logo

Merdi Kıpti Şecaat Arzederken Sirkatin Söyler


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Çingenenin merdi, kendini överken hırsızlığını söyler başka bir deyişle Mert Çingene hırsızlığıyla övünür, demektir.[1] Çingene erkeği yiğitliğini anlatırken hırsızlığını söyler. [2]

Aslında sözün aslı ”Şecaat arz ederken merdikıpti sirkatin söyler.”dir. [3]

“Şecaat arzederken merd-i kıbtî sirkatin söyler” sözünün geçtiği ve Koca Mehmed Ragıp Paşa’ya ait olan beyit aşağıdaki gibidir:

“Miyân-ı güft ü gûda bed-meniş îhâm eder kubhun

Şecâ’at arz ederken Merd-i Kıbtî sirkatin söyler[4] 

18.yüzyıl Osmanlı sadrazamlarından Koca Mehmet Ragıp Paşa‘nın gazelinde yer alan bu mısra-i berceste, Mısır Beylerbeyliği sırasındaki tecrübelerini yansıtır. [5]

Merdi Mert olanı demektir. Kıpti Mısırlı olarak yaygın anlamıdır ama tali anlamı Çingene demektir. Burada ise Çingene anlamında kullanılmıştır. Birleşik olarak Çingene’nin Mert olanı (Mert Çingene) diye başlayan bir cümleye sahip oluruz. Şecaat ise bildiğiniz gibi yiğitlik, yüreklilik, kahramanlık anlamlarındadır. Sirkatin ise sirkat ten gelmedir sirkat ise hırsızlık çalma anlamındadır. O zaman bu sözcük ” Çingene’nin merdi yiğitliğini anlatırken hırsızlığını söyler.” Ya da ”Çingene’nin harbisi yiğitliğini anlatırken hırsızlığını söyler.” gibi tercüme edebiliriz

“Hem kel hem fodul” un bir değişik söylem biçimidir. Aslında bilgisiz bir ”hiç” olduğunu kendi kendine itiraf etmesidir. Bunu TV ekranından yapar, yazılarıyla yapar, söyleşisiyle yapar, basın açıklamasıyla yapar, söylevi ile yapar, yapar da yapar[6]

[1] https://eksisozluk.com/secaat-arz-ederken-merd-i-kipti-sirkatin-soyler–1975939

[2] https://www.dunyabayrak.com.tr/koca-ragip-pasa/

[3] http://www.academia.edu/8819920/merd_i_kipti

[4] http://www.fibiler.com/Toplum-ve-Kultur_Sosyal-Bilimler_Dil_Diller_Ural-Altay-Dilleri_Turkce_Turkiye-Turkcesi_Ozdeyisler-Ozlu-Sozler_Secaat-Arz-Ederken-Sirkatin-Soylemek_Kategori_530

[5] http://www.malumatfurus.org/secaat-arz-ederken-merd-i-kibti-sirkatin-soyler-misrasini-atasozu-sanan-kose-yazarlari/

[6] http://www.academia.edu/8819920/merd_i_kipti

Share
343 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Darbecilere Darbe Yapan Milletimizle Gurur Duyuyoruz

    19 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Yüksel Kantar

    15 Temmuz 2016 Tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerimize sızmış hain bir grup Marmaris’te tatil yapan Cumhurbaşkanımıza suikast düzenlemek istemiş, Fatih Sultan Mehmet Köprüsünü trafiğe kaparmış, seçilmiş hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs etmiş, TBMM’ni bombalamış, Genelkurmay Başkanlığı’nı, Ankara’da bulunan Özel Harekat Polis Merkezi’ni bombalayarak yerle bir etmiş, kısacası Milletimize Darbe yaparak ülkemizi istikrarsızlaştırmaya ve kaosa yönelik işgal girişiminde bulunmuştur. Ancak Aziz ve Necip Milletimiziz, bu hain grubun teşebbüsünü, C...
  • Sosyal Medyada Duyduğumuz Her Bilgiyi Hemen Paylaşmamak Gerek

    17 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Sosyal medya doğru kullanıldığı zaman çok yararlı bir iletişim aracıdır ancak yanlış kullanılır ise de inanılmaz büyük zararlar veren bir iletişim aracı haline döner. Zaman zaman sosyal medyanın zararlı etkilerine şahitlikte yapıyoruz. Bu yazıyı yazmaya sabah saatlerinde sosyal medyada dolanan bir haberin doğrulanamamasından sonra karar verdim. Öncelikle konuyu bir sizinle paylaşayım. AK Parti’den 24-25 ve 26. Dönem milletvekilliği görevinde bulunan Dr. İsrafil Kışla’nın Milli Eğitim Bakanlığı’nda Bakan Yardımcılığı görevine atandığına da...
  • Dört tarz-ı İslam

    10 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      İslam elbette tek bir dindir. Fakat kabiliyetlerin farklı olmasından dolayı bu tek din farklı tarzlarda algılanmıştır. Devlet İslam’ı: Baskıcı özellikler taşır. Ebu Hanife ve Ahmet bin Hanbel Devlet İslam'ının baskıları sonucu şehit edilmişlerdir. Halk İslam’ı: Daha serbest, kolay ama hurafeler barındırabilen bir İslam tarzıdır. Tasavvuf İslam’ı: Daha dindar bireyler yetiştirir, ama taassuba düşülerek saplantılar içine girebilen bir İslam tarzıdır. Kitabi İslam: Kılı kırk yaran, düşünsel yönü ağır basan İslam’dır. Temsilci...
  • Şeriat nedir?

    08 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      En çok tartışılan kavramlardan biri de “şeriat.” Bu konuda birçok kişinin kafası bir hayli karışık. Anlamını bilen de konuşuyor, bilmeyen de. Kaynak: https://twitter.com/hashtag/herkesi%CC%87cinadelet Birisiyle karşılaşıyorsunuz. Namaz kıldığından, oruç tuttuğundan söz ediyor. Sohbetiniz sürüyor ve sonunda, şeriatın en önemli iki emrini yerine getiren bu adamın, şeriata karşı olduğunu görüyor ve hayret ediyorsunuz. Bir başkasıyla görüşüyorsunuz. Şeriatı hararetle savunuyor. İç alemine, ibadet dünyasına iniyorsunuz, İslam’...