logo

İslam’da Kadının İş Kurma ve Ticaret Yapma Hakkı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Hz. Hatice iş kadını, Peygamberimiz onun ticari vekili idi

1.Haklara Sahip Olma Açısından İslam’da Kadın Erkek Arasında Bir Fark Yoktur

İslam’da, erkeğe tanınan temel hak ve hürriyetler, aynı derecede kadına da tanınmıştır. Buna göre yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme; kişi hürriyeti ve güvenliği; vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyeti; mülkiyet ve tasarruf hakkı; meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunmada bulunma, kanun önünde eşitlik ve adaletle muamele görme hakkı, mesken dokunulmazlığı, şeref ve onurun korunması, evlenme ve aile kurma hakkı, özel hayatın gizliliği ve dokunulmazlığı, geçim teminatı gibi temel haklar bakımından kadınla erkek arasında herhangi bir ayrım söz konusu değildir.[1]

2.Genel  Olarak İslam’da Kadınların Bazı Hakları

Orta Çağın karanlığında sürekli istismar edilen kadınlar, İslam’ın getirdiği düzenlemelerle hak ettikleri yerlere ulaşmışlardır. Şöyle ki:

*İslam, kadına insanlığını ve saygınlığını iade etmiştir.
*İslam, kadına bağımsızlığını vermiş, kişiliğini kazandırmıştır.
*İslam, kadına din ve ibadet hürriyeti getirmiştir.
*İslam, kadına erkek kadar ticaret hakkı tanımıştır.
*İslam, kadına sosyal faaliyetlere katılma hakkını tanımıştır.
*İslam, kadına kadınlığına yaraşır işlerde çalışma hoşgörüsünü getirmiştir.
*İslam, kadının ev, aile işleri idaresiyle çocuk eğitimine iştirakini sağlamıştır.
*İslam, kadına nazik davranıİmasını ve kişiliğine saygı gösterilmesini emretmiştir.
*İslam, kadını mal ve sözleşme yapma hususunda tamamen erkekle bir tutmuştur.[2]

Kadın da çalışabilir, kazanabilir, servet sahibi olabilir.[3]

3.İslam’da Kadınlar İş Kurabilir

Kadın, mali ve ticari alanlarda erkeklerle eşit konumda olup, kadın olması sebebiyle herhangi bir kısıtlamaya maruz değildir; ticaret ve borçlar hukuku alanında erkeklerin sahip oldukları bütün hak ve yetkilere sahiptir.[4]

Kadınların Çalışma, Ticaret Yapma, Şirket Kurma Hakkı vardır. Kadınlar da erkekler de helal dairesinde olmak şartıyla çalışma hakkına sahiptirler. Kadınların çalışması yasaklanmamıştır.[5]

İslam dini çalışmak veya çalıştırmak hususunda erkek ile kadın arasında fark gözetmektedir.Yani bir erkek çalışabildiği gibi bir kadın da çalışabilir. Bir erkek iş veya imalathane sahibi olabildiği gibi kadın da olabilir.[6]

Hz.Ömer halifeliği döneminde bir kadını denetim görevlisi olarak tayin etmiştir.[7]

4.Peygamberimiz Hz. Hatice’nin Ticari Vekili İdi

Hz. Hatice olağanüstü zeki bir kadındı; İslami davanın ilk başarısı onun bağlılık ve adanmışlığına atfedilebilir.[8]

Hz. Muhammed’i (S.A.V.) ticari vekili olarak Kureyş’ten bir şahısla birlikte Tihame’de Hicaz-Yemen kervan yolu üzerinde Hubaşe çarşısına gönderdiğini, rivayet etmiştir.[9]

Hz. Hatice ticaret yapıyordu. Uzun süre bu işe devam etti. Yalnız ters giden bir şeyler vardı. Kar ve zarar arası gidip geliyordu. Güven duyabileceği gözü arkada kalmadan işlerine vekillik yapacak birine ihtiyacı vardı. Hz. Hatice; Esma ve Hale adındaki kız kardeşleri ile hep dertleşir hep paylaşırlardı hayat yüklerini. Esma Ebu Talip’le çalışırdı. Hz. Muhammed’de Ebu Talip’in yanında hem ona yardım eder hem de geçimini sağlardı. Tek başına da bir kaç kervana vekillik yapmıştı.   İş tecrübesi ve ahlakı ile zaten Mekke de dikkat çeken bir gençti Muhammed-ül Emin. Esma Hatun kardeşi Hz. Hatice’ye Muhammed (S.A.V.) ile çalışmasını tavsiye etti.[10]

Peygamber Efendimiz, yirmi beş yaşında bulunduğu sırada, Kureyş yine Şam’a göndermek üzere bir ticaret kervanının hazırlığı içindeydi. Bu kervana Hz. Hatice de, mallarıyla iştirak edecekti. Her seferinde olduğu gibi bu defa da mallarının başında gön­derecek emin ve sağlam adamlar arıyordu.[11]

Amcası Ebu Talib, birgün Peygamber Efendimiz’e:

“−Ey kardeşimin oğlu! Ben fakir bir adamım. Kıtlık ve kuraklık, bizde ne sermaye ne de ticaret bıraktı! Bir ticaret kervanı Şam’a gitmeye hazırlanıyor. Hatice bint-i Huveylid de bu kervanla birlikte mallarını götürecek bir kimse arıyormuş. Onun, Sen’in gibi emin, temiz ve vefakar bir insana çok ihtiyacı var. Sen’i ticaretine vekil yapması için kendisiyle konuşsak iyi olur. Sadakatin sebebiyle, Sen’i başkasına üstün tutacağını düşünüyorum. Aslında Şam taraflarına gitmeni istemiyorum. Yahudilerden Sana bir zarar gelmesinden korkuyorum. Ancak başka çaremiz de yok!” dedi.

Peygamberimiz ile amcasının arasında geçen konuşma Hazret-i Hatice’ye ulaşınca:

“−Ben Muhammed’in bunu isteyeceğini bilmiyordum!” dedi. Hemen Alemlerin Efendisi’ne haber göndererek başkalarına verdiğinden daha fazla ücret mukabilinde ticaret malını Şam’a götürmesini teklif etti.

Zira Hazret-i Hatice, Efendimiz (S.A.V.)’in son derece güvenilir, doğru sözlü ve güzel ahlak sahibi bir kimse olduğunu çok iyi biliyordu.

Peygamber Efendimiz (S.A.V.), Hatice’nin yardımcısı Meysere ile birlikte Mekke’den yola çıktı. Hazret-i Hatice, Meysere’ye:

“−Muhammed’e hiçbir hususta itaatsizlik etme! Söylediklerinin hiçbirine karşı gelme!” diye tenbihte bulundu.[12]

Allah Rasulü (S.A.V.), Hz. Hatice ile olan ticari ilişkisini onun adına Yemen’e birkaç defa giderek de sürdürmüştür. Onun Hz. Hatice adına ikisi Hubaşe’ye ikisi Cüreş’e olmak üzere dört ticari yolculuk daha yaptığı rivayet edilir. Bunlardan başka Bahreyn taraflarına da birkaç kez gittiği zikredilir

Hz. Peygamber (S.A.V.), Hz. Hatice ile evlendiği 25 yaşından 40 yaşına kadar ailesinin geçimini kendi malları ve Hz. Hatice’nin mallarını yöneterek temin etmiştir. Bu çerçevede Mekke ve civarındaki pazarlara giderek alışveriş yaptığı bilinmektedir. Böylece onun ticari faaliyetleri, nübüvvet dönemine kadar devam etmiştir. Evlendikten sonra yaptığı ticari yolculukların üçü Yemen, Necid ve Necran’adır. Ticari ortaklıklar Mekke’de yaygındı. Hz. Peygamber’in (S.A.V.) de Said b. Ebi Saib isimli bir şahısla ortaklık yaptığı rivayet edilir.

Allah Rasulü’nün (S.A.V.), nübüvvet döneminde ailesinin ihtiyacını karşılamak üzere pazar ve panayırlara uğrayarak alışveriş yaptığı, yine ailesinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere deve ve koyun cinsi hayvanlar edindiği kaynaklarda zikredilir. O, pazarlara uğrayarak alışveriş yaptığı gibi buraları tebliğ için uygun ortamlar olarak değerlendirdiği için de buralarda bulunmaya önem veriyor ve böylece insanlara ilahi mesajı iletmeye gayret ediyordu.[13]

[1]http://www.sorularlarisale.com/makale/22488/ustad_kadinlar_yuvalarindan_cikmis_tekrar_oraya_donmeli_diyor_fakat_hz_hatice_annemizin_ticaret_yapmasi_ve_hz_aise_annemizin_erkek_sahabilerle_savaslara_katilmasini_nasil_anlamaliyiz.html

[2] DURUCAN, Halit, Ufuk Ötesi 1, İstanbul, 2014, s.322

[3] https://www.fetvameclisi.com/fetva-musluman-bir-kadin-calisamaz-mi-6584.html

[4] http://www.risaleajans.com/soru-cevap/kadinin-calismasi-icin-kocasindan-izin-almali-mi

[5] http://dostsozu.com/islam-ve-kadin-islamda-seriatta-kadinin-haklari-nelerdir

[6] https://sorularlaislamiyet.com/kaynak/is-yerinde-ve-imalat-yerinde-kadin-isci-mustahdem-ve-sekreter-calistirmak-caiz-midir

[7] http://mektebisuffa.com/kadinin-calismasi-gunah-midir

[8] MANLY P. HALL, Türkçesi, Murat Sağlam, Tüm Çağların gizli öğretileri, Mitra Yayınları-2008, İstanbul,s. 619,

[9] http://www.hzmuhammedingunlugu.com/?p=778

[10] http://www.hanimlar.com/makale/sizden-gelenler/hazreti-hatice

[11] http://www.resulullah.org/peygamberimizin-sama-ikinci-gidisi

[12] http://www.osmannuritopbas.com/rasulullah-efendimizin-ticari-hayati.html

[13] https://atahun.com/genel-yazilar/hz-muhammedin-ticari-hayati.html

Share
298 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Darbecilere Darbe Yapan Milletimizle Gurur Duyuyoruz

    19 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Yüksel Kantar

    15 Temmuz 2016 Tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerimize sızmış hain bir grup Marmaris’te tatil yapan Cumhurbaşkanımıza suikast düzenlemek istemiş, Fatih Sultan Mehmet Köprüsünü trafiğe kaparmış, seçilmiş hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs etmiş, TBMM’ni bombalamış, Genelkurmay Başkanlığı’nı, Ankara’da bulunan Özel Harekat Polis Merkezi’ni bombalayarak yerle bir etmiş, kısacası Milletimize Darbe yaparak ülkemizi istikrarsızlaştırmaya ve kaosa yönelik işgal girişiminde bulunmuştur. Ancak Aziz ve Necip Milletimiziz, bu hain grubun teşebbüsünü, C...
  • Sosyal Medyada Duyduğumuz Her Bilgiyi Hemen Paylaşmamak Gerek

    17 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Sosyal medya doğru kullanıldığı zaman çok yararlı bir iletişim aracıdır ancak yanlış kullanılır ise de inanılmaz büyük zararlar veren bir iletişim aracı haline döner. Zaman zaman sosyal medyanın zararlı etkilerine şahitlikte yapıyoruz. Bu yazıyı yazmaya sabah saatlerinde sosyal medyada dolanan bir haberin doğrulanamamasından sonra karar verdim. Öncelikle konuyu bir sizinle paylaşayım. AK Parti’den 24-25 ve 26. Dönem milletvekilliği görevinde bulunan Dr. İsrafil Kışla’nın Milli Eğitim Bakanlığı’nda Bakan Yardımcılığı görevine atandığına da...
  • Dört tarz-ı İslam

    10 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      İslam elbette tek bir dindir. Fakat kabiliyetlerin farklı olmasından dolayı bu tek din farklı tarzlarda algılanmıştır. Devlet İslam’ı: Baskıcı özellikler taşır. Ebu Hanife ve Ahmet bin Hanbel Devlet İslam'ının baskıları sonucu şehit edilmişlerdir. Halk İslam’ı: Daha serbest, kolay ama hurafeler barındırabilen bir İslam tarzıdır. Tasavvuf İslam’ı: Daha dindar bireyler yetiştirir, ama taassuba düşülerek saplantılar içine girebilen bir İslam tarzıdır. Kitabi İslam: Kılı kırk yaran, düşünsel yönü ağır basan İslam’dır. Temsilci...
  • Şeriat nedir?

    08 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      En çok tartışılan kavramlardan biri de “şeriat.” Bu konuda birçok kişinin kafası bir hayli karışık. Anlamını bilen de konuşuyor, bilmeyen de. Kaynak: https://twitter.com/hashtag/herkesi%CC%87cinadelet Birisiyle karşılaşıyorsunuz. Namaz kıldığından, oruç tuttuğundan söz ediyor. Sohbetiniz sürüyor ve sonunda, şeriatın en önemli iki emrini yerine getiren bu adamın, şeriata karşı olduğunu görüyor ve hayret ediyorsunuz. Bir başkasıyla görüşüyorsunuz. Şeriatı hararetle savunuyor. İç alemine, ibadet dünyasına iniyorsunuz, İslam’...