logo

reklam

İslam’da Asgari Ücret Ve Asgari Hayat Standardı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Özet:

İslama Göre: 

Asgari ücret; evlenebilme, ev bark edinme ve araba alabilecek miktarda olması gerekir. 

Asgari Hayat Standardı; Kişinin aile fertleriyle oturacağı ev, dükkan, mağaza, binek, ev eşyaları, giyim eşyaları ve bir yıllık yiyecek maddeleri, silah, hizmetçi, sanatını icra edeceği aletler, eğitim araçları ve teknik donanım

1.İslamda Asgari Ücret

Rasulullah’ın (S.A.V.) şu hadisi, İslam’a göre “ücret siyaseti”nin temelini teşkil eder: “Kim bizim işimizde çalışırsa; evlensin, hizmetçisi yoksa hizmetçi alsın, meskeni yoksa mesken edinsin.” (Tac) [1]

Bu hadis-i şerif bize işçiye verilen ücretlerin evlenebilme, ev bark edinme ve araba alabilecek miktarda olması gerektiğini göstermektedir.[2]

Görüldüğü üzere verilecek ücretin, “çalışanın zorunlu ihtiyaçlarını karşılama”da yeterli olması şart koşuluyor. Nitekim Hz. Ömer , Ebû Ubeyde b. Cerrah’ın , “istihdam ettiklerini, fazla ücret vermek suretiyle zengin et ki, onları hıyanetten korumuş olasın” teklifine karşı şu cevabı vermiştir:

“Onlardan birini vazifeye tayin ettiğim vakit, bir daha muhtaç olmayacakları kadar ücret veriyorum.” (Kitabu’l-Harac)

Bunun nasıl bir anlamı olduğunu somutlaştıralım. Hz. Ömer döneminde Kûfe Kadısı olan Şureyh, her ay 100 dirhem maaş alırdı. Hz. Ali , “hayat şartlarını ve ücret siyasetini esas alarak” Kadı Şureyh’in aylığını 500 dirheme çıkardı. İmam-ı Serahsi’nin beyanına göre, Rasulullah (S.A.V.) döneminde bir koyun 5 dirhemmiş. Bu durumda, Hz. Ömer  zamanında Kadı Şureyh, aylığıyla 20 koyun, Hz. Ali zamanında ise maaşıyla 100 koyun alabiliyormuş.[3]

2.İslam’da Asgari Hayat Standardı

İslamda asgari hayat standardını ifade eden kavram “havaic-i asliye” dir.

Fıkhi değerlendirmelerde temel ihtiyaçları karşılayan, bu yüzden de zekata tabi olmayan maddi varlıklar havaic-i asliye olarak ifade edilir. [4]

Havaic sözlükte “bir şeye ihtiyaç duyma ve kendisine ihtiyaç duyulan şey” anlamlarına gelen hacet kelimesinin çoğuludur. Hacet, zorluk ve sıkıntının giderilmesi, huzur ve refahın temini için insanın ihtiyaç duyduğu şeyleri ifade eder. Sözlükte “temel ihtiyaçlar” anlamına gelen havaic-i asliye, İslam hukuku terimi olarak zekata tabi olmayan temel ihtiyaç mallarını ifade eder.[5]

“havaic-i asliye” kavramı, İslam toplumunda asgari hayat ve geçim standardını belirlemede kullanılan bir ölçüt konumundadır. Müslümanlar, gerek fert gerekse devlet olarak bu standardın altında yer alanlara yardım etmekle yükümlü oldukları gibi, bu standardın üstünde olanlar da bu yükümlülüğe katılmak durumundadır. [6]

Esasen, temel ihtiyaçlar (havaic-i asliye) kavramı, büyük ölçüde sübjektif karakter arz eden bir kavramdır. Bundan dolayı, özellikle Hanefi ekolüne mensup hukukçularca bu konuya dair konulan ölçüler, sübjektifliği olabildiğince ortadan kaldırmaya yöneliktir. Ancak, Hanefi alimlerce, hadislerdeki bazı kayıtlar da dikkate alınarak belirlenen ölçüler, günümüzde bile, üst düzey refah toplumları seviyesindedir. Kişinin aile fertleriyle oturacağı ev, dükkan, mağaza, binek, ev eşyaları, giyim eşyaları ve bir yıllık yiyecek maddeleri, silah, hizmetçi, sanatını icra edeceği aletler, eğitim araçları ve teknik donanım gibi. Hanefi fıkıh sistematiğindeki bu tasnif, büyük bir ihtimalle, maliye hukukuyla ilgili bir zorunluluktan kaynaklanmıştır. Esasen, zekat mükellefiyeti açısından asli ihtiyaçlar kavramına dair fıkıh kitaplarında yer alan kriterler, doğrudan ayet ve hadislere dayanmayıp, tamamen içtihadi olmakla birlikte, doğrudan toplumun refah seviyesiyle de ilgilidir. Bu konuyla ilgili ölçüler, aynı zamanda İslam alimlerinin, insanın şeref ve haysiyetine yaraşır bir hayat standardına dair görüşlerini de yansıtmaktadır.[7]

[1] http://www.yeniakit.com.tr/yazarlar/faruk-kose/asgari-ucret-en-az-ne-kadar-olmali-10979.html

[2] Minberden Gönüllere 2,Şaban Döğen, Nesil Yayınları, Nisan 2011,İstanbul,s.181

[3] http://www.yeniakit.com.tr/yazarlar/faruk-kose/asgari-ucret-en-az-ne-kadar-olmali-10979.html

[4] https://www.ihh.org.tr/sss/havaici-asliye-asli-ihtiyaclar-nedir

[5] https://sorularlaislamiyet.com/gunumuzde-zekat-icin-havaic-i-asliyye-asli-ihtiyac-maddeleri-nelerdir

[6] https://sorularlaislamiyet.com/gunumuzde-zekat-icin-havaic-i-asliyye-asli-ihtiyac-maddeleri-nelerdir

[7] http://www.ekremsevil.com/FileUpload/bs568116/File/islama_giris.pdf

Share
546 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

1+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Dört tarz-ı İslam

    10 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      İslam elbette tek bir dindir. Fakat kabiliyetlerin farklı olmasından dolayı bu tek din farklı tarzlarda algılanmıştır. Devlet İslam’ı: Baskıcı özellikler taşır. Ebu Hanife ve Ahmet bin Hanbel Devlet İslam'ının baskıları sonucu şehit edilmişlerdir. Halk İslam’ı: Daha serbest, kolay ama hurafeler barındırabilen bir İslam tarzıdır. Tasavvuf İslam’ı: Daha dindar bireyler yetiştirir, ama taassuba düşülerek saplantılar içine girebilen bir İslam tarzıdır. Kitabi İslam: Kılı kırk yaran, düşünsel yönü ağır basan İslam’dır. Temsilci...
  • Şeriat nedir?

    08 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      En çok tartışılan kavramlardan biri de “şeriat.” Bu konuda birçok kişinin kafası bir hayli karışık. Anlamını bilen de konuşuyor, bilmeyen de. Kaynak: https://twitter.com/hashtag/herkesi%CC%87cinadelet Birisiyle karşılaşıyorsunuz. Namaz kıldığından, oruç tuttuğundan söz ediyor. Sohbetiniz sürüyor ve sonunda, şeriatın en önemli iki emrini yerine getiren bu adamın, şeriata karşı olduğunu görüyor ve hayret ediyorsunuz. Bir başkasıyla görüşüyorsunuz. Şeriatı hararetle savunuyor. İç alemine, ibadet dünyasına iniyorsunuz, İslam’...
  • Yeter Artık İdam Şart

    04 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz Şubat ayında yazdığım bir yazıyı son günlerde yaşanan çocuk cinayetleri ve istismarları haberlerinin yeniden gündem olması nedeniyle bende yazımı yenilemek istiyorum. Türkiye’deki durumu maalesef ki gözler önüne seren ve artık mevcut yasaların yetersiz olduğunun kesinleştiği ve bu yasalarla olayların önüne geçilmediğinin ayan beyan ortada olduğu bir durumda maalesef ki yazımı yeniden yayınlamak durumundayım. Bu konuyu yeniden gündeme getirmeye devam edeceğimi belirterek Şubat ayında yazdığım yazıyı yenilemek istiyorum. Tam yeri ve za...
  • Artvin 7 Martspor Hentbol Takımına Sahip Çıkmalı

    04 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bugün sizlerle bir haberi paylaşmak istiyorum. Yoğun siyasi gündemde bizim dahi unuttuğumuz ama birçok ilgisizliğe rağmen başarılı olan bizim çocuklarımızın başarı hikayesinin anlatıldığı bir haberi sizlerle paylaşacağım. Yorumlarımı daha sonra ki bir yazımda yapacağım. İşte o haber: Bir Yıldı 3 Kupa Getiren 7 Martspor Kulübü Her Türlü Övgüyü Hak Ediyor Bize Sahip Çıkılırsa Daha Büyük Başarılar Elde Ederiz Artvin 7 Mart Spor ve Gazi Ortaokulu Yıldız Kız Hentbol takımı 1 yılda 3 kupa getirerek 2018 yılında Artvin’e damga vurdu. Kısıtlı ...