logo

İslam’da Kadının İş Kurma ve Ticaret Yapma Hakkı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Hz. Hatice iş kadını, Peygamberimiz onun ticari vekili idi

1.Haklara Sahip Olma Açısından İslam’da Kadın Erkek Arasında Bir Fark Yoktur

İslam’da, erkeğe tanınan temel hak ve hürriyetler, aynı derecede kadına da tanınmıştır. Buna göre yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme; kişi hürriyeti ve güvenliği; vicdan, dini inanç ve kanaat hürriyeti; mülkiyet ve tasarruf hakkı; meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunmada bulunma, kanun önünde eşitlik ve adaletle muamele görme hakkı, mesken dokunulmazlığı, şeref ve onurun korunması, evlenme ve aile kurma hakkı, özel hayatın gizliliği ve dokunulmazlığı, geçim teminatı gibi temel haklar bakımından kadınla erkek arasında herhangi bir ayrım söz konusu değildir.[1]

2.Genel  Olarak İslam’da Kadınların Bazı Hakları

Orta Çağın karanlığında sürekli istismar edilen kadınlar, İslam’ın getirdiği düzenlemelerle hak ettikleri yerlere ulaşmışlardır. Şöyle ki:

*İslam, kadına insanlığını ve saygınlığını iade etmiştir.
*İslam, kadına bağımsızlığını vermiş, kişiliğini kazandırmıştır.
*İslam, kadına din ve ibadet hürriyeti getirmiştir.
*İslam, kadına erkek kadar ticaret hakkı tanımıştır.
*İslam, kadına sosyal faaliyetlere katılma hakkını tanımıştır.
*İslam, kadına kadınlığına yaraşır işlerde çalışma hoşgörüsünü getirmiştir.
*İslam, kadının ev, aile işleri idaresiyle çocuk eğitimine iştirakini sağlamıştır.
*İslam, kadına nazik davranıİmasını ve kişiliğine saygı gösterilmesini emretmiştir.
*İslam, kadını mal ve sözleşme yapma hususunda tamamen erkekle bir tutmuştur.[2]

Kadın da çalışabilir, kazanabilir, servet sahibi olabilir.[3]

3.İslam’da Kadınlar İş Kurabilir

Kadın, mali ve ticari alanlarda erkeklerle eşit konumda olup, kadın olması sebebiyle herhangi bir kısıtlamaya maruz değildir; ticaret ve borçlar hukuku alanında erkeklerin sahip oldukları bütün hak ve yetkilere sahiptir.[4]

Kadınların Çalışma, Ticaret Yapma, Şirket Kurma Hakkı vardır. Kadınlar da erkekler de helal dairesinde olmak şartıyla çalışma hakkına sahiptirler. Kadınların çalışması yasaklanmamıştır.[5]

İslam dini çalışmak veya çalıştırmak hususunda erkek ile kadın arasında fark gözetmektedir.Yani bir erkek çalışabildiği gibi bir kadın da çalışabilir. Bir erkek iş veya imalathane sahibi olabildiği gibi kadın da olabilir.[6]

Hz.Ömer halifeliği döneminde bir kadını denetim görevlisi olarak tayin etmiştir.[7]

4.Peygamberimiz Hz. Hatice’nin Ticari Vekili İdi

Hz. Hatice olağanüstü zeki bir kadındı; İslami davanın ilk başarısı onun bağlılık ve adanmışlığına atfedilebilir.[8]

Hz. Muhammed’i (S.A.V.) ticari vekili olarak Kureyş’ten bir şahısla birlikte Tihame’de Hicaz-Yemen kervan yolu üzerinde Hubaşe çarşısına gönderdiğini, rivayet etmiştir.[9]

Hz. Hatice ticaret yapıyordu. Uzun süre bu işe devam etti. Yalnız ters giden bir şeyler vardı. Kar ve zarar arası gidip geliyordu. Güven duyabileceği gözü arkada kalmadan işlerine vekillik yapacak birine ihtiyacı vardı. Hz. Hatice; Esma ve Hale adındaki kız kardeşleri ile hep dertleşir hep paylaşırlardı hayat yüklerini. Esma Ebu Talip’le çalışırdı. Hz. Muhammed’de Ebu Talip’in yanında hem ona yardım eder hem de geçimini sağlardı. Tek başına da bir kaç kervana vekillik yapmıştı.   İş tecrübesi ve ahlakı ile zaten Mekke de dikkat çeken bir gençti Muhammed-ül Emin. Esma Hatun kardeşi Hz. Hatice’ye Muhammed (S.A.V.) ile çalışmasını tavsiye etti.[10]

Peygamber Efendimiz, yirmi beş yaşında bulunduğu sırada, Kureyş yine Şam’a göndermek üzere bir ticaret kervanının hazırlığı içindeydi. Bu kervana Hz. Hatice de, mallarıyla iştirak edecekti. Her seferinde olduğu gibi bu defa da mallarının başında gön­derecek emin ve sağlam adamlar arıyordu.[11]

Amcası Ebu Talib, birgün Peygamber Efendimiz’e:

“−Ey kardeşimin oğlu! Ben fakir bir adamım. Kıtlık ve kuraklık, bizde ne sermaye ne de ticaret bıraktı! Bir ticaret kervanı Şam’a gitmeye hazırlanıyor. Hatice bint-i Huveylid de bu kervanla birlikte mallarını götürecek bir kimse arıyormuş. Onun, Sen’in gibi emin, temiz ve vefakar bir insana çok ihtiyacı var. Sen’i ticaretine vekil yapması için kendisiyle konuşsak iyi olur. Sadakatin sebebiyle, Sen’i başkasına üstün tutacağını düşünüyorum. Aslında Şam taraflarına gitmeni istemiyorum. Yahudilerden Sana bir zarar gelmesinden korkuyorum. Ancak başka çaremiz de yok!” dedi.

Peygamberimiz ile amcasının arasında geçen konuşma Hazret-i Hatice’ye ulaşınca:

“−Ben Muhammed’in bunu isteyeceğini bilmiyordum!” dedi. Hemen Alemlerin Efendisi’ne haber göndererek başkalarına verdiğinden daha fazla ücret mukabilinde ticaret malını Şam’a götürmesini teklif etti.

Zira Hazret-i Hatice, Efendimiz (S.A.V.)’in son derece güvenilir, doğru sözlü ve güzel ahlak sahibi bir kimse olduğunu çok iyi biliyordu.

Peygamber Efendimiz (S.A.V.), Hatice’nin yardımcısı Meysere ile birlikte Mekke’den yola çıktı. Hazret-i Hatice, Meysere’ye:

“−Muhammed’e hiçbir hususta itaatsizlik etme! Söylediklerinin hiçbirine karşı gelme!” diye tenbihte bulundu.[12]

Allah Rasulü (S.A.V.), Hz. Hatice ile olan ticari ilişkisini onun adına Yemen’e birkaç defa giderek de sürdürmüştür. Onun Hz. Hatice adına ikisi Hubaşe’ye ikisi Cüreş’e olmak üzere dört ticari yolculuk daha yaptığı rivayet edilir. Bunlardan başka Bahreyn taraflarına da birkaç kez gittiği zikredilir

Hz. Peygamber (S.A.V.), Hz. Hatice ile evlendiği 25 yaşından 40 yaşına kadar ailesinin geçimini kendi malları ve Hz. Hatice’nin mallarını yöneterek temin etmiştir. Bu çerçevede Mekke ve civarındaki pazarlara giderek alışveriş yaptığı bilinmektedir. Böylece onun ticari faaliyetleri, nübüvvet dönemine kadar devam etmiştir. Evlendikten sonra yaptığı ticari yolculukların üçü Yemen, Necid ve Necran’adır. Ticari ortaklıklar Mekke’de yaygındı. Hz. Peygamber’in (S.A.V.) de Said b. Ebi Saib isimli bir şahısla ortaklık yaptığı rivayet edilir.

Allah Rasulü’nün (S.A.V.), nübüvvet döneminde ailesinin ihtiyacını karşılamak üzere pazar ve panayırlara uğrayarak alışveriş yaptığı, yine ailesinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere deve ve koyun cinsi hayvanlar edindiği kaynaklarda zikredilir. O, pazarlara uğrayarak alışveriş yaptığı gibi buraları tebliğ için uygun ortamlar olarak değerlendirdiği için de buralarda bulunmaya önem veriyor ve böylece insanlara ilahi mesajı iletmeye gayret ediyordu.[13]

[1]http://www.sorularlarisale.com/makale/22488/ustad_kadinlar_yuvalarindan_cikmis_tekrar_oraya_donmeli_diyor_fakat_hz_hatice_annemizin_ticaret_yapmasi_ve_hz_aise_annemizin_erkek_sahabilerle_savaslara_katilmasini_nasil_anlamaliyiz.html

[2] DURUCAN, Halit, Ufuk Ötesi 1, İstanbul, 2014, s.322

[3] https://www.fetvameclisi.com/fetva-musluman-bir-kadin-calisamaz-mi-6584.html

[4] http://www.risaleajans.com/soru-cevap/kadinin-calismasi-icin-kocasindan-izin-almali-mi

[5] http://dostsozu.com/islam-ve-kadin-islamda-seriatta-kadinin-haklari-nelerdir

[6] https://sorularlaislamiyet.com/kaynak/is-yerinde-ve-imalat-yerinde-kadin-isci-mustahdem-ve-sekreter-calistirmak-caiz-midir

[7] http://mektebisuffa.com/kadinin-calismasi-gunah-midir

[8] MANLY P. HALL, Türkçesi, Murat Sağlam, Tüm Çağların gizli öğretileri, Mitra Yayınları-2008, İstanbul,s. 619,

[9] http://www.hzmuhammedingunlugu.com/?p=778

[10] http://www.hanimlar.com/makale/sizden-gelenler/hazreti-hatice

[11] http://www.resulullah.org/peygamberimizin-sama-ikinci-gidisi

[12] http://www.osmannuritopbas.com/rasulullah-efendimizin-ticari-hayati.html

[13] https://atahun.com/genel-yazilar/hz-muhammedin-ticari-hayati.html

Share
115 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+7 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Kimseden Bir Şey İsteme!

    27 Temmuz 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Sahabe-i kiram kimseden bir şey istememeğe çok özen gösterirlermiş. Devesinin üstünde iken, sahabeden birisinin eğer kamçısı yere düşse, "Kardeşim, şu kamçıyı uzatıver!" diye, onu bile istemezlermiş. 1.Peygamberimizin Dilenciyi Odunculuk Yaparak Geçimini Sağlamaya Teşvik Etmesi Efendimiz (S.A.V.), muhatabına buyurmuş ki: "İnsanlardan bir şey dilenme, isteme, taleb etme; sana cennet var! Yani, dilencilik yapmazsan, bir şey istemezsen sana cennet var! Şimdi dönelim, bu sözleri izah edelim: Peygamber (S.A.V.) Efendimiz ashabı...
  • Âdi valiler yerine, evliya aktablarına merci oldular

    25 Temmuz 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

        Ehl-i Beyt soyundan gelenler halife olsaydılar, valilere merci olup valiler ile muhatap olacaklardı. Ama manevi saltanata layık oldukları için evliya aktablarına merci oldular. “Belirli dünyevi kuralları taşıyanlar vali olabilirler. Ama Evliya aktabı olmak ise; özellik ister ve daimidir. İşte Ehl-i Beytin kimlere merci olacakları kendi inisiyatiflerine bırakılmamıştır.”   “Âdi valiler yerine, evliya aktablarına merci oldular” başlığı Risale-i Nur Külliyatından Mektubat’ta yer alan bir cümledir. Yani Ehl-i Beyt ...
  • Kışla, Kocatepe Sizin Gibi Düşünmeyince Artvinli Olamıyor Mu?

    24 Temmuz 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Son yıllarda Artvin inanılmaz bir ayrışmanın içerisine girmiş durumda. Sadece Artvin değil belki ama bu ayrışma ülke genelindekinden çok daha tesirli oluyor, ilimizde. İnsanlar kendi gibi düşünmeyenleri neredeyse vatan hainliği ile suçlar hale geldi. Artvin’de özellikle bir grup var, eğer o grup gibi düşünmüyor ve o grupla aynı görüşleri paylaşmıyorsan Artvinli olamıyorsun. Artvin’i sevmek ise sadece ve saedce bu gruba ait bir durumdur. Galiba Artvinli olmak ve Artvin’i seviyor olabilmek için bu insanların kriterlerini yerine getirmek gerekiyor...
  • Hz. Aişe’nin Otoritesi ve Güçlü Muhalefeti

    24 Temmuz 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Hz. Aişe uzun ömründe bizzat siyasete girmiş bazen devlet başkanını kıyasıya savunmuş, bazen devletin tepe noktasındaki şahsa muhalefet etmiş bazen de bu muhalefeti savaşa kadar gitmiştir. Hz. Ömer Dönemindeki tutumu Hz. Aişe: "Senden sonra devlet başkanlığını kime bırakacağını belirle" diye babasına açıkça bir teklifte bulunur. Babasından olumlu cevap alınca açıkça fikrini beyan ederek "Bu hususta senden sonra en uygun kişi Ömer'dir." der. Hz. Ömer ile Hz. Aişe'nin İslami hassasiyet noktasında birbirlerine yakın oldukları dü...