logo

Müstekbir ve Mustazaf


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

 

Özet: Müstekbir büyüktük taslayan kimse; toplumu ezen, sömüren, ekâbir sınıfını ifade eden Kur’ânî bir kavramdır. Müstekbirler iki grupta değerlendirilebilir. .Biri, ileri gelenler anlamında olan “mele”; diğeri refah ve servet sahibi “mütref” zümreler. Mustazaf, zayıf olmuş, zayıf bırakılmış, elinden tüm bireysel ve toplumsal hakları alınmış anlamlarını içerir.

Müstekbir: Büyüklenen

Mele: İleri gelenler, elit tabaka

Mutref: Refah ve servet sahibi olan şımarıklar

Mustazaf: Zayıflar, ezilenler

1.Müstekbir

Kaynak: http://bigonaahaan.blogsky.com/1394/09

Müstekbir büyüktük taslayan kimse; toplumu ezen, sömüren, ekâbir sınıfını ifade eden Kur’ânî bir kavramdır. müstekbir, kendisi büyük olmayıp bilakis zayıf, aciz bir varlık olduğu halde kendini başkalarından üstün gören, kendini Allah’tan müstağni sayarak Allah’ın emirlerine itaat etmeyen kimsedir. Allah’a karşı gelerek müstekbir olan ilk kişi, müstekbirlerin başı ve müstekbirleri daima istikbara sevkeden İblis’dir.[1]

Türkçe’ye Yunanca’dan giren “manyak” kelimesi, müstekbir kelimesinin Türkçe tam karşılığıdır. “Mani” ve “manya” saplantı, iptilâ, tutku, düşkünlük şeklinde ortaya çıkan delilik haline verilen addır. “Manyak” da, Manya’ya (delilik gibi bu psikolojik hastalığa) uğramış ruh hastası demektir. Dolayısıyla “manyak” kelimesinin Türkçe’deki tüm olumsuz anlamları, istikbâr/kendini aşırı beğenme hastalığının bir göstergesi ve sonucudur. Yani tüm müstekbirler manyaktırlar.[2]

Müstekbirler iki grupta değerlendirilebilir. .Biri, ileri gelenler anlamında olan “mele”; diğeri refah ve servet sahibi “mütref” zümreler. Müstekbir prototiplerden Hâman, mele’ sınıfını; Karun da mütref sınıfını temsil eder. Bu anlamda ilki siyasî, dinî ve idarî kategoriyi; ikincisi de ekonomik kategoriyi ve bu kategoriler içinde yer alan güçleri ifade eder.

1)Mele: Mele’; önde gelenler, askerî, bürokratik ve politik çevrelerdir. Bir ülkenin yöneticileri ve yönetimde etkili olan askerî ve sivil çevreler, medyayı, köşe başlarını tutmuş zümreler mele’ kategorisine girer.

2)Mutref: Müstekbirler sınıfının diğer bir kategorisi de, ekonomik gücü elinde bulunduran mütref zümresidir. Bunlar, bir ülkenin mâlî ,ticarî ve ekonomik hayatını kontrol eder, bu konumları onlara büyük bir refah, servet ve güç katar. Adaletli olmayan bir bölüşüm sisteminin emek sömürüsüne dayalı yapısı, böyle zümreleri besleyip ortaya çıkaran en büyük etkendir.[3]

2.Mustazaf

Kaynak: http://www.psixologikosfaros.gr/article_det.asp?artid=6844

Her müstekbirin istikbârını kendisi üzerinde gerçekleştirdiği bir mustazaf sınıfı vardır. Bu nedenle Kur’an’da müstekbir kavramının karşıtı olarak mustazaf kelimesi kullanılır.[4]

D-A-F kökünden istif al babının ism-i mefulu olan mustazaf, zayıf olmuş, zayıf bırakılmış, elinden tüm bireysel ve toplumsal hakları alınmış anlamlarını içerir.[5]

Kur’an-ı Kerim’de mustazaf kelimesi dört sınıf insan için kullanılmıştır:

Birinci sınıf mustazaflar: Bir küfür ve zulüm diyarında bulunup da oradan çıkma (hicret etme) imkânını bulamayan, Müslümanlardan imdat bekleyen Müslümanlar için kullanılmıştır.

İkinci sınıf mustazaflar: Kâfir bir ülkede veya zalim bir diktatörün tahakkümü altında bulunup da oradan çıkabilecek durumda oldukları halde veya o zalime karşı çıkma güçleri yettiği halde sadece vatan sevgisi, mal çoluk-çocuk ve yakınlarına olan aşırı düşkünlükleri yüzünden oradan hicret etmeyen kimselerdir.

Üçüncü sınıf mustazaflar: Dünyevi menfaat ve çıkarları yüzünden iman etmekten kaçınan, bilerek küfre ve zulme boyun eğen kişiliksiz güçsüzlerdir.

Dördüncü sınıf mustazaflar: Rablerine olan iman ve tevekkülleriyle müstekbirliğe başkaldıran, zulme ve zorbalığa karşı kıyam başlatan imanlı ezilmişlerdir.[6]

[1] https://sorularlaislamiyet.com/kaynak/mustekbir

[2] http://www.siyerinebi.com/tr/mustazaf

[3] http://www.fecir.net/node/4111

[4] http://www.siyerinebi.com/tr/mustazaf

[5] http://www.haksozhaber.net/okul/article_print.php?id=766

[6] https://dogruhaber.com.tr/haber/28872-kuranda-mustazaf-kavrami/

Share
190 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

3+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Muzaffer Çorbacı efsane bir milletvekili olabilirdi

    20 Haziran 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Muzaffer Çorbacı AK Parti Artvin birinci sıra milletvekili adayı olsaydı Artvin için efsane bir milletvekili olabilirdi. Muzaffer Çorbacı, Hasan Ekinci gibi seçmenle bireysel sıcak ilişkiler kuran bir milletvekili olurdu diye düşünüyorum. Muzaffer Çorbacı milletvekili adayı olduktan sonra facebookta arkadaş olduk. Seçim çalışmalarını onun paylaşımlarından takip etmeye başladım. Seçmenle çok yakın, candan ve sıcak ilişkiler kurabildiğini gözlemledim. Sanırım Muzaffer Çorbacı bir iş adamı, yani sıradan vatandaş için elit sayılabilece...
  • Yüz Körlüğü

    20 Haziran 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Bir sabah yine alarmınızın çalmasıyla uyanıyorsunuz. Yüzünüzü yıkamaya banyoya gidiyorsunuz ve aynada tanımadığınız bir yüz size bakıyor. Kaynak: http://myartmagazine.com/beautiful-artworks-lidia?i=14 Yüz körlüğü, günümüzde nadir görülen ve pek bilinmeyen nörolojik kökenli bir hastalıktır. Prosopagnosia (Yunanca “Prosopon” yüz + “agnosia” kayıtsızlığı), “yüz körlüğü” olarak da adlandırılan insan yüzleri tanıyamama, ayıramama durumudur. “Prosopagnostikler” göz, burun, ağız gibi yüzün her parçasını tek tek görebilmekle birlikt...
  • Şehir Efsanesi

    19 Haziran 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Şehir efsaneleri kaynakları bilinmeyen, doğrulukları ispatlanamamış ama dilden dile, nesilden nesile özenle aktarılan hikayelerdir. Birçok folklorik hikâyede olduğu gibi şehir efsanelerinin her zaman uydurma ve gerçek dışı olduğu söylenemez ama genelde çarpıtılmış, abartılmış ve heyecan katılmış hikâyelerdir. Bu hikâyelerin isimlerinin "şehir efsanesi" olmasına rağmen konularını şehirden almaları gerekmez. Sadece onları geleneksel folklorik hikâyelerden ayırt edebilmek için bu isimle anılırlar. Bu ayrımı daha iyi vurgulayabilmek...
  • Türkiye 24 Haziran’da Dünya Gücü Haline Gelecek

    16 Haziran 2018 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Seçmen 24 Haziran seçimlerine memleket meselesi olarak bakıyor. Seçmen güçlü meclis, güçlü lider, güçlü hükümet anlayışına yönelecek Seçmen koalisyonlarla ülke istikrara kavuşamadığını gördü Seçmen Diyarbakır da, Çankaya da olduğu gibi kepenk kapatmıyor özgür iradesiyle oyunu kullanıyor. Seçmen tarihin seyrini değiştirecek olan Türkiye’yi düşünecek Seçmen Milli ve yerli devlet sistemi ne oy verecek Seçmen küresel köle olmaya hayır, küresel güç olmaya evet diyecek Son on yılda dünyanın çehresi değişti diyen sabah yazarı Fahrettin Altun öz...