logo

Kültür


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

I.Kavram

“Kültür” kelimesi, Fransızca bir kelimedir. Fransızca’ ya da Latince “cultura” dan geçmiştir. “Cultura” da “colere”den den gelir. “Colere”; “işlemek, ekip biçmek, çiftçilik yapmak, yetiştirmek, oturmak, yaşamak, bakmak, özen göstermek, süslemek, meşgul olmak, kendini vermek, icra etmek, tapmak, hürmet etmek, yapmak, geçirmek, bakmak, himaye etmek, korumak” anlamların gelir.
“Kültür” kelimesi Türkçe’ye girmeden önce ve daha sonra, “kültür” anlamında “hars” kelimesi kullanılıyordu. “Hars” kelimesi Arapça kökenlidir. Bu kelime de “tarla sürme” ile bağlantılıdır.[1]

Kültür Fransızca kökenli bir kelime gibi dursa da aslen Türkçe bir kelimedir. Eski Türkçe de “kül” toprak; “turan” toprağın doğurduğu anlamına gelmektedir. Yani kültür, toprağın doğurduğu, topraktan doğup kendi kendine gelişen anlamına gelmektedir.[2]

Bir toplumun, maddî-mânevî hayat imkanlarının toplamıdır. Sosyal hayat süreci içinde ortaya çıkan ve bir millete niteliklerini veren ve başka millet veya toplumlarda farklılık gösteren maddî ve mânevî değerlerin bütünüdür. [3] 

Kültür toplumun nesilden nesile ırsi olarak değil sosyal ilişkiler ağı ile aktardığı maddi ve manevi ürünlerdir.

II.Kültürün Unsurları

*Mitler, inançlar, dinler
*Değerler
*Normlar (Kurallar) : Din kuralları, ahlak kuralları, görgü kuralları, hukuk kuralları
*Teknoloji
*Simgeler
*Dil[4]

III.Kültür çeşitleri 

1.Genel Kültür: Genel kültür; bir toplumun bütün sosyal gruplarında, bir ülkenin bütün coğrafi bölgelerinde geçerli olan, benimsenen ve uygulanan maddi ve manevi unsurlardır. Başka bir ifadeyle genel kültür; toplumun bütün davranışlarında var olan kültürdür. Toplumların genel kültürü, büyük bir sistem olarak birçok alt kültürel sistemi bünyesinde barındırmaktadır. 

2.Alt kültür: Genel kültür içindeki dil, din, töre ve etnik köken açılarından kendine has ayırıcı özelliklere sahip toplulukların kültürüdür.
*Türkiye’deki Alevi, Yörük kültürü,
*Amerika’daki Kızılderili, Zenci, Göçmen kültürü
Buna örnek gösterilebilir. 

3.Maddi Kültür: İnsanların biyolojik ve fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamaya yarayan unsurlara maddi kültür denir. İnsanların tabiatla mücadele araçları maddi kültür kapsamına girmektedir. Maddi kültürün temelini, insanları tabiat içinde yaptıkları tüm imar faaliyetleri, hayatlarını kolaylaştırmak için yaptıkları tüm çabalar girer. Kültür unsurlarının elle tutulup gözle görülebilen kısmını oluşturan maddi kültür kapsamına,
*İmalatın şeklini ifade eden üretim teknikleri,
*Yol ve bina inşaatları,
*Evlerin donatılıp döşenmeleri,
*Giyim ve kuşam şekilleri,
*Her türlü ulaşım araçları,
*Fabrikalar,
*Köprüler,
*Barajlar
Gibi elemanlar girmektedir.

4.Manevi kültür: Toplumların manevi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olan kültür kısmına manevi kültür denilmektedir. Toplumların;
*Örf,
*Adet,
*Gelenek,
*Görenek,
*Ahlak kuralları,
*İnanç ve ideolojileri
Manevi kültürü oluşturur.

[1]http://209.85.135.132/search?q=cache:tebRnD5maEoJ:paukaf.com/viewtopic.php%3Ff%3D100%26t%3D11256%26p%3D63216+y%C3%B6netmeli%C4%9Fin+etimolojisi&cd=5&hl=tr&ct=clnk&gl=tr, 17.07.2010

[2]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Mda8l3eb8xoJ:www.sirricinar.com/basin3.htm+konferans+frans%C4%B1zca+k%C3%B6kenli&cd=9&hl=tr&ct=clnk&gl=tr,26.05.2010

[3] ŞENTÜRK,Hulusi,Belediyeler İçin Kelimeler Kavramlar Rehberi, http://www.yerelsiyaset.com/v2/ medya / bterimleri.pdf,18.11.2009

[4] Kültür Sosyolojisi, s.10-15,Açıköğretim yayınları,2011 Eskişehir

Share
387 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+3 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Sultan İbrahim Deli miydi?

    24 Haziran 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Meşrutiyet devrinden (1908) sonra Osmanlı tarihi üzerine yazıp çizenler Sultan İbrahim’e bir “deli” sıfatı takmışlardır ki, bugün tereddütsüz, büyük iftiradır diyebiliriz. Tarihçiler, Padişah’ın buhranlı bir hayat geçirdiğinde hemfikirdir. I. Mustafa’ya söylenen, hafif akıllılık gibi tabirler, bu Sultan hakkında kullanılmamıştır. Güvenilir Osmanlı kaynaklarında şahsına yönelik “deli” nitelemesi zikredilmemiştir. 20. yüzyıl başlarında, özellikle Cumhuriyet Dönemi’nde kaleme alınan bazı kaynaklarda, Osmanlı düşmanlığının tesiriyle bu lakap kast...
  • Keltler

    23 Haziran 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Kelt kelimesi ilk kez Yunanlı tarihçi Hecataeus tarafından M.Ö. 517 yılında yunan mitolojilerinde geçmektedir. Kelt kelimesi; cesur, savaşçı, erdemli anlamına gelmektedir.  “Keltler” hem antik hem de modern zamanlarda gelişim göstermiş bir halk olarak bilinmektedir. Keltler, etnik bir grup olmaktan çok, ortak bir yaşam biçimini paylaşan insanlardı. M.Ö 2000 yıllarında Keltler, anavatanları olan Orta Avrupadan göç etmişlerdir. Çoğu İspanya,Galya ve Britanya adalarına yerleşmiştir. Kanıtların gösterdiği üzere Keltler Avrupa kıtası üzerinde ...
  • İstismar

    20 Haziran 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    İstismar, semereden gelir. Semere; ürün, meyve, mal, kazanç için kullanılan güzel manaya sahip bir kavramdır. İstismar; semere almak, semere elde etmeyi istemek manasındadır. Semere, fayda üretme olgusunu, sonuçta elde edilen bir verimi ifade eder ve olumlu bir anlam alanı oluşturur. İstismara dönüştüğünde anlam alanı birden olumsuzlaşır. Semeredeki verim ve fayda, istismarda üretene dönük, kurgulayıcının yararına dönük hale gelir; üretenine fayda ama başkasına zarar veren bir kavramsallaştırmaya kapı aralar, doğrudan bireysel yarar ve çıkar ...
  • Hata

    18 Haziran 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Özet: Bilmeyerek yapılan yanlışa hata denir. Hata sorumluluğu kaldırır. Bilerek yapılan yanlışa hata değil taammüd denir.  "Amd" veya "taammüd" eş anlamlı olup, önceden tasarlayarak, düşünerek, bilerek, isteyerek ve kasıtla yapmak demektir. Kasıtlı yapılan bir işin günaha yol açar. 1.Kavram Hata istenmeden yapılan yanlıştır. Bir yanlış bilerek ve isteyerek yapılırsa hata olmaktan çıkar (amd-taammüd) denilen suç olur. Bir terim olarak hata, kasıt unsuru taşımayan bir söz veya fiil olup, asıl iradeye aykırı olarak vuku bulur. İnsan, gaflet so...