logo

Osmanlı hanedanını kurtaran Rum asıllı bir kadın; Kösem Sultan


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Kösem Sultan’ın Osmanlı hanedanını kurtarması

Dünyanın en uzun süre devam eden hanedanlarından biri olan Osmanlı hanedanı tarihi boyunca birkaç defa sona erme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştı. Osmanlı hanedanı en ciddi tehlikeyi Dördüncü Murat’ın ölümü sırasında 1640’ta yaşadı.[1]

Dördüncü Murat ölüm döşeğinde iken hanedanın hayatta kalan tek üyesi olan kardeşi İbrahim’i öldürtmek istemişti. [2] Dördüncü Murat ölüm döşeğindeyken, kendisinden sonra tahta geçebilecek olan tek kardeşi olan İbrahim içinde, ölüm emri verdiği ve bu yönde fetva bile aldığı, bazı kaynaklarda belirtilmektedir. Bu emir Kösem Sultan tarafından uygulatılmamıştır. [3] Kösem Valide Sultan’ın tedbiriyle bu vahim durumun önüne geçilebilmiştir. Dördüncü Murat’ın verdiği bu emir eğer uygulansaydı, Osmanlı Hanedanı son bulacaktı. [4]

Sultan İbrahim 1640’ta tahta çıktığı zaman hanedanın hayatta bulunan tek erkek üyesiydi. [5] Sultan İbrahim’in ardından tahtın herhangi bir varisi bulunmuyordu. Bu tehlikenin farkında olan Kösem Sultan, ilk iş olarak Osmanlı soyunun devamını sağlamak için Sultan İbrahim’e çok sayıda cariye, gözde sundu.[6] Cülusundan ilk oğlunun doğmasına kadar yaklaşık iki yıllık bir süre geçti. Bu süre zarfında padişahın bir oğlu olması için yapılmadık şey kalmamıştı. Sonunda 1642 yılının başlarında daha sonra Avcı Mehmed diye anılacak Şehzade Mehmed’in doğması üzerine herkes rahat bir nefes aldı.[7]

Kösem Sultan Kimdir?

1590 yıllarında kimilerine göre Yunanistan’ın Tinos şehrinde bir Rum papazının kızı ,kimine görede Nasya adıyla Osmanlı İmparatorluğu topraklarından Bosna –Hersek ‘te dünyaya gelmiştir.[8]

İstanbul’a saraya geldiğinde; yetenekleri ve hep önde olması sayesinde “Kösem ” adını alırken ,bir yandan da yüzü nurlu ,ay gibi parlak anlamına gelen “Mahpeyker” ismini taşıyacaktır.Birçok kaynakta Kösem Sultan ismi tek başına kullanılsa da esasen Mahpeyker Kösem Sultan en bilinen isimlerindendir.1590 yılında doğan Anastasia daha onbeş yaşındayken ,1605 yılında aynı yaşlarda gencecik Sultan Birinci Ahmet’e eş olacak ve sarayda Kadınlar Saltanatı denilen devirde başlamış olacaktır.[9]

Kösem Sultan’ı Kösem Sultan yapan 1. Ahmet’in ölümü ve oğullarının tahta geçmesi ile başlar. Küçük yaştaki oğulları ve torunun tahta geçmesiyle Kösem Sultan aktif olarak 30 yıla yakın Osmanlı İmparatorluğu’nu yönetmiştir. İleri görüşlülüğü ve akıllı politikalarıyla İmparatorluğu yeni bir fetret devrinden kurtarmış gerilemeye başlayan Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak kaybını elinden geldiği şekilde engellemeyi başarmıştır.[10]

Dördüncü Murat ile Sultan İbrahim’in tahta çıkması ile Valide Sultan sıfatına sahip olan Mahpeyker Kösem Sultan, torunu Dördüncü Mehmed’in tahta çıkması ile de Valide-i Muazzama sıfatını almaya da hak kazanmıştır.

Mahpeyker Kösem Sultan, Hürrem Sultan’ın yolunu açtığı kadınların saltanatı döneminin en önemli kahramanlarından biridir.  10 yılı aşkın olarak Saltanat Naibeliği yapmıştır ve elinde olan gücü sonuna kadar kullanarak tarihte kendine bir yer edinmiştir.  Sahip olduğu güç ile taht değişikliği yapma hakkına bile sahip olmuştur. Dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda sahip olduğu gücün büyüklüğünü tahayyül etmemiz neredeyse imkansızdır.

Valide Mahpeyker Sultan, toplamda 36 padişah tarafından sürdürülen saltanatın altısına şahitlik etmiştir. Hasekisi olduğu 1. Ahmet’in, kayınbiraderi 1. Mustafa’nın, 1. Ahmet’in ilk Hasekisi olan Mahifiruz Hatun’dan olma üvey oğlu Genç Osman olarak anılan 2. Osman’ın, oğulları Dördüncü Murat ve İbrahim’in ve torunu Dördüncü Mehmed’in saltanatlarına şahitlik eden Kösem Sultan, 6 Padişah’ın 50 yıllık saltanatlarının en nüfuzlu kadını olmuştur. Aynı zamanda sahip olduğu güç ve nüfuz sayesinde Osmanoğullarını yeni bir fetret döneminden kurtarmıştır.[11]

[1] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[2] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[3] http://www.eglencelitarih.com/?Syf=26&Syz=350701

[4] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[5] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[6] http://ahmetsimsirgil.com/kosemsultan/

[7] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[8] http://kosemsultan.net/kosem-sultanin-hikayesi

[9] http://kosemsultan.net/mahpeyker-kosem-sultan

[10] http://kosemsultan.net/kosem-sultan-hayati

[11] http://kosemsultan.net/valide-mahpeyker-sultan

Share
#

SENDE YORUM YAZ

4+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Araştırma Sonuçları Ülkemizin Lehine Görünüyor

    16 Ocak 2018 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Şu an seçim olsa; AK Parti: % 44,9, CHP: % 23,7, MHP: % 10,6, HDP: % 9,1, İyi Parti: % 2,7, Diğer: % 2,2, Cevapsız: % 2,0, Kararsız: % 2,1, Geçersiz/İptal: % 0,7, Sandığa gitmeyecek: % 2 Seçim ittifakları sonucu siyasi ağırlık merkezi açık ara AK Partiden yana. AK Parti - MHP ittifakı % 55 gibi gözüküyor. CHP - HDP ittifakı % 33 gibi. İyi Parti % 3 bile değil. Diğer Partiler % 2, Bağımsız % 2, kararsız % 2, oy vermeyecekler % 2, geçersiz % 1. Bu öngörüler milletvekili seçimleri için. Sonuç...
  • Ayyuka çıkmak

    16 Ocak 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Halk arasında çok kullanılan bir kelime ya da kelime grubunun, araştırıldığında ne kadar yüksek bir ilmi derinliğe sahip olduğu anlaşılabilir. Bunlardan biri de ayyuka çıkmak tabiridir. Ayyuka çıkmak, haddinden fazla büyüyen olaylar için kullanılır. Mesela "Rezalet ayyuka çıktı!" denir. Yani haddinden fazla büyüdü. Ayyuk kelimesinin Arapça, Yunanca veya Türkçe kökenli olduğu ile ilgili farklı görüşler vardır. 1."Ayyuk" (عيّوق) bir yıldız ismi. Arapça bir kelime. Dünyaya yaklaşık 2000 ışık yılı mesafede olan Auriga (arabacı) tak...
  • Bankalar ne zaman kaldırılacak?

    14 Ocak 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Emek piyasasındaki aracılar (taşeron) kaldırılıyor; *Sermaye piyasasındaki aracılar (bankalar) ne zaman kaldırılacak ? *Elektrik piyasasındaki aracılar (dağıtım şirketleri) ne zaman kaldırılacak ? *Tarım piyasasındaki aracılar (tüccar ve haller) ne zaman kaldırılacak ? Bu örnekler artırılabilir ama bunlar sembol ve baskın örneklerdir. Bu aracılar kaldırılırsa diğer ufak tefek aracılar da kaldırılır....
  • Chp Zarar Görmesin Diye mi? Bu Suskunluk

    11 Ocak 2018 Köşe Yazıları, Melih Sıddık Dalkılıç

    Varlığım kudreti elinde olan ALLAH’a hamd olsun, yeniden yazmak nasip oldu. Son zamanlarda kendimi biraz değersiz mi hissettim ne oldu bilmiyorum, iyice suskun oldum. 1 aydır öyle zaman oldu ki hangi köşe yazıma başlasam bitiremedim. Bir müsfette gibi bilgisayarda kayıtlı bekliyor, yayınlayamıyorum. Ancak son zamanlarda ki gündem beni bir hayli zorladı. Öylesine pişkin ve umarsız insanları gördükçe kalemime daha fazla sarılmam gerekti. Dahası da var susmadım! Yaklaşık 3 yıl önceydi muazzam bir Direniş gösterdiler. Ancak o zaman da biz doğrul...