logo

Mutref


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Nimetin ve zenginliğin şımartıp azdırdığı, şehvetlerine dalmış, zorba, istediğini yapan, büyük günah işlemekte ısrar eden, ahireti yalanlayan, sapık, yalancı, fasık ve kafir kimselere denir.[1]

Kelimenin Arapça kök itibariyle türediği trf maddesinin mastarı turfe, “nimet, huzur ve refah” anlamları içermektedir.

Mutref , kendi haline terk olunmuş, başıboş bırakılmış (museyyeb) kişiye denir ki, asla kimseden korku ve pervası olmadığı için gönlünden geçenleri icra eder ve amel haline dönüştürür. Aklına geleni yapar. “Zengin ve deli aklına geleni yapar” dendiği gibi o da malın kendisine temin ettiği cüretle, aklına eseni yapan kişidir. Kelimenin kökünde topladığı manaları da katarak bir mutref tanımlaması yapılacak olursa, şöyle bir insan tipi karşımıza çıkmaktadır: Bol nimete sahip olan, rahat içinde müreffeh bir hayat sürdüren, kendisine verilen bol nimetlere doymayan, tatmin duygusunu yitiren, pervasızlaşan, kimseden nasihat almaya yanaşmayan, azan, dünya nimetleri hususunda geniş bir bolluğa sahip kılındığı için müstağni davranan, şımardıkça şımaran ve elde ettiklerine hükmetme konusunda aklı devreden çıkıp anlık hazlarının peşine düşen, üst dudağında olanı görmeyecek kadar mütekebbir olan kimse, terk edildiği için kendi başına kalan ve yalnızlığını aklına gelenlerle telafi etmeye çalışan bir insan tipi” anlamları çıkmaktadır. Halk arasında, mal, mevki ve servet sahibi olan kişiler için söylenen burnu büyümüş şeklindeki niteleme bu tip insanlara uymaktadır. Mutref, maddi zenginlik ve mal varlığına sahip olduğu için yaşadıkları toplumlarda bu mal, mevki ve servetinden dolayı kendini güçlü hisseden varlık, mevki ve kazanç sahipleri kimseler olduğunu söylemek mümkündür. Bu tip insanların toplumun tepe noktasında, tarihte çoğunlukla hep yöneten ve yönetirken halka hep üstten bakan konumunda oldukları ve kendinden aşağıdakileri yönetime muhtaç, kafası çalışmayan kimseler diye görüp, en üst noktada kendinin oturduğuna kendini ikna etmiş ve onlara buyuran kimseler olduğu da söylenebilir.

Kelime, bir ahlâk bozukluğunu da açık etmekte ve çok hasretini çektiği ve nihayet ulaştığı bir nimet, makam, servet veya mal sebebiyle insani ve vicdani duygu ve davranışlardan uzaklaşan ve ıslah olmaz tavırlarıyla toplumun huzurunu bozan ahlâksız ve ihtiras sahibi zenginleri de kapsama alanına almaktadır. Bu tür insanların, kimsenin aklına ihtiyacı olmadığı gibi kendilerine nasihat etmek isteyenlere de ukalalık yaparak, akıl verme, para ver dedikleri bir toplumsal gerçekliktir.

Bu ve benzer nitelikteki insanların her toplumda bulunması hasebiyle Kur’an-ı Kerim, insanlığı bu olumsuz tiplere karşı uyarmakta ve eline mal, mevki ve servet geçenlerin mutref olmamaları noktasında onları ikaz etmektedir.[2]

[1] https://www.mumsema.org/islami-kavramlar/116365-mutref-ne-demektir.html

[2] http://dergipark.gov.tr/download/article-file/143618

Share
182 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

2+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Bu Kayalıklara İlçe Kurulmaz Demiştik Ama Bizi Yanılttılar

    18 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    90’lı yılların sonu, 2000’li yılların başıydı. Yusufeli ilçesinde Yusufeli Barajı ve HES inşaatı ve bu inşaat sonrasında Yusufeli ilçesini sular altında kalacak olmasının tartışmaları yaşanıyordu. O dönem DSİ Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğü’nde basın sorumlusu olarak çalışmaktaydım. Tartışmaların odağındaki bir kurumda tam da tartışmaları takip eden birimdeydim. Bu vesile ile de sık sık Yusufeli ilçesine gidip gelirdim ve ilçedeki genel kanaati ölçme şansı bulurdum. Hatta yeni Yusufeli ilçe merkezine ilişkin yapılan araştırmaları ve o bölge...
  • Artvin’de Otobüs Keyfi Yaşanıyor

    14 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Şehirleri şehir yapan unsurların başında hiç kuşku yok ki şehir içi taşımacılıkta otobüslerin kullanılmasıdır. 90’lı yılların sonuna kadar Artvin şehir içi taşımacılıkta alternatife sahip bir ildi. Hatta şehir içi dolmuş hatları yok iken bile Artvin’de şehir içi taşımacılık konusunda halkın taşınması işlemi otobüsler ile yapılırdı. 90’lı yılların başında şehir içi dolmuşların devreye girmesi ile birlikte şehir içi taşımacılıkta Artvin’de iki alternatif var idi. Biri belediye otobüsleri, diğeri ise şehir içi dolmuşlardı. Dr. Emin Özgün’ün başkan...
  • Artvin’deki Köpek Saldırısı Görüntülerin Ulusal Yansıması

    11 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz Pazar günü ulusal medyaya bildiğiniz üzere bir görüntü yansıdı. Maalesef hepimizin içini acıtan bu görüntüler ilimizin de kötü reklamı oldu. Konuyla ilgili olarak dün yazdığım yazımda değerlendirmelerde bulunmuştum ve konuyla ilgili olarak yapılanları anlatmıştım. Bugün ki yazımda bu görüntülerin ulusal yansıması, Artvin ile ilgili yanlış anlaşılmaları düzeltilmesi ve yapılanlara ilişkin bilgiler aktaracağım. Bunları yapmadan önce de köpeklerin sahibi ile yaptığım görüşmeyi de sizlere aktarmak istiyorum. Nihayetinde bizler gazetec...
  • Yerel Medyaya Sahip Çıkıyor musunuz?

    07 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Evet, iğneyi kendimize batırdık birazda çuvaldızı Artvin halkına batıralım ve önemli bir konuyu bugün ki yazımızda ele alalım. Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu Başkanı Nuri Kolaylı tarafından yapılan bir açıklama ve tespitten bahsedeceğim bugün ki yazımda. Önemli tespitleri içeriyor. Hani, her birinizin başı sıkıştığında ya da tanıtılmak istediğinde veya şirketlerinin açılışlarını halka duyurmak için zaman zaman ihtiyaç duyduğu, en çok da Artvin’in sorunlarının gündeme getirilmesi noktasında dert yandığı o yerel medya var ya onun sorunlarında...