logo

Mal bulmuş Mağribi gibi (sanki çok iyi bir şey bulmuş gibi)


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

Açgözlü, sonradan görme insanları betimlemek için kullanılan bir deyimdir.[1]

Mal bulmuş mağribi gibi deyimi medyada daha çok tartışmalarda fikri saldırının nitelendirilmesi için kullanılmaktadır; “mal bulmuş Mağribi gibi saldırmak” ve “mal bulmuş Mağribi gibi atlamak”.

Bir kimseye saldırmak için sebep bulamayan ama karşı tarafın ufak bir hatası olunca saldıranların durumu “mal bulmuş Mağribi gibi saldırmak”  şeklinde ifade ediliyor.

Bir tartışmada savunacak bir söz bulamayan kimseler  eline küçük bir delil geçince çok büyük delil gibi sarılma durumu “mal bulmuş Mağribi gibi atlamak” şeklinde ifade ediliyor.

Bildergalerie dieser Unterkunft

Kaynak:https://www.booking.com/hotel/ma/barak-desert-camp.de.html

Bu deyimin aslında üzücü bir perde arkası var.

Doğu İslam dünyasının (Meşrik) sınırı kabul edilen Mısır’dan Atlantik Okyanusu’na kadar uzanan Kuzey Afrika bölgesi ve Güney Sahra İslam kaynaklarında Mağrib adıyla anılmaktadır. Günümüzde bu coğrafyada Libya, Tunus, Cezayir, Fas ve Moritanya devletleri bulunmaktadır.[2]

“Mal bulmuş mağribi gibi” deyimindeki “mağribi” Mısırın batısındaki kuzey Afrika halkından olan kişiler için söylenmektedir.[3]

Mal bulmuş mağribi gibi deyimi, bir anda zenginliğe ulaşmış, kavuşmuş gibi hissetme/sanma anlamları taşıyan bir deyimdir. Gereksiz yere heyecanlanmanın, bir anda büyük ve kıymetli şeylere ulaşınca ne yapacağını bilememenin özeti olan bir sözdür. Genelde tartışmalarda ya da bir konuyu gereksiz yere uzatan veya konuya alakasız bir yerden atıp tutanlara karşı kullanılan bir deyim olan “mal bulmuş mağribi gibi” deyimi, aynı zamanda görmemişlik ve aç gözlülük ile de ilişkilendirilir.[4]

İspanya’daki son Arap devleti olan Gırnata Devleti yıkıldıktan sonra Endülüs, tamamıyla İspanyolların eline geçmiş, Mağribiler’in büyük kısmı Afrika’ya göç etmek durumunda kalmıştır. Çoğu burada açlıktan, yoksulluktan ölmüş, bir kısmı da II. Bayezid döneminde İstanbul’a getirilip burada kendilerine ev, eşya ve iş verilmiştir. “Mal bulmuş Mağribi gibi” deyimi, kuvvetle muhtemel, bu insanların yoksulluğunu anlatmak için ortaya çıkmıştır.[5]

Büyük gruplar halinde ve yalnız sırtlarındaki elbiselerle ülkeyi terkeden Mağribiler’in büyük kısmı Afrika’ya gitmiş, fakat istenmedikleri için pek çoğu orada açlıktan ölmüştür. Bunların bir kısmı da II. Bayezid döneminde (1481-1512) İstanbul’a kabul edilerek Galata’da bugün Arap Camii adıyla bilinen Saint Dominicus Kilisesi’nin çevresine yerleştirilmiş, kendilerine ev, eşya ve iş verilmiştir. Türkçe’de “aç gözlü” anlamında kullanılan “mal bulmuş Mağribi gibi” deyiminin doğmasına çok yoksul ve aç durumda bulunan bu insanların sebep oldukları tahmin edilebilir.[6]

[1] http://ayrimcisozluk.blogspot.com/2012/07/

[2] https://islamansiklopedisi.org.tr/magrib

[3] http://www.turkhukuksitesi.com/showthread.php?t=18130

[4] https://www.tozlumikrofon.com/mal-bulmus-magribi-gibi-ne-demek/

[5]http://www.turkiyatjournal.com/Makaleler/1817736152_003%20KAM%C4%B0LE%20%C3%87ET%C4%B0N(C).pdf

[6] http://islam-portal.com/ansiklopedi/dia/ayrmetin.php-idno=020466.htm

Share
89 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

10+5 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Hata

    18 Haziran 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Özet: Bilmeyerek yapılan yanlışa hata denir. Hata sorumluluğu kaldırır. Bilerek yapılan yanlışa hata değil taammüd denir.  "Amd" veya "taammüd" eş anlamlı olup, önceden tasarlayarak, düşünerek, bilerek, isteyerek ve kasıtla yapmak demektir. Kasıtlı yapılan bir işin günaha yol açar. 1.Kavram Hata istenmeden yapılan yanlıştır. Bir yanlış bilerek ve isteyerek yapılırsa hata olmaktan çıkar (amd-taammüd) denilen suç olur. Bir terim olarak hata, kasıt unsuru taşımayan bir söz veya fiil olup, asıl iradeye aykırı olarak vuku bulur. İnsan, gaflet so...
  • Reklam

    12 Haziran 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Reklam kelimesi, Latince’de (çağırmak) fiilinden türetilmiştir. Bu mantıkla reklam batı dillerinde avcıları avlanırken , kurbanlarını (avlarını) cezp edebilmek ve çağırmak için uyguladıkları hileleri, teknikleri, yol ve yöntemleri betimlemektedir. Terim olarak Reklam, televizyon, gazete, radyo, billboard, dergi, sinema  internet gibi mecralar aracılığıyla çeşitli mal, ürün ve hizmetlerin hedef kitlelere ve tüketicilere belirli bir ücret karşılığında tanıtılmasıdır. Bu işin ana unsurları; bir ücret karşılığında yapılması, tanıtım yaptıran firm...
  • Şerefiye (ﺷﺮﻓﻴّﻪ)

    10 Haziran 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Arapça “yüksek mekân” anlamına gelen şereften, şerefі - şerefiye olarak Türkçe’de türetilmiştir. İmar edilen bir yerdeki gayrimenkullerden değerlerinin artışı sebebiyle alınan bir çeşit vergidir. Devlet, kamu tüzel kişileri ve özellikle belediyelerin gerçekleştirdikleri bayındırlık ve altyapı hizmetleriyle imar faaliyetlerinden dolayı bazı kimselerin mal varlıklarında önemli değer artışları olmaktadır. Bina, arsa ve arazi gibi gayrimenkullerde gayrimenkul sahibinin herhangi bir çabası, katkısı veya masrafı olmaksızın; yanıt ilgili kişinin irad...
  • Nota vermek

    09 Haziran 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Özet: Nota vermek; posta koymak, ayar vermek, uyarmak gibi algılansa da tam karşılığı bu değildir. Devletler arası diplomatik yazışmadır. Fransızca note "1. işaret, alamet, iz, hatırlatma yazısı, 2. müzik işareti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen nota sözcüğünden evrilmiştir. Gündem konuları arasında sıklıkla iki ülke arasındaki gerilim sırasında kullanılmasından dolayı yanlış bilinen bir anlama da sahiptir. Yalnızca siyasi sorunlar sırasında kullanılmamaktadır. Askine, devletler arasındaki yazışmaların tümün...