logo

reklam

İslam’da Asgari Ücret Ve Asgari Hayat Standardı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Özet:

İslama Göre: 

Asgari ücret; evlenebilme, ev bark edinme ve araba alabilecek miktarda olması gerekir. 

Asgari Hayat Standardı; Kişinin aile fertleriyle oturacağı ev, dükkan, mağaza, binek, ev eşyaları, giyim eşyaları ve bir yıllık yiyecek maddeleri, silah, hizmetçi, sanatını icra edeceği aletler, eğitim araçları ve teknik donanım

1.İslamda Asgari Ücret

Rasulullah’ın (S.A.V.) şu hadisi, İslam’a göre “ücret siyaseti”nin temelini teşkil eder: “Kim bizim işimizde çalışırsa; evlensin, hizmetçisi yoksa hizmetçi alsın, meskeni yoksa mesken edinsin.” (Tac) [1]

Bu hadis-i şerif bize işçiye verilen ücretlerin evlenebilme, ev bark edinme ve araba alabilecek miktarda olması gerektiğini göstermektedir.[2]

Görüldüğü üzere verilecek ücretin, “çalışanın zorunlu ihtiyaçlarını karşılama”da yeterli olması şart koşuluyor. Nitekim Hz. Ömer , Ebû Ubeyde b. Cerrah’ın , “istihdam ettiklerini, fazla ücret vermek suretiyle zengin et ki, onları hıyanetten korumuş olasın” teklifine karşı şu cevabı vermiştir:

“Onlardan birini vazifeye tayin ettiğim vakit, bir daha muhtaç olmayacakları kadar ücret veriyorum.” (Kitabu’l-Harac)

Bunun nasıl bir anlamı olduğunu somutlaştıralım. Hz. Ömer döneminde Kûfe Kadısı olan Şureyh, her ay 100 dirhem maaş alırdı. Hz. Ali , “hayat şartlarını ve ücret siyasetini esas alarak” Kadı Şureyh’in aylığını 500 dirheme çıkardı. İmam-ı Serahsi’nin beyanına göre, Rasulullah (S.A.V.) döneminde bir koyun 5 dirhemmiş. Bu durumda, Hz. Ömer  zamanında Kadı Şureyh, aylığıyla 20 koyun, Hz. Ali zamanında ise maaşıyla 100 koyun alabiliyormuş.[3]

2.İslam’da Asgari Hayat Standardı

İslamda asgari hayat standardını ifade eden kavram “havaic-i asliye” dir.

Fıkhi değerlendirmelerde temel ihtiyaçları karşılayan, bu yüzden de zekata tabi olmayan maddi varlıklar havaic-i asliye olarak ifade edilir. [4]

Havaic sözlükte “bir şeye ihtiyaç duyma ve kendisine ihtiyaç duyulan şey” anlamlarına gelen hacet kelimesinin çoğuludur. Hacet, zorluk ve sıkıntının giderilmesi, huzur ve refahın temini için insanın ihtiyaç duyduğu şeyleri ifade eder. Sözlükte “temel ihtiyaçlar” anlamına gelen havaic-i asliye, İslam hukuku terimi olarak zekata tabi olmayan temel ihtiyaç mallarını ifade eder.[5]

“havaic-i asliye” kavramı, İslam toplumunda asgari hayat ve geçim standardını belirlemede kullanılan bir ölçüt konumundadır. Müslümanlar, gerek fert gerekse devlet olarak bu standardın altında yer alanlara yardım etmekle yükümlü oldukları gibi, bu standardın üstünde olanlar da bu yükümlülüğe katılmak durumundadır. [6]

Esasen, temel ihtiyaçlar (havaic-i asliye) kavramı, büyük ölçüde sübjektif karakter arz eden bir kavramdır. Bundan dolayı, özellikle Hanefi ekolüne mensup hukukçularca bu konuya dair konulan ölçüler, sübjektifliği olabildiğince ortadan kaldırmaya yöneliktir. Ancak, Hanefi alimlerce, hadislerdeki bazı kayıtlar da dikkate alınarak belirlenen ölçüler, günümüzde bile, üst düzey refah toplumları seviyesindedir. Kişinin aile fertleriyle oturacağı ev, dükkan, mağaza, binek, ev eşyaları, giyim eşyaları ve bir yıllık yiyecek maddeleri, silah, hizmetçi, sanatını icra edeceği aletler, eğitim araçları ve teknik donanım gibi. Hanefi fıkıh sistematiğindeki bu tasnif, büyük bir ihtimalle, maliye hukukuyla ilgili bir zorunluluktan kaynaklanmıştır. Esasen, zekat mükellefiyeti açısından asli ihtiyaçlar kavramına dair fıkıh kitaplarında yer alan kriterler, doğrudan ayet ve hadislere dayanmayıp, tamamen içtihadi olmakla birlikte, doğrudan toplumun refah seviyesiyle de ilgilidir. Bu konuyla ilgili ölçüler, aynı zamanda İslam alimlerinin, insanın şeref ve haysiyetine yaraşır bir hayat standardına dair görüşlerini de yansıtmaktadır.[7]

[1] http://www.yeniakit.com.tr/yazarlar/faruk-kose/asgari-ucret-en-az-ne-kadar-olmali-10979.html

[2] Minberden Gönüllere 2,Şaban Döğen, Nesil Yayınları, Nisan 2011,İstanbul,s.181

[3] http://www.yeniakit.com.tr/yazarlar/faruk-kose/asgari-ucret-en-az-ne-kadar-olmali-10979.html

[4] https://www.ihh.org.tr/sss/havaici-asliye-asli-ihtiyaclar-nedir

[5] https://sorularlaislamiyet.com/gunumuzde-zekat-icin-havaic-i-asliyye-asli-ihtiyac-maddeleri-nelerdir

[6] https://sorularlaislamiyet.com/gunumuzde-zekat-icin-havaic-i-asliyye-asli-ihtiyac-maddeleri-nelerdir

[7] http://www.ekremsevil.com/FileUpload/bs568116/File/islama_giris.pdf

Share
202 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

10+7 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Taşeron

    14 Aralık 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Taşeron bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işverendir. Fransızca’daki "tacheron" kelimesinden gelir. Fransızca tacheron "başkasına ait yükümlülüğü ücret karşılığında üstlenen kimse, iş yüklenen kimse" sözcüğünden alıntıdır. Büyük bir işin yalnız kendi uğraşı alanına gi...
  • Taşeron Meselesinde Yumuşak Geçiş Yapılmalı

    13 Aralık 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Türkiye taşeron işçilerin kadroya geçirilmesini tartışıyor. Kafaların karışık olduğu günlerde ben olaya başka bir bakış getirmek istiyorum. Bugün taşeron olayına bir başka bakışla bakacağım ve ülkemizde taşeron işçi çalıştıran şirketler yönünden olaya bakmak istiyorum. Öncelikle şunu belirtmekte fayda var ki ülkemizde taşeron meselesi çözülmesi gereken bir konudur. Bu konuyu halledelim derken ülkemizin son elli yılda gerçekleştirdiği özelleştirme adımlarından geriye adım atma noktasında da dikkatli davranmakta fayda vardır. Bugün taşeronlara...
  • Artvin’de Kaldı Yüreğim

    12 Aralık 2017 Gamze Boynueğri, Köşe Yazıları

    Artvin'de kaldı yüreğim siz bilmezsiniz... Bir Nisan tomurcukları aşkın adıyla sene 2016...Takvim yaprakları 24'nü gösteriyordu ve yelkovan akreple buluştuğu vakitti... Güneş yeni yeni vuruyordu kirpiklerimize... Sevda'nın, aşkın böyle hasret olupta, vuslata ermenin en sıcak, içten, samimi halini böylesine görmemiştim, yaşamamıştım, tatmamıştım ömrüm boyu... Yürek yüreğe sığmaz, bazen de bakışlar bakışlara... Tebessüm gülümsemelere, avuç içi sıcaklıkları sığmaz avuç içimize... Parmaklarımız mahpus demirleri sıklığında birbirlerine kilitlenmiş.....
  • Berta (Ortaköy) için yapılması gereken birkaç şey

    12 Aralık 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Geçen hafta Cuma günü milletvekili aday adaylarımızdan Sayın Akay Tekin Bey ve Hilmi Yazıcı Bey ile birlikte önce Ardanuç Geçitli Köyü muhtarı Hakan Öztürk’ü, sonra da Berta’yı (Ortaköy) ziyaret ettik. Berta 750 haneli ve yaklaşık 3000 nüfusu olan bir yer. Berta Nerdeyse küçük bir ilçe. Berta’da bankamatik olup olmadığını sordum, yok dediler. Sadece bir posta telgraf acentesi olduğunu söylediler. Bence Berta’da bir banka şubesi ile birlikte bir bankamatik olmalı. Yakın zaman önce Artvin AK Parti merkez ilçe başkanı seçilen Be...