logo

escort ankara escort ankara escort bodrum escort ankara escort ankara escort istanbul porno escort antalya

Örf ve Adetin Farkı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

 

Örf her zaman doğrudur, adetler ise yanlış olabilir. Örf, işle ve sözle; adet yalnız işle ilgilidir. Düğün yapmak bir örftür, düğünü kötü gören bir toplum yoktur. Başlık parası istemek ise adettir, yanlış bir uygulamadır. Bu nedenle gittikçe terk edilen bir adettir.

I.Giriş

Örf ve adet terkibini de sık sık kullanırız. Örf ve adet birlikte kullanılır, ama neye örf, neye adet dediğimiz belli değildir. Bu yazı ile neye örf neye adet diyebileceğimizi belirlemeye çalışacağız.

Örf ve adet, tanımlamayı güçleştirecek şekilde birlikte kullanılan iki sosyolojik terimdir.[1]

Örf ve adet kavramları genellikle birlikte kullanılmakta ve kavramların bu birlikteliğinden hareketle her iki kavram bakımından ortak değerlendirmeler yapılmaktadır. Ancak; “örf” ve “adet” kavramları farklı anlamlara sahiptir.

II.Örf ve adetin faklılıkları

1.Örf her zaman doğrudur, adetler ise yanlış olabilir

Örf; iyi karşılanan ve kabul olunan, bu nedenle de aklıselimin iyi gördüğü şey olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla da örfün zıddı ancak kötü olandır. Adet ise, “itiyad edilen, işlenegelen şey” demektir.  Teamül ile adet anlam itibari ile aynı şeyi ifade etmektedir.  Örf ve adet kavramları arasındaki bu temel anlam farkı nedeniyledir ki;  örf her zaman iyi olandır ancak adetler kötü de olabilir.

Bu anlam farklılığından yola çıkarak; her iki kavram için tamamıyla ortak sonuçlara varmanın doğru bir yaklaşım olmayacağı söylenebilirse de, hukuk literatüründe bu iki kavram birlikte ve aynı anlamda kullanılmaktadır. Örf ve adet hukuku yerine, “teamüli hukuk ” veya “yapılageliş hukuku ” gibi ifadeleri tercih eden yazarlar da bulunmaktadır.[2]

2.Örf, işle ve sözle; adet yalnız işle ilgilidir.

Örf sözlü örf ve ameli örf olabilir. Adetler ise sadece amellerde görülür, sözlü adetler yoktur.

Adete teamül de denir.[3]

III. Örf ve adet ayrımı ile ilgili örnekler

1)Evliliklerde düğün yapmak bir örf’tür. Adet ise topluluklar da yerleşmiş usul, kaide ve göreneklerdir. Örneğin bazı bölgelerde gençlerin erken evlendirilmeleri bir adettir.[4]

2)Komşularla iyi geçinmek, kimsesizlere yardım etmek, büyüklere saygı göstermek, anne babaya hürmet etmek, misafir ağırlamak toplumumuzda önem verilen örflerden bazılarıdır. Aynı şekilde düğün, nişan, sünnet merasimleri düzenlemek, bayramlarda kutlama yapmak da birer örftür. Ancak bunların yapılış şekli daha çok adetlerle ilgilidir. Örneğin ülkemizin değişik şehirlerinde, kasabalarında farklı düğün merasimleri yapılması bir adettir. Düğün yapmak örf iken bu törenin yapılış şekli adet olarak nitelendirilir.[5]

3)Örf, kanun olmadığı halde, belirli bir toplumun bireyleri arasında ortak, halk tarafından alışkanlık olarak uygulanan, bulunulan yer ve durumun şartlarına göre teşekkül eden, akla uygun ve dince iyi kabul edilen davranış kalıp ve kurallarıdır. Bir başka deyişle örf, toplumdaki bireyler için hayati önemi olan belirli durumlarda en uygun davranışı belirleyen kurallardır. Adam öldürmemek, ırza tecavüz etmemek gibi. Örflere aykırı hareket edenler şiddetle cezalandırılırlar. Bunlar çoğu defa bir toplumun kanunlarına kaynaklık ettiklerinden, sözü edilen cezalar kanun yoluyla verilir, İslam hukukunda da örf, hakkında kesin hüküm bulunmayan konularda vazgeçilmez bir hukuk kaynağıdır.

Adet ise, bir toplumda öteden beri uygulanagelmiş yazısız, gelenekle nesilden nesile geçen, halk arasında tatbik edilen, iyilik ve kötülük değer hükümlerine göre yapılması ve yapılmaması gereken hareketleri belirten kurallardır. Resmi toplantılarda koyu renkli takım elbise giymek, sabahları kahvaltı yapmak, yemekte bıçağı sağ elle tutmak gibi. [6]

[1] http://www.enfal.de/sosyalbilimler/o1/010.htm

[2] http://dergipark.gov.tr/download/article-file/13847

[3] https://www.turkcebilgi.com/%C3%B6rf_ve_adet

[4] http://nenedir.com.tr/orf-ve-adet-nedir/

[5] https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Rrng4zFOylEJ:https://www.frmtr.com/lise-bilgi-istekleri/6336386-orf-ve-adetlerin-dinle-iliskisi.html+&cd=1&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[6] http://www.enfal.de/sosyalbilimler/o1/010.htm

Share
244 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

5+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Davanın Esaslarını Anlatan Kitaplar

    22 Ağustos 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Said Havva, Hasan el-Benna’nın çağdaş yorumcusudur. İmam Hasan el-Benna: “Gayemiz Allah’tır” demiş, Said Havva bunu ‘İslam’da Allah İnancı’ adlı eseriyle açıklamıştır. Hasan el Benna: “Önderimiz Resulullah’tır” demiş, Said Havva bunu ‘Er Resul’ adlı eseriyle dile getirmiştir. Hasan el Benna: “Anayasamız Kuran’dır” demiş, Said Havva bunu ‘İslam’ adlı eseriyle kalp ve beyinlere kazımıştır. Hasan el Benna: ‘Yolumuz cihaddır’ demiş, Said Havva bunu, ‘Cihad Yolunda Bir Adım Daha İleri’ adlı risalesiyle açıklamıştır. Hasan el...
  • Sahtekarlık Sarmış Dört Bir Yanımızı

    22 Ağustos 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Hayatım boyunca sevmediğim insan tipi sahtekar insan tipidir. Olduğu gibi görünmeyen ya da göründüğü gibi olmayan insanları dinimiz kabul etmemiş ki ben kabul edeyim. İnsanların olmadıkları gibi görünme sevdalarından nefret eden bir insan olarak biraz bu insanlara dokunmak istiyorum. Bu yazıyı yazmaya geçtiğimiz Cumartesi günü karar verdim. Pazar günü ise yeniden gündemimize gelen kaza haberi yazımı erteleme sebebi olmasına karşın yine de bu yazıyı yazmaktan vazgeçmedim. Vazgeçmeme sebebim ise sahtekar insanları ve sahtekarlıkları gördükçe m...
  • Artvin Tarihinin En Başarılı Belediye Başkanı

    22 Ağustos 2017 Köşe Yazıları, Melih Sıddık Dalkılıç

    Tüm Selamların Yegane Sahibinin Adıyla BİSMİLLAH Varlığım kudreti elinde olan ALLAH’A hamd olsun, yeniden yazmak nasip oldu. Sonsuzluk denizine akan zaman ırmağının yolcularıyız. En fazla “Elli yıl” sonra şimdi hayatta olanların %70’i hayatta olmayacak. Bu nedenle kardeşler hayatı fazla ciddiye almayalım. Kurallar doğrultusunda yaşayalım ve doğru bildiğimiz için mücadele edelim. Çünkü doğru ne ise hayatta o kalıyor. Demem o ki gençlerimize dava adamı olmasını aşılamalıyız. Hangi siyasi görüşte olursak olalım. Hangi ideolojik fikirde olursak ...
  • Dünya ahirete nispeten bir zindan hükmündedir

    21 Ağustos 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Bir civciv için yumurtanın içi ile dünya arasında ne kadar fark var ise insan için de dünya ile ahiretin farkı da buna benzer. “Dünya ise bütün şaşaasıyla ahirete nisbeten bir zindan hükmündedir.” Bir hadis-i şerifte ölüm şöyle anlatılır: “Bir mü’min-i kâmilin ölerek bu dünyadan çıkıp gitmesini, bir çocuğun ana rahminden, o nemli, karanlık yerden geniş dünya sahasına çıkmasından başka bir şeye benzetemem.” İnsanın dünya hayatından cennet hayatına geçişi, ana rahminden bu dünyaya gelmesine benzetiliyor. Ana rahmindeki hayat...