logo

reklam

Nisbi Butlan Ve Kısmi Butlan Farkı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Özet:

Mutlak butlan: Bir elmanın tamamının tam çürük olması gibi,
Nisbi butlan:    Bir elmanın tamamının az çürük olması gibi,
Kısmi butlan:   Bir elmanın bir kısmının çürük olması gibidir.

I.Giriş

Nisbi butlan ve kısmi butlan hukukta çok karıştırılan ve ayrılması zor iki kavramdır. Adeta birbirine çok benzeyen ikiz gibi. Biz nisbi ve kısmi butlanı birbirinden ayırabilmek için mutlak butlanı da incelememiz gerekiyor.

II. Kısaca Mutlak Butlan, Nisbi Butlan, Kısmi Butlan ve Kavramları

Mutlak butlan sözleşmenin geçersizliğinin tam olması, Nisbi butlan sözleşmenin geçersizliğin tam olmaması, kısmı butlan sözleşmenin bir kısmının geçersiz olmasıdır.

1.Mutlak butlan: Bir elmanın tamamının tam çürük olması gibi

2.Nisbi butlan: Bir elmanın tamamının az çürük olması gibi

3.Kısmi butlan: Bir elmanın bir kısmının çürük olması gibi

a-Kısmi mutlak butlan: Bir elmanın bir kısmının tamamen çürümüş olması gibi

b-Kısmi nisbi butlan: Bir elmanın bir kısmının az çürümüş olması gibi

III. Mutlak Butlan, Nisbi Butlan, Kısmi Butlan Ve Kavramlarının Ayrıntılı Açıklaması

1.Mutlak Butlan:

Butlan kelime manasıyla bir hukuki olayın geçerli sayılabilmesi için gerekli olan temel unsurlarının yokluğu demektir. [1]

Hukukta sakatlık haline butlan sakat bir işleme batıl adı verilir.[2]

Mutlak butlan; borçlar hukuku, ticaret hukuku, idare hukuku, ceza hukuku gibi alanlarda sıkça kullanılan bir terim olmakla birlikte bir işlem veya olayın gerçek dünyada (sosyal yaşamda) gerçekleşmiş olsa bile taşıdığı şartlar gereği hukuken hiç olmamış, olması mümkün değil manasına gelir. Mutlak Butlan: Hukukun aradığı şartları taşımasına rağmen, kanunun emredici hükümlerine aykırı bir durumu ortaya çıkarmasıdır.[3] Mutlak butlan, kamu düzenine ilişkin hukuk kurallarına aykırı olarak yapılan işlemlerdeki sakatlıktır.[4]

Kanunun emredici hükümlerine, adaba, ahlaka, kamu düzenine aykırı olan işlem. Mutlak butlanla sakat işlemlerde işlem batıldır ve işlemin hukuka uygun hale getirilmesi de imkansızdır.

Ayrıca mutlak butlanla sakat bir işlemde zamanaşımı söz konusu değildir. Taraflardan birinin şikayetine gerek kalmadan yetkili, hakim re’sen olayı ele alıp yokluk hükmünü her zaman ileri sürebilir. [5]

Kamu düzenini ilgilendiren koşullara uyulmaması halinde hukuki işlem baştan itibaren geçersiz yani mutlak butlanla batıl sayılır. Üstelik bu telafisi olmayan bir durumdur. Taraflar aralarında anlaşıp sakatlığı düzeltmek isteseler, aradan yıllar geçse bile hükümsüzlük (butlan) düzelmez. Bir dava sırasında hükümsüzlük (butlan, mutlak butlan), hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) dikkate alınır.[6]

2.Nisbi Butlan

İlgililerden birinin ileri sürmesi üzerine göz önüne alınan, tamamen bozuk olmayan fakat bozulabilen işlemlerdir.[7]

Nisbi butlan, bir hukuksal işlemde bulunan kamu düzenini bozmayacak derecedeki sakatlıktır.[8]

Telafisi mümkün olan sakatlık haline nisbi butlan ya da iptal edilebilirlik adı verilir. Hukuka aykırılığın daha hafif bir nedenden kaynaklanması halinde işlem kendiliğinden geçersiz sayılmaz. Ancak taraflarca belirli bir süre içerisinde iptal talebinde bulunulmazsa geçerli hâle gelir. Bir dava söz konusu olduğunda, hakim hükümsüzlük durumunda olduğu gibi kendiliğinden iptal kararı vermez.[9]

Mutlak butlanda sözleşme geri kazanımı imkansız iken, Nisbi butlanda geçerli işlem kanunsuzluğun giderilmesiyle geçerli hale getirilebilir. Nisbi butlanda sözleşmede hata, hile, gabin gibi etkenler mevcut ise bunlar giderildiğinde sakatlık giderilebilir. [10]

Çok kötü durumlar için Mutlak Butlan ,az kötü durumlar için Nisbi Butlan söz konusu olur.

Bir kimsenin kız kardeşiyle (bilmeden) evlenmesi ve bu durumun sonradan anlaşılması çok kötü bir durum,o zaman Mutlak Butlan vardır yani mutlaka geçersiz saymak gerekir.

Sarhoş ettirilerek veya tehditle tanımadığı biriyle evlendirilen kişinin durumu ise nispeten daha az kötü bir durumdur. O zaman Nisbi Butlan vardır.[11]

Nisbi butlan nedenlerinin tipik örnekleri Borçlar kanununda irade bozuklukları diye nitelenen hata, hile, korkutma ve gabin ile ile Türk Medeni Kanunundaki ehliyet eksikliği durumudur. Ehliyet eksikliği temyiz kudretinden yoksunluk derecesinde olursa, nisbi butlan değil mutlak butlan sözkonusu olur.[12]

Örnekler

1: Satışta katologtan beğenilip alınan malın yerine özellikleri ve fiyatı farklı mal gönderme.

2: Satılan vazonun satıcı tarafından antika denmesi fakat öyle olmaması.[13]

3.Kısmi Butlan

Bir işlemin kısmi butlan ile sakat olması, işlemin bir kısmının geçerli olduğunu gösterir.[14]

Kısmi butlan sözleşmenin tamamının değil, sadece belirli bir bölümünün veya maddesinin geçersizliğinin ileri sürülmesidir.[15]

Örnekler:

1.Bir faizli ödünç para verme sözleşmesinde faiz oranı aşırı olarak belirlenmişse bu faiz oranı hükmü geçersiz olmasına rağmen, ödünç para verme sözleşmesi geçerli olarak hüküm ifade edebilir.

2.Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafları 5 katlı bir inşaat yapımında anlaşsalar ancak imar mevzuatı sadece 3 kata izin verse, tarafların iradeleri bu yönde olmak kaydı ile sözleşme 4 ve 5. katları içeren kısmı için kısmen batıl olur. Diğer 3 katı için geçerli bir sözleşmenin hüküm ve sonuçlarını doğurabilecektir.

3.İthali Kota ile sınırlanmış bir malın ithalini öngören bir sözleşme halinde, sözleşme kotayı aşan kısmı için batıl olarak geçersiz, geri kalan kısmı ise geçerli olacaktır. Eğer taraflar, kısmı butlana tabii kısım olmaksızın sözleşme bu haliyle yapmayı kabul edeceklerse. Aksi halde sözleşme tümü ile batıl olacaktır.[16]

[1] http://www.mutlakbutlan.com/2009/04/mutlak-butlan-nedir.html
[2] http://www.mehmettoprak.com/2012/11/yokluk-ve-butlan-nedir-mutlak-ve-nisbi.html
[3] http://butlan.bunedir.org/
[4] http://www.nuveforum.net/1184-terimler-sozlugu-b/86224-butlan-mutlak-butlan-nispi-butlan/
[5] http://www.mutlakbutlan.com/2009/04/mutlak-butlan-nedir.html
[6] http://www.mehmettoprak.com/2012/11/yokluk-ve-butlan-nedir-mutlak-ve-nisbi.html
[7] https://www.lugatsozluk.com/nisbi-butlan-nedir-nisbi-butlan-ne-demek/
[8] http://www.nuveforum.net/1184-terimler-sozlugu-b/86224-butlan-mutlak-butlan-nispi-butlan/
[9] http://www.mehmettoprak.com/2012/11/yokluk-ve-butlan-nedir-mutlak-ve-nisbi.html
[10] http://www.mutlakbutlan.com/2009/04/mutlak-butlan-nedir.html
[11] https://www.facebook.com/aofadaletdersnotlari/posts/177208612358077
[12] http://www.nuveforum.net/1184-terimler-sozlugu-b/86224-butlan-mutlak-butlan-nispi-butlan/
[13] http://butlan.bunedir.org/
[14] https://huk101.wordpress.com/2012/10/19/medeni-hukukta-yaptirim-turleri/
[15] http://www.turkhukuksitesi.com/showthread.php?t=43541
[16] http://docplayer.biz.tr/16684256-Hukuk-kurallarina-aykiriliga-baglanan-yaptirimlar.html

Share
4638 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

8+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • “Evlenmek” kelimesinin kökü “ev”den geliyor

    17 Aralık 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Türkler, karı koca olmaya "evlenme" derler. Evlenmek "ev-bark" sahibi olmaktır. "Evlenmek" kelimesinin kökü "ev"den geliyor. Yani bildiğimiz "hane" veya "konut"tan geliyor. "Hanelenmek" veya "konutlanmak" da diyebiliriz. “Bark” Orhun kitabelerinde “mabed” anlamında kullanılmıştır. Hakan türbelerinin yanında bir mabed yapılır, orada kurbanlar kesilirdi. Ev de kutsal bir mabed sayıldığından bark adını alırdı. Bu yüzden ev-bark sahibi olanlar, kutsal bir çatı altında, hayatlarını birleştirmiş sayılırlardı. Selçuklularda “evlilik...
  • AK Parti Divan Başkanına Rağmen Güzel Bir Kongre Gerçekleştirdi

    17 Aralık 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    AK Parti’nin 6.olağan genel kurulu Başbakan Binali Yıldırım’ın katılımı ile bir kongre gerçekleştirildi. Kongreyi başarılı bulduğumu ifade ederken bu divan başkanına rağmen bu derece güzel bir kongre gerçekleştirilmiş olmasını takdir ediyorum. Yazımın başlangıcında öncelikle şu divan başkanına seslenmek istiyorum. Ben onun yerinde olsam siyasetten derhal el çekerim ve bir daha asla siyaset yapmam. Bu derece yeteneksiz ve bu derece başarısız bir insanın AK Parti gibi bir partide siyaset yapmasından AK Parti’ye oy vermiş bir kişi olarak utanç ...
  • Kişi Başına Düşen Milli Gelir Nasıl Dağıtılır?

    15 Aralık 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Kişi başına düşen milli geliri hep duyarız da nasıl dağıtıldığını şimdiye kadar hiç duymadık. Eğer Kişi başına düşen milli gelir varsa bunun dağıtılması gerekir değil mi? Eğer dağıtılmayacaksa kişi başına düşen milli gelir kavramı niçin kullanılıyor? Kişi başına düşen milli geliri dağıtmanın nasıl dağıtılacağı ile ilgili basit bir yöntem var. Devlet re’sen (kendiliğinden) herkes için bankamatik işlevi de gören kimlik kartları çıkarır, bunları vatandaşlarımızın adresine gönderir. Sonra TC kimlik numaraları hesap numarası olara...
  • Taşeronlara Kadro Meselesinde Özelleştirme-Devletleşme Kararsızlığı

    14 Aralık 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Son iki yazımda gündeme getirdiğim taşeronlara kadro mevzuunda her gün yeni gelişmeler ve açıklamalar gündeme gelirken belli olan tek bir şey var ki hükümetin bu konuda kafasının karışık olduğu. Evet, bir çalışma var ancak bu çalışma sonrasında verilecek olan kararların devletin işleyişi, ekonomisi, sosyal politikaları ve ekonomik sistemleri üzerinde ciddi etkileri olacak. Konuya sadece basitçe taşeronlara kadro verilecek şekliyle bakmak yeterli değil. Bu kadro verilebilir ancak kadronun verilmesinin ardından ortaya çıkacak sonuçlar acaba ülkem...