logo

Osmanlı hanedanını kurtaran Rum asıllı bir kadın; Kösem Sultan


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Kösem Sultan’ın Osmanlı hanedanını kurtarması

Dünyanın en uzun süre devam eden hanedanlarından biri olan Osmanlı hanedanı tarihi boyunca birkaç defa sona erme tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştı. Osmanlı hanedanı en ciddi tehlikeyi Dördüncü Murat’ın ölümü sırasında 1640’ta yaşadı.[1]

Dördüncü Murat ölüm döşeğinde iken hanedanın hayatta kalan tek üyesi olan kardeşi İbrahim’i öldürtmek istemişti. [2] Dördüncü Murat ölüm döşeğindeyken, kendisinden sonra tahta geçebilecek olan tek kardeşi olan İbrahim içinde, ölüm emri verdiği ve bu yönde fetva bile aldığı, bazı kaynaklarda belirtilmektedir. Bu emir Kösem Sultan tarafından uygulatılmamıştır. [3] Kösem Valide Sultan’ın tedbiriyle bu vahim durumun önüne geçilebilmiştir. Dördüncü Murat’ın verdiği bu emir eğer uygulansaydı, Osmanlı Hanedanı son bulacaktı. [4]

Sultan İbrahim 1640’ta tahta çıktığı zaman hanedanın hayatta bulunan tek erkek üyesiydi. [5] Sultan İbrahim’in ardından tahtın herhangi bir varisi bulunmuyordu. Bu tehlikenin farkında olan Kösem Sultan, ilk iş olarak Osmanlı soyunun devamını sağlamak için Sultan İbrahim’e çok sayıda cariye, gözde sundu.[6] Cülusundan ilk oğlunun doğmasına kadar yaklaşık iki yıllık bir süre geçti. Bu süre zarfında padişahın bir oğlu olması için yapılmadık şey kalmamıştı. Sonunda 1642 yılının başlarında daha sonra Avcı Mehmed diye anılacak Şehzade Mehmed’in doğması üzerine herkes rahat bir nefes aldı.[7]

Kösem Sultan Kimdir?

1590 yıllarında kimilerine göre Yunanistan’ın Tinos şehrinde bir Rum papazının kızı ,kimine görede Nasya adıyla Osmanlı İmparatorluğu topraklarından Bosna –Hersek ‘te dünyaya gelmiştir.[8]

İstanbul’a saraya geldiğinde; yetenekleri ve hep önde olması sayesinde “Kösem ” adını alırken ,bir yandan da yüzü nurlu ,ay gibi parlak anlamına gelen “Mahpeyker” ismini taşıyacaktır.Birçok kaynakta Kösem Sultan ismi tek başına kullanılsa da esasen Mahpeyker Kösem Sultan en bilinen isimlerindendir.1590 yılında doğan Anastasia daha onbeş yaşındayken ,1605 yılında aynı yaşlarda gencecik Sultan Birinci Ahmet’e eş olacak ve sarayda Kadınlar Saltanatı denilen devirde başlamış olacaktır.[9]

Kösem Sultan’ı Kösem Sultan yapan 1. Ahmet’in ölümü ve oğullarının tahta geçmesi ile başlar. Küçük yaştaki oğulları ve torunun tahta geçmesiyle Kösem Sultan aktif olarak 30 yıla yakın Osmanlı İmparatorluğu’nu yönetmiştir. İleri görüşlülüğü ve akıllı politikalarıyla İmparatorluğu yeni bir fetret devrinden kurtarmış gerilemeye başlayan Osmanlı İmparatorluğu’nun toprak kaybını elinden geldiği şekilde engellemeyi başarmıştır.[10]

Dördüncü Murat ile Sultan İbrahim’in tahta çıkması ile Valide Sultan sıfatına sahip olan Mahpeyker Kösem Sultan, torunu Dördüncü Mehmed’in tahta çıkması ile de Valide-i Muazzama sıfatını almaya da hak kazanmıştır.

Mahpeyker Kösem Sultan, Hürrem Sultan’ın yolunu açtığı kadınların saltanatı döneminin en önemli kahramanlarından biridir.  10 yılı aşkın olarak Saltanat Naibeliği yapmıştır ve elinde olan gücü sonuna kadar kullanarak tarihte kendine bir yer edinmiştir.  Sahip olduğu güç ile taht değişikliği yapma hakkına bile sahip olmuştur. Dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda sahip olduğu gücün büyüklüğünü tahayyül etmemiz neredeyse imkansızdır.

Valide Mahpeyker Sultan, toplamda 36 padişah tarafından sürdürülen saltanatın altısına şahitlik etmiştir. Hasekisi olduğu 1. Ahmet’in, kayınbiraderi 1. Mustafa’nın, 1. Ahmet’in ilk Hasekisi olan Mahifiruz Hatun’dan olma üvey oğlu Genç Osman olarak anılan 2. Osman’ın, oğulları Dördüncü Murat ve İbrahim’in ve torunu Dördüncü Mehmed’in saltanatlarına şahitlik eden Kösem Sultan, 6 Padişah’ın 50 yıllık saltanatlarının en nüfuzlu kadını olmuştur. Aynı zamanda sahip olduğu güç ve nüfuz sayesinde Osmanoğullarını yeni bir fetret döneminden kurtarmıştır.[11]

[1] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[2] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[3] http://www.eglencelitarih.com/?Syf=26&Syz=350701

[4] http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01712/2001_6/2001_6_FERIDUNME.pdf

[5] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[6] http://ahmetsimsirgil.com/kosemsultan/

[7] http://www.haber7.com/yazarlar/erhan-afyoncu/439788-osmanli-hanedaninin-krizleri

[8] http://kosemsultan.net/kosem-sultanin-hikayesi

[9] http://kosemsultan.net/mahpeyker-kosem-sultan

[10] http://kosemsultan.net/kosem-sultan-hayati

[11] http://kosemsultan.net/valide-mahpeyker-sultan

Share
266 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

10+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Artvin, AK Partili Belediye Olduktan Sonra Kabuğunu Kırdı

    15 Ağustos 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz günlerde yaklaşık beş yıldır Artvin’e gelmeyen bir arkadaşım Artvin’e geldi. Bu arkadaşım ile Artvin’e gelmeden önce yaptığımız görüşmelerde sürekli olarak Artvin Merkez’in çok değiştiği üzerine sohbetler yapıyorduk. Bu değişim ile ilgili olarak büyük bir merak uyandıran benim söylemlerim karşısında arkadaşımda büyük bir merak uyanmıştı. Bu değişimi bizzat kendi gözleriyle görmek istediğini söyleyen arkadaşım ile yaptığımız Artvin gezisi sırasında arkadaşımın söylemi tam olarak “Artvin AK Partili Belediye olduktan sonra kabuğunu kırm...
  • Maden Şirketi Artvin’i Hiçe Sayar Bir Tavır Takınıyor

    12 Ağustos 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bu yazımı okuyanlar bana bir takım eleştirilerde bulunabilirler. Artvin’de maden çıkmasına ve maden şirketine destek vermem nedeniyle bu yazımı garip karşılayabilirler. Hatta nemalanmamın bitmesi nedeniyle bu tür bir yazı yazdığımı da ileri sürebilirler. Ben bu eleştirilere saygı duyuyorum ancak bilinmesini isterim ki ben her zaman yanlış gördüğünü yazan bir gazeteciyim. Şirketle ilişkilerimin en iyi olduğu dönemlerde dahi yapılan hataları dile getiren bir ismim. Bu sebeple ilişkilerimi, hatta ve hatta maddi anlamda olan ilişkilerimi bile hiçe ...
  • Domatis domates olunca tadı kaçtı

    10 Ağustos 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Köyümüzde domatese yerel şive ile domatis deriz. Domatisin biçimsiz bir yapısı vardı ama tadı güzeldi, domatesin biçimi güzelleşti ama tadı bozuldu. Öğrencilik ve iş yaşamı nedeniyle köyden ayrılınca domatis domates oldu. Köyümüzde tamamen doğal olan domatis öğrencilik ve iş yaşamında lezzetini kaybetti. Köyümüzde alt çenemizi biraz ileri sürerek çayı fırt çeker gibi ısırarak ve ağzımızı şapırdatarak domatis yerdik. Domatesi ise bıçakla dilimleyerek yemeye başladık. Sonra domateslerin hormonluları çıktı, buna da alıştırıld...
  • Yerel Seçimler Yaklaşırken

    06 Ağustos 2018 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Seçim yapılan ülke İslam ülkesi de olsa sadece Müslümanlar sorumlu olmazlar. O ülke vatandaşlarının tamamının sorumlu davranması gerekir. Türkiye de TC vatandaşı olan Müslim gayri Müslim iktidar muhalefet herkesin Türkiye nin menfaatlerini düşünerek kendini sorumlu tutması gerekir. Ortak menfaatlerin ortak tehlikelerin olumlu veya olumsuz etkileri de TC vatandaşlarının hepsine ortaktır. Ölçü ve denge kaybolmadan yolumuza devam etmeliyiz. Duyduklarımızı etrafımızdaki kişilerin amirlerin hoca vs.lerin tavırlarını sorgulamadan kabul...