logo

Öğretim Görevlilerinin Akademik Konumu


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Özet: Öğretim görevlilerinin “kaim kişi statüsü” ve “sui generis statü” olmak üzere iki tür statüsü vardır. Öğretim görevlileri ile okutmanlar öğretim yardımcıları değildir.

I.Kaim Kişi Statüsü

1.Öğretim Görevlileri Öğretim üyeleri yerine kaim olan öğretim elemanlarıdır.

2547 Sayılı Kanunun 31. Maddesi’ne göre;

“Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim – öğretim ve uygulamaları için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile tanınmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile görevlendirilebilirler.”

“atanmış öğretim üyesi bulunmayan dersler” ibaresinden öğretim görevlisinin öğretim üyesi yerine kaim olduğu yani öğretim üyesi yerine ikame edildiğini anlıyoruz.

2.Öğretim görevlisinin hukuki durumu Borçlar hukukunda kaim kişi denilen statüye benzemektedir. 

Kaim olmak: Bir başka şeyin veya kişinin “yerinde geçen” anlamında kullanılır. İlk Osmanlı kağıt paralarına da bu yüzden “altın para yerine kaim olan belge” anlamında kaime adı verilmiştir.[1]

“Yerine geçen” anlamındaki “kaim”, halk diline “kayın” olarak geçmiştir.[2]

“Kaim kişi, borcu, borçlunun ifa yardımcısı sıfatı olmaksızın borçlu yerine ifa eden kimselere denilmektedir. Bunlar, alt vekil ya da alt yüklenici gibi asıl borçlunun borçlarını tamamen ya da kısmen ifa etmeyi başkasına bıraktığı durumlarda alacaklının muhatap alabileceği kişilerdir. Kaim kişi, yardımcı kişiden farklı olarak, esas itibarıyla, borcu kendi adına ifa eden kişidir; bu sebeple üçüncü kişi sayılır.”[3]

“Yardımcı kişi ile kaim olan kişi’yi birbirine karıştırmamak gerekir. Kaim kişi, borcun ifasında tamamen borçlunun yerini alır. Bu halde, borçlu aradan çekilmekte, artık onun ifa ile bir ilişkisi kalmamaktadır. Bu sebeple kaim kişinin bulunduğu hallerde, bu kimse yardımcı kişi olmadığı için, borçlu da yardımcı kişinin fiili sebebiyle sorumlu olmaz.” [4]

3.Öğretim görevlileri ile okutmanlar öğretim yardımcıları değildir.

Yükseköğretim Personel Kanunu, m.3’e göre öğretim elemanları şöyle sınıflandırılmıştır.

A) Öğretim üyeleri sınıfı:

Bu sınıf, profesörler, doçentler ve yardımcı doçentlerden oluşur

B) Öğretim görevlileri ve okutmanlar sınıfı:

Bu sınıf, öğretim görevlileri ile okutmanlardan oluşur

C) Öğretim yardımcıları sınıfı:

Bu sınıf, araştırma görevlileri ile uzman, çevirici ve eğitim – öğretim planlamacılarından oluşur.

Dikkat edilirse Yükseköğretim Personel Kanunu, m.3’te öğretim yardımcıları olarak sadece “araştırma görevlileri ile uzman, çevirici ve eğitim – öğretim planlamacılar” vardır. “öğretim görevlileri ile okutmanlar” öğretim yardımcıları değildir.

Kanunda geçen sınıf kavramı üstünlük ilişkisi olduğunu göstermez. Bir okulda A, B, C ve D gibi sınıflar bulunabilir. A harfinin önce gelmesi A sınıfının B sınıfından üstün olduğunu göstermez.

Askeriyede Piyade sınıfı ve topçu sınıfları bulunur bu sınıflardan hiç biri diğerinden üstün değildir.

II.Sui Generis Statü

“Sui generis” kavramı Osmanlıcada nevi şahsına münhasır, günümüz Türkçesinde ise “kendine özgü” olarak ifade edilmektedir.

2547 Sayılı Kanunun 31. Maddesi’dne geçen;

“herhangi bir dersin özel bilgi ve uzmanlık isteyen konularının eğitim – öğretim ve uygulamaları için” ibaresinden de öğretim üyesi yerine ikame edilmediğini, başlı başına bir değeri olduğunu anlıyoruz.

III.Sonuç

Yukarıda sui generis başlığı altında öğretim görevlisinin başlı başına değeri olduğunu söyledik. Başlı başına bir değeri olduğu zaman zaten saygındır. İkame değeri olduğu zaman ise öğretim üyesinin yerini tuttuğu, öğretim üyesi yerine kaim olduğu, öğretim üyesi yerine geçtiği için saygınlığı hak eder.

Tıpkı Kanun hükmünde kararnameler gibi. Kanun hükmünde kararnameler (KHK) hiçbir zaman kanun değildir ama kanun gücündedir, etkisi ve bağlayıcılığı kanun kadardır.

Öğretim görevlisi öğretim üyesi değildir, ama öğretim üyesi gücündedir. Aynı işi yaparlar, yaptıkları işin değeri aynıdır. Mesela öğretim görevlisinin öğrenciye verdiği not ile, öğretim üyesinin öğrenciye verdiği not birbirine eşdeğerdir.

[1]https://books.google.com.tr/books?id=9cL3AAAAQBAJ&pg=PT134&lpg=PT134&dq=kaime+alt%C4%B1n+para+yerine+ikame&source=bl&ots=4VYUl31VSf&sig=89cE7bk2gUkpawZwLL97UoZOwvI&hl=tr&sa=X&ved=0ahUKEwiAyLjo5dHTAhVHL1AKHfjwCNgQ6AEIJzAB#v=onepage&q=kaime%20alt%C4%B1n%20para%20yerine%20ikame&f=false

[2] http://tarihgundem.com/Home/Detay/ilk-osmanli-banknotu–kaime

[3] ÖĞÜZ, Tufan  , ERGÜNE,Mehmet Serkan , ERİŞGİN,Nuri , Borçlar Hukuku, , ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1886,s.111

[4] http://www.ansiklopedi.biz/hukuk/yardimci-kisinin-fiilinden-sorumluluk

Share
368 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

1+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Şavşat’a Hükümetin Eli Değmiş

    20 Kasım 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz günlerde bir dizi haber çalışması için Şavşat ilçesine gitmiştim. Yaklaşık iki yıllık bir aranın ardından gittiğim Şavşat’taki izlenimlerimi bugün ki yazıma taşımak istiyorum. Şavşat ilçesinde 2014 yılındaki belediye seçimlerinde AK Parti, Şavşat’a iktidar eli değmesi gerektiği vurgusunda bulunarak halktan oy istemişti. Nihayetinde halkta artık iktidar elinin değmesinin vakti geldiğini düşünerek AK Partili Ahmet Sinan Öztürk’e Şavşat Belediyesi’ni teslim etmişti. Yani iktidara teslim etmişti. Bende iktidara teslim edilen Şavşat’taki ...
  • Ercan Orhan partiler üstü bir kişidir

    18 Kasım 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Ercan Orhan’la 243. kısa dönem askerlik celp döneminde Ankara Etimesgutt’a, Nisan 1995 yılında tanıştık. Tanıştığımız neredeyse bir “çeyrek yüzyıl” oldu, ama kendisini kişilik özellikleri açısından “tam” bir kişilik sahibi olarak tanıdım. 23 yıl boyunca sürekli irtibat halinde olduk. Ercan Orhan CHP’den Borçka Belediye başkan aday adayı olmuştur. Muhtemelen bir süre sonra CHP’den Belediye başkan adayı olarak ismi açıklanacaktır. Yerel seçimlerin doğası başkadır. Bazen insanlar kendi partisinden olmasa bile bazı adayları sı...
  • Seçimlere Tersinden Bakarak Ortak Menfaatleri Ortak Tehlikeleri Görebiliriz

    17 Kasım 2018 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Bu konuya yerel seçimler yaklaştığı için yerel seçimleri irdeleyerek bakalım. Menfaat maddi-manevi iki boyutludur. Sadece maddi boyutundan bakarak seçime gidenler Bunlar ülkenin medeniyet-refah-huzur gibi insanı insan yapan değerleri unuturlar. Anlamlı hayatı unuturlar. Mesela İstanbul da eskiden CHP li belediye zamanında sular akmıyordu. Artvin ve ilçelerinde bu zihniyetteki belediyeler zamanında çağın çok gerisinde bir manzara vardı. Ak Partı köylere köydes-şehirlere beldes programlarıyla partili partisiz Avrupa stand...
  • Bırakın ekmeği naylonun gramajıyla da oynamışlar.

    31 Ekim 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Ekmeğin gramajından çalınmasına zaten alışığız. Sonra telefon kontürlerinden çalanları gördük. Bakıyorduk telefon kontörleri hızlı kalp atışları gibi hızlanıp bir anda bitmiş. Öyle ki sabit hat daha karlı olduğu için sabit hat almak zorunda kaldık. Gramajıyla oynayamadıkları şeylerin genetiği ile oynadılar. Çok zamandır domatese hasret kaldık. Buğdayın genetiği ile de oynadılar, bir defa ekiyorsunuz, aldığınız tohumu bir daha ekemiyorsunuz. Bu örneklerin sayısı yüzlerce artırılabilir. Aklıma gelenleri ve fark edebildiklerimi y...