzere 24 Haziran seçimlerine girmesi tehlikede olan İYİ Parti’ye CHP’den 15 milletvekili geçince İYİ Parti için tehlike ortadan kalkmış oldu. Açık söylemek gerekirse İYİ Parti adına sevindim. Ben İYİ Parti’nin seçimlere girmesini arzuluyordum. Seçimlerin dışında kalan bir İYİ Parti’nin potansiyeli tam olarak ortaya çıkmayacağı için bu part...