logo

Osmanlı hanedanını kurtaran Rum asıllı bir kadın; Kösem Sultan


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Kösem Sultan’ın Osmanlı hanedanını kurtarması

Dünyanın en uzun süre devam eden hanedanlarından biri olan Osmanlı hanedanı tarihi boyunca birkaç defa sona erme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştı. Osmanlı hanedanı en ciddi tehlikeyi Dördüncü Murat’ın ölümü sırasında 1640’ta yaşadı.[1]

Dördüncü Murat ölüm döşeğinde iken hanedanın hayatta kalan tek üyesi olan kardeşi İbrahim’i öldürtmek istemişti. [2] Dördüncü Murat ölüm döşeğindeyken, kendisinden sonra tahta geçebilecek olan tek kardeşi olan İbrahim içinde, ölüm emri verdiği ve bu yönde fetva bile aldığı, bazı kaynaklarda belirtilmektedir. Bu emir Kösem Sultan tarafından uygulatılmamıştır. [3] Kösem Valide Sultan’ın tedbiriyle bu vahim durumun önüne geçilebilmiştir. Dördüncü Murat’ın verdiği bu emir eğer uygulansaydı, Osmanlı Hanedanı son bulacaktı. [4]

Sultan İbrahim 1640’ta tahta çıktığı zaman hanedanın hayatta bulunan tek erkek üyesiydi. [5] Sultan İbrahim’in ardından tahtın herhangi bir varisi bulunmuyordu. Bu tehlikenin farkında olan Kösem Sultan, ilk iş olarak Osmanlı soyunun devamını sağlamak için Sultan İbrahim’e çok sayıda cariye, gözde sundu.[6] Cülusundan ilk oğlunun doğmasına kadar yaklaşık iki yıllık bir süre geçti. Bu süre zarfında padişahın bir oğlu olması için yapılmadık şey kalmamıştı. Sonunda 1642 yılının başlarında daha sonra Avcı Mehmed diye anılacak Şehzade Mehmed’in doğması üzerine herkes rahat bir nefes aldı.[7]

Kösem Sultan Kimdir?

1590 yıllarında kimilerine göre Yunanistan’ın Tinos şehrinde bir Rum papazının kızı ,kimine görede Nasya adıyla Osmanlı İmparatorluğu topraklarından Bosna –Hersek ‘te dünyaya gelmiştir.[8]

İstanbul’a saraya geldiğinde; yetenekleri ve hep önde olması sayesinde “Kösem ” adını alırken ,bir yandan da yüzü nurlu ,ay gibi parlak anlamına gelen “Mahpeyker” ismini taşıyacaktır.Birçok kaynakta Kösem Sultan ismi tek başına kullanılsa da esasen Mahpeyker Kösem Sultan en bilinen isimlerindendir.1590 yılında doğan Anastasia daha onbeş yaşındayken ,1605 yılında aynı yaşlarda gencecik Sultan Birinci Ahmet’e eş olacak ve sarayda Kadınlar Saltanatı denilen devirde başlamış olacaktır.[9]

Kösem Sultan’ı Kösem Sultan yapan 1. Ahmet’in ölümü ve oğullarının tahta geçmesi ile başlar. Küçük yaştaki oğulları ve torunun tahta geçmesiyle Kösem Sultan aktif olarak 30 yıla yakın Osmanlı İmparatorluğu’nu yönetmiştir. İleri görüşlülüğü ve akıllı politikalarıyla İmparatorluğu yeni bir fetret devrinden kurtarmış gerilemeye başlayan Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak kaybını elinden geldiği şekilde engellemeyi başarmıştır.[10]

Dördüncü Murat ile Sultan İbrahim’in tahta çıkması ile Valide Sultan sıfatına sahip olan Mahpeyker Kösem Sultan, torunu Dördüncü Mehmed’in tahta çıkması ile de Valide-i Muazzama sıfatını almaya da hak kazanmıştır.

Mahpeyker Kösem Sultan, Hürrem Sultan’ın yolunu açtığı kadınların saltanatı döneminin en önemli kahramanlarından biridir.  10 yılı aşkın olarak Saltanat Naibeliği yapmıştır ve elinde olan gücü sonuna kadar kullanarak tarihte kendine bir yer edinmiştir.  Sahip olduğu güç ile taht değişikliği yapma hakkına bile sahip olmuştur. Dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda sahip olduğu gücün büyüklüğünü tahayyül etmemiz neredeyse imkansızdır.

Valide Mahpeyker Sultan, toplamda 36 padişah tarafından sürdürülen saltanatın altısına şahitlik etmiştir. Hasekisi olduğu 1. Ahmet’in, kayınbiraderi 1. Mustafa’nın, 1. Ahmet’in ilk Hasekisi olan Mahifiruz Hatun’dan olma üvey oğlu Genç Osman olarak anılan 2. Osman’ın, oğulları Dördüncü Murat ve İbrahim’in ve torunu Dördüncü Mehmed’in saltanatlarına şahitlik eden Kösem Sultan, 6 Padişah’ın 50 yıllık saltanatlarının en nüfuzlu kadını olmuştur. Aynı zamanda sahip olduğu güç ve nüfuz sayesinde Osmanoğullarını yeni bir fetret döneminden kurtarmıştır.[11]

[1] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[2] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[3] http://www.eglencelitarih.com/?Syf=26&Syz=350701

[4] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[5] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[6] http://ahmetsimsirgil.com/kosemsultan/

[7] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[8] http://kosemsultan.net/kosem-sultanin-hikayesi

[9] http://kosemsultan.net/mahpeyker-kosem-sultan

[10] http://kosemsultan.net/kosem-sultan-hayati

[11] http://kosemsultan.net/valide-mahpeyker-sultan

Share
308 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Artvin’de bir lise dindarlar tarafından terk edildi.

    18 Aralık 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Bu liseye gitmek zahmetliydi, fedakarlık gerektiriyordu. Bu liseye dindar öğretmenler ders anlatmaya gitmedi, yöneticiler de yönetim görevini kabul etmedi. Bu liseye gitmek için fedakarlık yapacak dindar kişi bulma sıkıntısı yaşanıyor. Lafa gelince kimse dava kelimesini ağzından düşürmüyor ama icraat yok. Polemik olmaması için bu lisenin hangi lise olduğunu söylemeyeceğim, ama merak eden olursa özel olarak kulağına fısıldarım. Anlayana sivrisinek saz demişler. Anlaması gerekenlerin anladığını düşünüyorum. ...
  • Artvin’de Dindar Sivil Toplum Kuruluşlarının Bölünmüşlüğü Son Bulmalı

    17 Aralık 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ وَاذْكُرُواْ نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنتُمْ أَعْدَاء فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُم بِنِعْمَتِهِ إِخْوَانًا وَكُنتُمْ عَلَىَ شَفَا حُفْرَةٍ مِّنَ النَّارِ فَأَنقَذَكُم مِّنْهَا كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ "Hep birlikte Allah'ın ipine (kitabına, dinine) sımsıkı sarılın. Parçalanıp ayrılmayın. Allah'ın üzerinizdeki nimetini düşünün. Hani siz birbirinize düşmanlar idiniz de, O, kalplerinizi birleştirmişti. İşte O'nun (bu) nimet...
  • Yürüyen Merdivenleri Kazandırdığı İçin Kocatepe ve Ekibine Teşekkür Ediyorum

    13 Aralık 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bazen bir takım duyumlara ve söylemlere şahit oluyorum ve de bunlara çok üzülüyorum. Kocatepe döneminde bir şey yapılmadığını söyleyenlerin olması gerçekten de çok üzücü. Hani burada yapılanları yazmaya kalksam 30-40 sayfa yazacağım yatırım ve hizmet çıkarda şimdilik kalsın diyerek kendimi engelliyorum. İnsafsız olmamak gerek. Sadece bir yürüyen merdivenin yapılması bile geçmişte bir seçim kazanma sebebi olabilirdi. Bugün Kocatepe döneminde yüzlerce hatta binlerce yatırım ve hizmet yapılmışken hiçbir şey yapılmamış demek birazcık insafsızlık ol...
  • TOPLUM HAYATINI DÜZENLEYEN KURALLAR

    11 Aralık 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    1.DİN KURALLARI 1.1.Tanım Allah tarafından konulmuş olan, peygamberler ve kutsal kitaplar aracılığı ile insanlara iletilmiş olan kurallardır. 1.2.Din Kurallarının Uygulanma Alanı Din, evreni yaratan ve yöneten insanüstü ilahi bir varlığa inanmayı ve ona ibadet etmeyi emreder. İnsanların Tanrı ile olan ilişkilerini düzenler. Bununla beraber, bütün dinler insanların sadece Tanrı ile olan ilişkilerini değil, insanlar arasındaki ilişkileri de düzenleyen hükümleri (emir ve yasaklar) içerir. Bir diğer deyişle, dinler hem uhrevi (öteki al...