logo

Osmanlı hanedanını kurtaran Rum asıllı bir kadın; Kösem Sultan


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Kösem Sultan’ın Osmanlı hanedanını kurtarması

Dünyanın en uzun süre devam eden hanedanlarından biri olan Osmanlı hanedanı tarihi boyunca birkaç defa sona erme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştı. Osmanlı hanedanı en ciddi tehlikeyi Dördüncü Murat’ın ölümü sırasında 1640’ta yaşadı.[1]

Dördüncü Murat ölüm döşeğinde iken hanedanın hayatta kalan tek üyesi olan kardeşi İbrahim’i öldürtmek istemişti. [2] Dördüncü Murat ölüm döşeğindeyken, kendisinden sonra tahta geçebilecek olan tek kardeşi olan İbrahim içinde, ölüm emri verdiği ve bu yönde fetva bile aldığı, bazı kaynaklarda belirtilmektedir. Bu emir Kösem Sultan tarafından uygulatılmamıştır. [3] Kösem Valide Sultan’ın tedbiriyle bu vahim durumun önüne geçilebilmiştir. Dördüncü Murat’ın verdiği bu emir eğer uygulansaydı, Osmanlı Hanedanı son bulacaktı. [4]

Sultan İbrahim 1640’ta tahta çıktığı zaman hanedanın hayatta bulunan tek erkek üyesiydi. [5] Sultan İbrahim’in ardından tahtın herhangi bir varisi bulunmuyordu. Bu tehlikenin farkında olan Kösem Sultan, ilk iş olarak Osmanlı soyunun devamını sağlamak için Sultan İbrahim’e çok sayıda cariye, gözde sundu.[6] Cülusundan ilk oğlunun doğmasına kadar yaklaşık iki yıllık bir süre geçti. Bu süre zarfında padişahın bir oğlu olması için yapılmadık şey kalmamıştı. Sonunda 1642 yılının başlarında daha sonra Avcı Mehmed diye anılacak Şehzade Mehmed’in doğması üzerine herkes rahat bir nefes aldı.[7]

Kösem Sultan Kimdir?

1590 yıllarında kimilerine göre Yunanistan’ın Tinos şehrinde bir Rum papazının kızı ,kimine görede Nasya adıyla Osmanlı İmparatorluğu topraklarından Bosna –Hersek ‘te dünyaya gelmiştir.[8]

İstanbul’a saraya geldiğinde; yetenekleri ve hep önde olması sayesinde “Kösem ” adını alırken ,bir yandan da yüzü nurlu ,ay gibi parlak anlamına gelen “Mahpeyker” ismini taşıyacaktır.Birçok kaynakta Kösem Sultan ismi tek başına kullanılsa da esasen Mahpeyker Kösem Sultan en bilinen isimlerindendir.1590 yılında doğan Anastasia daha onbeş yaşındayken ,1605 yılında aynı yaşlarda gencecik Sultan Birinci Ahmet’e eş olacak ve sarayda Kadınlar Saltanatı denilen devirde başlamış olacaktır.[9]

Kösem Sultan’ı Kösem Sultan yapan 1. Ahmet’in ölümü ve oğullarının tahta geçmesi ile başlar. Küçük yaştaki oğulları ve torunun tahta geçmesiyle Kösem Sultan aktif olarak 30 yıla yakın Osmanlı İmparatorluğu’nu yönetmiştir. İleri görüşlülüğü ve akıllı politikalarıyla İmparatorluğu yeni bir fetret devrinden kurtarmış gerilemeye başlayan Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak kaybını elinden geldiği şekilde engellemeyi başarmıştır.[10]

Dördüncü Murat ile Sultan İbrahim’in tahta çıkması ile Valide Sultan sıfatına sahip olan Mahpeyker Kösem Sultan, torunu Dördüncü Mehmed’in tahta çıkması ile de Valide-i Muazzama sıfatını almaya da hak kazanmıştır.

Mahpeyker Kösem Sultan, Hürrem Sultan’ın yolunu açtığı kadınların saltanatı döneminin en önemli kahramanlarından biridir.  10 yılı aşkın olarak Saltanat Naibeliği yapmıştır ve elinde olan gücü sonuna kadar kullanarak tarihte kendine bir yer edinmiştir.  Sahip olduğu güç ile taht değişikliği yapma hakkına bile sahip olmuştur. Dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda sahip olduğu gücün büyüklüğünü tahayyül etmemiz neredeyse imkansızdır.

Valide Mahpeyker Sultan, toplamda 36 padişah tarafından sürdürülen saltanatın altısına şahitlik etmiştir. Hasekisi olduğu 1. Ahmet’in, kayınbiraderi 1. Mustafa’nın, 1. Ahmet’in ilk Hasekisi olan Mahifiruz Hatun’dan olma üvey oğlu Genç Osman olarak anılan 2. Osman’ın, oğulları Dördüncü Murat ve İbrahim’in ve torunu Dördüncü Mehmed’in saltanatlarına şahitlik eden Kösem Sultan, 6 Padişah’ın 50 yıllık saltanatlarının en nüfuzlu kadını olmuştur. Aynı zamanda sahip olduğu güç ve nüfuz sayesinde Osmanoğullarını yeni bir fetret döneminden kurtarmıştır.[11]

[1] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[2] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[3] http://www.eglencelitarih.com/?Syf=26&Syz=350701

[4] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[5] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[6] http://ahmetsimsirgil.com/kosemsultan/

[7] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[8] http://kosemsultan.net/kosem-sultanin-hikayesi

[9] http://kosemsultan.net/mahpeyker-kosem-sultan

[10] http://kosemsultan.net/kosem-sultan-hayati

[11] http://kosemsultan.net/valide-mahpeyker-sultan

Share
118 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+3 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Muhtarların Görev, Yetki ve Sorumluluklarını Biliyor muyuz?

    22 Ekim 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz Perşembe günü Türkiye’de Muhtarlar Günü kutlandı. Kutlamalar dolayısıyla Artvin Valisi Ömer Doğanay, muhtarlara bir de yemek verdi. Yemeğe bende katıldım. Muhtar değilim ama basın mensubu olarak bu yemekte yer aldım. Valimiz ile aslında sık sık özel sohbetlerde bir araya gelmemize rağmen bir türlü haberlere katılamıyordum, bu sefer katılalım dedik. İyi de yapmışız. Gerçekten sıra dışı bir Valimiz var. Valimiz tam bir devlet adamı. Devlet ciddiyetini her yerde korumanın yanı sıra devletin şevkatlı elini de gösteren bir kişilik. Ken...
  • Marksizmin Ekolleri (Mezhepleri)

    21 Ekim 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Özet: *Marksizm, bilimsel sosyalizm ve komünizmin kurucusu Karl Marx'ın ve Friedrich Engels'in çalışmalarından çıkarılan insanlığın özgürleşmesiyle ilgili bir düşünce sistemi ve ideoloji. *Leninizm işçi sınıfını odak noktası olarak kabul eder. *Maoizm’de Çinde işçi sınıfı olmadığı için köylüler işçi sınıfı yerine konmuştur. *Cheizm’de İşçi ve köylü sınıfı birlikte hareket eder. *Marksizm’in bu ideolojileri İslamdaki mezheplere benziyor. İslam bir tane olduğuna göre mezhepler niye var diyenler, Marksizmdeki bu farklı ideolojileri ...
  • İki Röportajla İSME Dosyasını Kapatıyorum

    19 Ekim 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bildiğiniz üzere Bodrum’da düzenlenen Madencilik ve Çevre Sempozyumu’nda düzenlenen Madencilik ve Çevre Sempozyumu (İSME 2017) de gerçekleştirdiğimiz röportajlardan bir bölümünü yayımlamıştım. Şimdi son iki röportajla İSME 2017 dosyasını kapatıyorum. Bu röportajlardan biri alanında ülkemizin aranılan akademisyenlerin Prof. Dr. Hürriyet Akdaş hocanın açıklamalarını içeriyor. Bir diğeri ise ise iş dünyasından iki röportajı içeriyor. Yine her zaman olduğu gibi yorumsuz bir biçimde sizlere aktarıyorum. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Öğretim G...
  • Öküz Mehmet Paşa

    19 Ekim 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      “Bir Nalbant Çocuğu Başbakan Oluyor” 17. asır kıymetli devlet adamlarından Öküz Mehmet Paşa, Sultan I. Ahmet Han'ın vezirlerinden ve damatlarındandır. “Vezir” ve “Damat" Mehmet Paşa olarak da bilinir. Sultan I. Ahmet ve II. Osman dönemlerinde, ilkinde iki yıl, ikincisinde on bir ay olmak üzere iki defa “Sadrazamlık” makamına getirilmiştir. Hakkında “edip ve vakur, vezir-i sahib-i şu’ur” denmiştir. 1621 senesinde vefat etmiştir. Asıl lakabı “Oğuz” olmasına rağmen eski yazıdaki kef ve kaf harflerinin karıştırılmasından dolayı muha...