logo

İslam’da Asgari Ücret Ve Asgari Hayat Standardı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Özet:

İslama Göre: 

Asgari ücret; evlenebilme, ev bark edinme ve araba alabilecek miktarda olması gerekir. 

Asgari Hayat Standardı; Kişinin aile fertleriyle oturacağı ev, dükkan, mağaza, binek, ev eşyaları, giyim eşyaları ve bir yıllık yiyecek maddeleri, silah, hizmetçi, sanatını icra edeceği aletler, eğitim araçları ve teknik donanım

1.İslamda Asgari Ücret

Rasulullah’ın (S.A.V.) şu hadisi, İslam’a göre “ücret siyaseti”nin temelini teşkil eder: “Kim bizim işimizde çalışırsa; evlensin, hizmetçisi yoksa hizmetçi alsın, meskeni yoksa mesken edinsin.” (Tac) [1]

Bu hadis-i şerif bize işçiye verilen ücretlerin evlenebilme, ev bark edinme ve araba alabilecek miktarda olması gerektiğini göstermektedir.[2]

Görüldüğü üzere verilecek ücretin, “çalışanın zorunlu ihtiyaçlarını karşılama”da yeterli olması şart koşuluyor. Nitekim Hz. Ömer , Ebû Ubeyde b. Cerrah’ın , “istihdam ettiklerini, fazla ücret vermek suretiyle zengin et ki, onları hıyanetten korumuş olasın” teklifine karşı şu cevabı vermiştir:

“Onlardan birini vazifeye tayin ettiğim vakit, bir daha muhtaç olmayacakları kadar ücret veriyorum.” (Kitabu’l-Harac)

Bunun nasıl bir anlamı olduğunu somutlaştıralım. Hz. Ömer döneminde Kûfe Kadısı olan Şureyh, her ay 100 dirhem maaş alırdı. Hz. Ali , “hayat şartlarını ve ücret siyasetini esas alarak” Kadı Şureyh’in aylığını 500 dirheme çıkardı. İmam-ı Serahsi’nin beyanına göre, Rasulullah (S.A.V.) döneminde bir koyun 5 dirhemmiş. Bu durumda, Hz. Ömer  zamanında Kadı Şureyh, aylığıyla 20 koyun, Hz. Ali zamanında ise maaşıyla 100 koyun alabiliyormuş.[3]

2.İslam’da Asgari Hayat Standardı

İslamda asgari hayat standardını ifade eden kavram “havaic-i asliye” dir.

Fıkhi değerlendirmelerde temel ihtiyaçları karşılayan, bu yüzden de zekata tabi olmayan maddi varlıklar havaic-i asliye olarak ifade edilir. [4]

Havaic sözlükte “bir şeye ihtiyaç duyma ve kendisine ihtiyaç duyulan şey” anlamlarına gelen hacet kelimesinin çoğuludur. Hacet, zorluk ve sıkıntının giderilmesi, huzur ve refahın temini için insanın ihtiyaç duyduğu şeyleri ifade eder. Sözlükte “temel ihtiyaçlar” anlamına gelen havaic-i asliye, İslam hukuku terimi olarak zekata tabi olmayan temel ihtiyaç mallarını ifade eder.[5]

“havaic-i asliye” kavramı, İslam toplumunda asgari hayat ve geçim standardını belirlemede kullanılan bir ölçüt konumundadır. Müslümanlar, gerek fert gerekse devlet olarak bu standardın altında yer alanlara yardım etmekle yükümlü oldukları gibi, bu standardın üstünde olanlar da bu yükümlülüğe katılmak durumundadır. [6]

Esasen, temel ihtiyaçlar (havaic-i asliye) kavramı, büyük ölçüde sübjektif karakter arz eden bir kavramdır. Bundan dolayı, özellikle Hanefi ekolüne mensup hukukçularca bu konuya dair konulan ölçüler, sübjektifliği olabildiğince ortadan kaldırmaya yöneliktir. Ancak, Hanefi alimlerce, hadislerdeki bazı kayıtlar da dikkate alınarak belirlenen ölçüler, günümüzde bile, üst düzey refah toplumları seviyesindedir. Kişinin aile fertleriyle oturacağı ev, dükkan, mağaza, binek, ev eşyaları, giyim eşyaları ve bir yıllık yiyecek maddeleri, silah, hizmetçi, sanatını icra edeceği aletler, eğitim araçları ve teknik donanım gibi. Hanefi fıkıh sistematiğindeki bu tasnif, büyük bir ihtimalle, maliye hukukuyla ilgili bir zorunluluktan kaynaklanmıştır. Esasen, zekat mükellefiyeti açısından asli ihtiyaçlar kavramına dair fıkıh kitaplarında yer alan kriterler, doğrudan ayet ve hadislere dayanmayıp, tamamen içtihadi olmakla birlikte, doğrudan toplumun refah seviyesiyle de ilgilidir. Bu konuyla ilgili ölçüler, aynı zamanda İslam alimlerinin, insanın şeref ve haysiyetine yaraşır bir hayat standardına dair görüşlerini de yansıtmaktadır.[7]

[1] http://www.yeniakit.com.tr/yazarlar/faruk-kose/asgari-ucret-en-az-ne-kadar-olmali-10979.html

[2] Minberden Gönüllere 2,Şaban Döğen, Nesil Yayınları, Nisan 2011,İstanbul,s.181

[3] http://www.yeniakit.com.tr/yazarlar/faruk-kose/asgari-ucret-en-az-ne-kadar-olmali-10979.html

[4] https://www.ihh.org.tr/sss/havaici-asliye-asli-ihtiyaclar-nedir

[5] https://sorularlaislamiyet.com/gunumuzde-zekat-icin-havaic-i-asliyye-asli-ihtiyac-maddeleri-nelerdir

[6] https://sorularlaislamiyet.com/gunumuzde-zekat-icin-havaic-i-asliyye-asli-ihtiyac-maddeleri-nelerdir

[7] http://www.ekremsevil.com/FileUpload/bs568116/File/islama_giris.pdf

Share
125 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

4+9 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Ekonomiye El Atılması Lazım Sayın Cumhurbaşkanım!

    19 Eylül 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Türkiye’de ekonomik anlamda işlerin yolunda gittiğine dayalı olarak ekonomiden sorumlu bakanların açıklamalarını okuyorum da çok güleceğim geliyor. Sürekli rakamlarla iyi gösterilme çabasında ki ekonomin halkın ekonomisine hiçbir faydası olmadığını artık anlamamız gerekiyor. Şunu unutmamak gerek ki bir ülkede hükümetlerin yıkılışlarının en temel sebeplerinden biri hiç kuşku yok ki rakamsal ekonomik bozukluklar değil vatandaşın cebindeki ekonomik bozukluklardır. Bunu en iyi bilen de hiç kuşku yok ki Adalet ve Kalkınma Partisi’dir. AK Parti’yi ik...
  • Cumhurbaşkanı Erdoğan ile TEOG Konusunda Hemfikirim

    16 Eylül 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz Cuma akşamı katıldığı bir canlı yayın programda çok önemli açıklamalarda bulundu. Bu açıklamalardan biri benim oldukça fazla dikkatimi çekti. O da başından beri çok saçma bulduğum ve koca bir neslin yok olmasına neden olacak olan orta öğretime geçiş sistemi sınavı olan TEOG sınavının kaldırılması gerektiğini belirttiği açıklama. Öncelikle açıklamanın haberini sizlere aktarayım ardından yazıma devam. İşte o haber: Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Ben TEOG olayını istemiyorum ve bunu da artık yanlış buluyorum. TE...
  • Kemal Tecellisi (Allah’ın isimlerinde Cemal ve Celal dengesi)

    15 Eylül 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Özet: Allah'ın Cemal ve Celal isim ve sıfatları birbirine zıttır. Kemal bu zıtlıkların bir dengede olmasını ifade ediyor. Mesela Allah mutlak bir kudret sahibidir. Ama, haşa Rahmetini silip süpürecek kontrolsüz bir güç değildir, zaptolunamayan, yakıp yıkan bir kaba kuvvet değildir. Hem, kudretini acze dönüştürebilecek ölçüsüz bir Rahmetten de beridir.  "Kemal” bir şeyin en mükemmel haline denilen bir sıfattır; Allah’ın hem Zatı hem de sıfat ve isimleri mutlak mükemmeliyette olmasından dolayı, Kemal bu isim ve sıfatların genel ve ku...
  • Bu Desteklemelerden Haberiniz Var mı?

    14 Eylül 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Değerli okurlarım, dün bir basın toplantısına katıldık. Basın toplantısı Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü’nün toplantısı idi. Sizlere bugün bakanlığın sağladığı destekler hakkında bilgi vererek köşe yazımı tamamlayacağım. İl Müdürlüğü tarafından basına verilen bilgi notunu sizlerle paylaşacağım ve aslında tarım ve hayvancılık alanında verilen desteklerin ne denli cazip olduğunu da ortaya koymuş olacağım. İşte o bilgi notu: 2017 Yılı Bakanlığımızca Hayvancılığa Yönelik Verilen Desteklemeler Ülkemiz hayvancılığının geliştirilmesi, sağ...