logo

reklam

İnkâr, itiraz ve defi arasındaki farklar


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Özet: Borçlar Hukukunda sorumlulukla ilgili olarak değinilmesi gereken kavramların başında inkâr, itiraz ve def’i gelir.

İnkâr, borcum yok demek,
İtiraz, borcum vardı ödedim demek,
Defi, borcum vardı ama zaman aşımına uğradı diyerek alacaklıyı başından def etmek,

Gibidir.

1.İnkâr

Arapça nkr kökünden gelen inkār إنكار  “yalanlama, yadsıma” sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nakr veya nukūr نكر/نكور  “bilmeme, tanımama” sözcüğünün ifˁāl vezni (IV) masdarıdır.[1]

1.Yaptığını, söylediğini, tanık olduğunu saklama, gizleme, yadsıma

2.Kabul etmeme, tanımama[2]

İnkâr’da borçlu söz konusu borç ilişkisini ve dolayısıyla alacaklının hakkını reddetmektedir. Borçlunun “aramızda böyle bir sözleşme yoktur” ya da “alacaklı olduğunu iddia eden kişiyi tanımıyorum” gibi beyanları bu bağlamda inkâr niteliğindedir. [3]

2.İtiraz

Borçlunun, alacaklının hakkının doğmadığını veya artık mevcut olmadığını ileri sürmesine İtiraz denir.[4]

Hukukta itiraz dava dayanağı hukuki olay inkâr edilmemekle birlikte, talep sonucunu reddeden, bir hakkın doğumuna engel olan veya hakkı sona erdiren yeni olayların ileri sürülmesidir.

İtiraz’da borçlu, alacak hakkının doğmadığını ya da hakkın artık mevcut olmadığını ileri sürmektedir. Örneğin borçlu, alacaklı ile sözleşme yaptığını ve alacaklının hakkını kabul etmekle birlikte borcu ödediğini belirtmişse itiraz söz konusudur. [5]

Davalının açıkça itiraz ettiğini belirtmesine gerek kalmadan, dava dosyasındaki bilgilerden bir itiraz sebebinin varlığı anlaşılıyorsa, hakimin bunu re’sen (kendiliğinden) dikkate alması gerekir. Dava konusu borcun ödendiğini gösteren ücret bordroları, ibranameler, feragatnameler itiraz niteliğindedir. Her zaman dikkate alınmalıdır. [6]

3.Def’i

Def’i kovmak, savmak[7] başından def etmek anlamında bir kelimedir

Arapça bir kelime olan “def i” sözlükle ulaşmak, geri vermek, ayrılmak, reddetmek, mecbur kılmak ve savmak gibi anlamlara gelmektedir. Hukuk terimi olarak bir taraf borcunu yerine getirmediği için, diğer tarafın borcunu ifadan kaçınması demektir. Ödemezlik i, acizlik def’i, zamanaşımını defi ve peşin dava def’i gibi kısımlara ayrılmaktadır. Def’i hakkı karşılıklı iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde söz konusu olmaktadır. Bu nedenle sözleşmenin satım, kira, rehin, kısmet, sulh iki olması icabeder.[8]

Defi: Borçlunun alacaklının hakkını kabul etmekle birlikte, özel nedenlerle bu hakkın dava yoluyla istenemeyeceğini öne sürmesine def’i denir. [9]

Def’i hakkı bir borçluya; geçerli bir borcun varlığını kabul etmekle birlikte, özel bir sebebe dayanarak, borcu ifadan kaçınma yetkisi sağlar. [10]

Davalının, dava dayanağı olayı ve borcun varlığını inkâr etmeden, borçlu bulunduğu edimi, özel bir sebebe dayanarak yerine getirmekten kaçınmasına imkan veren hakka defi denir. En tipik örneği, “zamanaşımı defi” dir. Defiler, dava dilekçesine cevap verilirken ileri sürülmelidir. Aksi halde, davalı “savunmanın genişletilmesi yasağı” ile karşılaşabilir. Defiler, davada ileri sürülmedikçe hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınmazlar. Takas ve mahsup bir defidir. İleri sürülmedikçe kendiliğinden dikkate alınamaz.[11]

4.Def’i İle İtiraz Arasındaki Farklar

Defi, borcu ödememeye ilişkin bir haktır. İtiraz, bir olaya ilişkindir.

Defi bir hak olduğu için sadece hak sahibi tarafından ileri sürülebilir. İtiraz ise bir olaya ilişkin olduğu için menfaati ihlal edilen herkes tarafından ileri sürülebilir.

Defi de borçlu borcu kabul eder ancak, ifadan kaçınmak için bir takım nedenler ileri sürmekle borcu kabul etmemektedir.

Defi ileri sürülmediği sürece hakim kendiliğinden dikkate almaz,taraflardan birinin ileri sürmesi gerekir..İtirazda hakim kendiliğinden dikkate alır ve ilgili herkes tarafından ileri sürülebilir.

Defi yolunda haklardan vazgeçmek mümkünken; itirazda lehe olan bir olayın kaldırılmasını talep mümkün değildir.

Defi beyanı hakkı sona erdirmez, sadece onun ifasını engeller; itiraz ise hakkın doğmadığını ve sona erdiğini ifade eder, yani hakkı ortadan kaldırır.

Hak düşürücü süre bir itirazdır. Def’ örnekleri ise zamanaşımı defi, ödemezlik defi, takas defidir.[12]

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/ink%C3%A2r

[2]http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&kelime=ink%C3%A2r&uid=25106&guid=TDK.GTS.4f1d999817d748.41483426

[3]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:NeYotSlwSPQJ:www.isl.yildiz.edu.tr/login/sys/admin/announcement/img/bor%25C3%25A7lar%2520hukuku-ders%2520notu%25201%2520%2520b%25C3%25B6l%25C3%25BCm.doc+&cd=69&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[4] http://alonot.com/def-i-ile-itiraz-arasindaki-farklar-nelerdir/

[5]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:NeYotSlwSPQJ:www.isl.yildiz.edu.tr/login/sys/admin/announcement/img/bor%25C3%25A7lar%2520hukuku-ders%2520notu%25201%2520%2520b%25C3%25B6l%25C3%25BCm.doc+&cd=69&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[6] http://www.calismatoplum.org/sayi25/abc/10_4.pdf

[7] https://eksisozluk.com/defi–1408295?nr=true&rf=defi

[8] http://isamveri.org/pdfdrg/D00193/1998_7/1998_7_KAYAA2.pdf

[9] http://alonot.com/defi-ve-itiraz-nedir/

[10] https://www.slideshare.net/KaanTuran1/borlar-hukuku-2ders

[11] http://www.calismatoplum.org/sayi25/abc/10_4.pdf

[12] http://alonot.com/def-i-ile-itiraz-arasindaki-farklar-nelerdir/

Share
1130 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

4+7 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Sürgünde bir Kızılderili devletine (diasporasına) kucak açmalıyız

    11 Aralık 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Trump Kudüs'ü İsrail'in başkenti ilan ettiyse biz de Washington'u Kızılderililerin başkenti ilan ederiz. Biz de sürgünde bir Kızılderili devletine (diasporasına) ev sahipliği yapmalıyız. Belki bu düşündüklerimiz ABD için küçük bir tehdit olarak değerlendirilebilir. Sinek küçük ama mide bulandırıcı derler. ABD’nin midesi bulanınca ayağının altındaki halıyı daha rahat çekeriz ve onu tökezletebiliriz. Şimdi Barbar Avrupa ve Amerikalıların Kızılderili soykırımına biraz değinebiliriz. Kristof Kolomb, Hindistan’a varmak üzere çıktığı ...
  • Milletvekili Kışla’dan Artvin’e Bir Büyük Hizmet Daha

    10 Aralık 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Hatırlarsanız değerli okurlarım yaklaşık 5 ay önce yazdığım bir yazı gündeme getirdiğim müthiş bir yatırım haberi vardı. Artvin’i Şavşat-Ardanuç ve Ardahan’a bağlayan Varyant Yolun altından bir tünel yapılacağını ve bu tünel ile birlikte Varyant Yolun alt kodlara indirilerek çok rahatlıkla geçileceğini söylemiştim. O günlerde henüz plan aşamasında olan bu projeye ilişkin olarak da AK Parti Artvin Milletvekili Dr. İsrafil Kışla’nın yoğun olarak çalıştığını ve bu hizmeti kazandıracağını söylemiştim. Ve aradan 5 ay gibi kısa bir zaman geçti...
  • Küçük İsrail devleti koca Arap alemini nasıl mağlup ediyor?

    10 Aralık 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Bediüzaman Said Nursi, İsrail devletinin devamının gerekçesini dini ve milli hislerden beslenmesi olarak  gösteriyor. İslam aleminin çaresizliği ise, iman zaafından ve İslam’a kafi derece sarılamamanın bir neticesidir. İslam alemi samimi bir şekilde ittifak kurabilse, İsrail’in o bölgede barınması mümkün olamazdı. Yahudiler tarih boyunca hep yersiz ve yurtsuz kalıp her kavimden şiddetli tokatlar yemişlerdir; en yakın örneği Alman Hitleridir. Kaderin cilvesi ki tarihte bu zalim ve alçaklara şefkat sinesini açan hep Osmanlı gibi İsla...
  • Başarı ve Başarısızlığın Nedenleri

    08 Aralık 2017 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    İnsan başarılı olmak ister, ama bunun için ne kadar tedbirlidir Osmanlının yıkılışından sonra ümmet hep başarılı olmaya susamıştır. Adaletten medeniyetin her alanına kadar örnek topluluklardı Müslümanlar. Sömürülmek-sömürmek fakirlik Müslümanların kitabında yoktu Afganistan dan Kabe ye kadar hiçbir İslam beldesi mahzun değildi “Allah size yardım ederse artık hiç kimse sizi yenemez! Ama ya O sizi terk ederse kim size yardım edebilir! O halde Müminler Allah’a güvensinler!’’ (Ali İmran S.160) Düşman neyi yaparsa siz ondan dah...