logo

Mutref


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Nimetin ve zenginliğin şımartıp azdırdığı, şehvetlerine dalmış, zorba, istediğini yapan, büyük günah işlemekte ısrar eden, ahireti yalanlayan, sapık, yalancı, fasık ve kafir kimselere denir.[1]

Kelimenin Arapça kök itibariyle türediği trf maddesinin mastarı turfe, “nimet, huzur ve refah” anlamları içermektedir.

Mutref , kendi haline terk olunmuş, başıboş bırakılmış (museyyeb) kişiye denir ki, asla kimseden korku ve pervası olmadığı için gönlünden geçenleri icra eder ve amel haline dönüştürür. Aklına geleni yapar. “Zengin ve deli aklına geleni yapar” dendiği gibi o da malın kendisine temin ettiği cüretle, aklına eseni yapan kişidir. Kelimenin kökünde topladığı manaları da katarak bir mutref tanımlaması yapılacak olursa, şöyle bir insan tipi karşımıza çıkmaktadır: Bol nimete sahip olan, rahat içinde müreffeh bir hayat sürdüren, kendisine verilen bol nimetlere doymayan, tatmin duygusunu yitiren, pervasızlaşan, kimseden nasihat almaya yanaşmayan, azan, dünya nimetleri hususunda geniş bir bolluğa sahip kılındığı için müstağni davranan, şımardıkça şımaran ve elde ettiklerine hükmetme konusunda aklı devreden çıkıp anlık hazlarının peşine düşen, üst dudağında olanı görmeyecek kadar mütekebbir olan kimse, terk edildiği için kendi başına kalan ve yalnızlığını aklına gelenlerle telafi etmeye çalışan bir insan tipi” anlamları çıkmaktadır. Halk arasında, mal, mevki ve servet sahibi olan kişiler için söylenen burnu büyümüş şeklindeki niteleme bu tip insanlara uymaktadır. Mutref, maddi zenginlik ve mal varlığına sahip olduğu için yaşadıkları toplumlarda bu mal, mevki ve servetinden dolayı kendini güçlü hisseden varlık, mevki ve kazanç sahipleri kimseler olduğunu söylemek mümkündür. Bu tip insanların toplumun tepe noktasında, tarihte çoğunlukla hep yöneten ve yönetirken halka hep üstten bakan konumunda oldukları ve kendinden aşağıdakileri yönetime muhtaç, kafası çalışmayan kimseler diye görüp, en üst noktada kendinin oturduğuna kendini ikna etmiş ve onlara buyuran kimseler olduğu da söylenebilir.

Kelime, bir ahlâk bozukluğunu da açık etmekte ve çok hasretini çektiği ve nihayet ulaştığı bir nimet, makam, servet veya mal sebebiyle insani ve vicdani duygu ve davranışlardan uzaklaşan ve ıslah olmaz tavırlarıyla toplumun huzurunu bozan ahlâksız ve ihtiras sahibi zenginleri de kapsama alanına almaktadır. Bu tür insanların, kimsenin aklına ihtiyacı olmadığı gibi kendilerine nasihat etmek isteyenlere de ukalalık yaparak, akıl verme, para ver dedikleri bir toplumsal gerçekliktir.

Bu ve benzer nitelikteki insanların her toplumda bulunması hasebiyle Kur’an-ı Kerim, insanlığı bu olumsuz tiplere karşı uyarmakta ve eline mal, mevki ve servet geçenlerin mutref olmamaları noktasında onları ikaz etmektedir.[2]

[1] https://www.mumsema.org/islami-kavramlar/116365-mutref-ne-demektir.html

[2] http://dergipark.gov.tr/download/article-file/143618

Share
136 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Türkiye 24 Haziran’da Dünya Gücü Haline Gelecek

    16 Haziran 2018 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Seçmen 24 Haziran seçimlerine memleket meselesi olarak bakıyor. Seçmen güçlü meclis, güçlü lider, güçlü hükümet anlayışına yönelecek Seçmen koalisyonlarla ülke istikrara kavuşamadığını gördü Seçmen Diyarbakır da, Çankaya da olduğu gibi kepenk kapatmıyor özgür iradesiyle oyunu kullanıyor. Seçmen tarihin seyrini değiştirecek olan Türkiye’yi düşünecek Seçmen Milli ve yerli devlet sistemi ne oy verecek Seçmen küresel köle olmaya hayır, küresel güç olmaya evet diyecek Son on yılda dünyanın çehresi değişti diyen sabah yazarı Fahrettin Altun öz...
  • Seçim Çalışmalarını Değerlendiriyorum. Sırada MHP Var

    11 Haziran 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    24 Haziran’a az bir süre kala diğer partilerde olduğu gibi MHP’de de hareketli günlen yaşanıyor. Milletvekili adayları bir o ilçede, bir bu ilçede koşturmaya devam ederlerken, MHP’nin il ve ilçe teşkilatları da çalışmalarını sürdürüyor. Belki ekonomik anlamda diğer iki rakibine göre MHP çok güçlü olmasa da emin olun ki çalışma azmi ve kararlılığı açısından MHP’yi hiçte eksik görmüyorum. Öncelikle milletvekili adaylarının performanslarına şöyle bir göz atmak gerekiyor. MHP’nin iki adayı da çok iyi çalışıyor. İnanılmaz bir efor sarf ediyorlar....
  • Nasreddin Hoca gerçekte kimdir?

    11 Haziran 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Türk halkının mizah sembolü Nasreddin Hoca hazırcevap, insanları kırmadan doğruyu söyleyen, yeri geldiğinde kendisiyle de alay etmeyi bilen bir zattır. Fıkralarının çoğunda tarlasında, bağında çalışır, eşeğinin sırtına binip ormana odun kesmeye gider. Bazen de evinin tamiriyle veyahut hanımının dırdırıyla meşguldür. Kimi zaman da bir alim, bir kadı, bir hekim ya da bir elçi olarak karşımıza çıkar, taşı gediğine koyar ve çekilir kenara. Peki Nasreddin Hoca gerçekte kimdir? Kaynak: http://frialsupratman.blogspot.com/2017/10/nasre...
  • Zaptiye

    10 Haziran 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Arapça ḍabṭ ضبط  "tutma, denetleme, disiplin altına alma" sözcüğünden türetilmiştir.  "II. Mahmut zamanında kurulan kırsal güvenlik askerine verilen ad"  "1869'da kurulan polis teşkilatının adı" Osmanlı Devleti’nde toplum güvenliğini sağlamakla görevli kuruluşlara verilen ad. Kaynak:http://tarihtenanekdotlar.blogspot.com/2013/09/401-osmanli-ordusunda-reform.html Kaynak: https://laiksozluk.net/zaptiye_20725 İslam’ın zuhurundan itibaren varlığı bilinen zabıta işleri Emeviler devrinde kurumlaşmaya başlamıştır. Bu döne...