logo

İnkâr, itiraz ve defi arasındaki farklar


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Özet: Borçlar Hukukunda sorumlulukla ilgili olarak değinilmesi gereken kavramların başında inkâr, itiraz ve def’i gelir.

İnkâr, borcum yok demek,
İtiraz, borcum vardı ödedim demek,
Defi, borcum vardı ama zaman aşımına uğradı diyerek alacaklıyı başından def etmek,

Gibidir.

1.İnkâr

Arapça nkr kökünden gelen inkār إنكار  “yalanlama, yadsıma” sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nakr veya nukūr نكر/نكور  “bilmeme, tanımama” sözcüğünün ifˁāl vezni (IV) masdarıdır.[1]

1.Yaptığını, söylediğini, tanık olduğunu saklama, gizleme, yadsıma

2.Kabul etmeme, tanımama[2]

İnkâr’da borçlu söz konusu borç ilişkisini ve dolayısıyla alacaklının hakkını reddetmektedir. Borçlunun “aramızda böyle bir sözleşme yoktur” ya da “alacaklı olduğunu iddia eden kişiyi tanımıyorum” gibi beyanları bu bağlamda inkâr niteliğindedir. [3]

2.İtiraz

Borçlunun, alacaklının hakkının doğmadığını veya artık mevcut olmadığını ileri sürmesine İtiraz denir.[4]

Hukukta itiraz dava dayanağı hukuki olay inkâr edilmemekle birlikte, talep sonucunu reddeden, bir hakkın doğumuna engel olan veya hakkı sona erdiren yeni olayların ileri sürülmesidir.

İtiraz’da borçlu, alacak hakkının doğmadığını ya da hakkın artık mevcut olmadığını ileri sürmektedir. Örneğin borçlu, alacaklı ile sözleşme yaptığını ve alacaklının hakkını kabul etmekle birlikte borcu ödediğini belirtmişse itiraz söz konusudur. [5]

Davalının açıkça itiraz ettiğini belirtmesine gerek kalmadan, dava dosyasındaki bilgilerden bir itiraz sebebinin varlığı anlaşılıyorsa, hakimin bunu re’sen (kendiliğinden) dikkate alması gerekir. Dava konusu borcun ödendiğini gösteren ücret bordroları, ibranameler, feragatnameler itiraz niteliğindedir. Her zaman dikkate alınmalıdır. [6]

3.Def’i

Def’i kovmak, savmak[7] başından def etmek anlamında bir kelimedir

Arapça bir kelime olan “def i” sözlükle ulaşmak, geri vermek, ayrılmak, reddetmek, mecbur kılmak ve savmak gibi anlamlara gelmektedir. Hukuk terimi olarak bir taraf borcunu yerine getirmediği için, diğer tarafın borcunu ifadan kaçınması demektir. Ödemezlik i, acizlik def’i, zamanaşımını defi ve peşin dava def’i gibi kısımlara ayrılmaktadır. Def’i hakkı karşılıklı iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde söz konusu olmaktadır. Bu nedenle sözleşmenin satım, kira, rehin, kısmet, sulh iki olması icabeder.[8]

Defi: Borçlunun alacaklının hakkını kabul etmekle birlikte, özel nedenlerle bu hakkın dava yoluyla istenemeyeceğini öne sürmesine def’i denir. [9]

Def’i hakkı bir borçluya; geçerli bir borcun varlığını kabul etmekle birlikte, özel bir sebebe dayanarak, borcu ifadan kaçınma yetkisi sağlar. [10]

Davalının, dava dayanağı olayı ve borcun varlığını inkâr etmeden, borçlu bulunduğu edimi, özel bir sebebe dayanarak yerine getirmekten kaçınmasına imkan veren hakka defi denir. En tipik örneği, “zamanaşımı defi” dir. Defiler, dava dilekçesine cevap verilirken ileri sürülmelidir. Aksi halde, davalı “savunmanın genişletilmesi yasağı” ile karşılaşabilir. Defiler, davada ileri sürülmedikçe hakim tarafından kendiliğinden dikkate alınmazlar. Takas ve mahsup bir defidir. İleri sürülmedikçe kendiliğinden dikkate alınamaz.[11]

4.Def’i İle İtiraz Arasındaki Farklar

Defi, borcu ödememeye ilişkin bir haktır. İtiraz, bir olaya ilişkindir.

Defi bir hak olduğu için sadece hak sahibi tarafından ileri sürülebilir. İtiraz ise bir olaya ilişkin olduğu için menfaati ihlal edilen herkes tarafından ileri sürülebilir.

Defi de borçlu borcu kabul eder ancak, ifadan kaçınmak için bir takım nedenler ileri sürmekle borcu kabul etmemektedir.

Defi ileri sürülmediği sürece hakim kendiliğinden dikkate almaz,taraflardan birinin ileri sürmesi gerekir..İtirazda hakim kendiliğinden dikkate alır ve ilgili herkes tarafından ileri sürülebilir.

Defi yolunda haklardan vazgeçmek mümkünken; itirazda lehe olan bir olayın kaldırılmasını talep mümkün değildir.

Defi beyanı hakkı sona erdirmez, sadece onun ifasını engeller; itiraz ise hakkın doğmadığını ve sona erdiğini ifade eder, yani hakkı ortadan kaldırır.

Hak düşürücü süre bir itirazdır. Def’ örnekleri ise zamanaşımı defi, ödemezlik defi, takas defidir.[12]

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/ink%C3%A2r

[2]http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&kelime=ink%C3%A2r&uid=25106&guid=TDK.GTS.4f1d999817d748.41483426

[3]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:NeYotSlwSPQJ:www.isl.yildiz.edu.tr/login/sys/admin/announcement/img/bor%25C3%25A7lar%2520hukuku-ders%2520notu%25201%2520%2520b%25C3%25B6l%25C3%25BCm.doc+&cd=69&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[4] http://alonot.com/def-i-ile-itiraz-arasindaki-farklar-nelerdir/

[5]http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:NeYotSlwSPQJ:www.isl.yildiz.edu.tr/login/sys/admin/announcement/img/bor%25C3%25A7lar%2520hukuku-ders%2520notu%25201%2520%2520b%25C3%25B6l%25C3%25BCm.doc+&cd=69&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[6] http://www.calismatoplum.org/sayi25/abc/10_4.pdf

[7] https://eksisozluk.com/defi–1408295?nr=true&rf=defi

[8] http://isamveri.org/pdfdrg/D00193/1998_7/1998_7_KAYAA2.pdf

[9] http://alonot.com/defi-ve-itiraz-nedir/

[10] https://www.slideshare.net/KaanTuran1/borlar-hukuku-2ders

[11] http://www.calismatoplum.org/sayi25/abc/10_4.pdf

[12] http://alonot.com/def-i-ile-itiraz-arasindaki-farklar-nelerdir/

Share
2531 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

6+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Darbecilere Darbe Yapan Milletimizle Gurur Duyuyoruz

    19 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Yüksel Kantar

    15 Temmuz 2016 Tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerimize sızmış hain bir grup Marmaris’te tatil yapan Cumhurbaşkanımıza suikast düzenlemek istemiş, Fatih Sultan Mehmet Köprüsünü trafiğe kaparmış, seçilmiş hükümeti ortadan kaldırmaya teşebbüs etmiş, TBMM’ni bombalamış, Genelkurmay Başkanlığı’nı, Ankara’da bulunan Özel Harekat Polis Merkezi’ni bombalayarak yerle bir etmiş, kısacası Milletimize Darbe yaparak ülkemizi istikrarsızlaştırmaya ve kaosa yönelik işgal girişiminde bulunmuştur. Ancak Aziz ve Necip Milletimiziz, bu hain grubun teşebbüsünü, C...
  • Sosyal Medyada Duyduğumuz Her Bilgiyi Hemen Paylaşmamak Gerek

    17 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Sosyal medya doğru kullanıldığı zaman çok yararlı bir iletişim aracıdır ancak yanlış kullanılır ise de inanılmaz büyük zararlar veren bir iletişim aracı haline döner. Zaman zaman sosyal medyanın zararlı etkilerine şahitlikte yapıyoruz. Bu yazıyı yazmaya sabah saatlerinde sosyal medyada dolanan bir haberin doğrulanamamasından sonra karar verdim. Öncelikle konuyu bir sizinle paylaşayım. AK Parti’den 24-25 ve 26. Dönem milletvekilliği görevinde bulunan Dr. İsrafil Kışla’nın Milli Eğitim Bakanlığı’nda Bakan Yardımcılığı görevine atandığına da...
  • Dört tarz-ı İslam

    10 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      İslam elbette tek bir dindir. Fakat kabiliyetlerin farklı olmasından dolayı bu tek din farklı tarzlarda algılanmıştır. Devlet İslam’ı: Baskıcı özellikler taşır. Ebu Hanife ve Ahmet bin Hanbel Devlet İslam'ının baskıları sonucu şehit edilmişlerdir. Halk İslam’ı: Daha serbest, kolay ama hurafeler barındırabilen bir İslam tarzıdır. Tasavvuf İslam’ı: Daha dindar bireyler yetiştirir, ama taassuba düşülerek saplantılar içine girebilen bir İslam tarzıdır. Kitabi İslam: Kılı kırk yaran, düşünsel yönü ağır basan İslam’dır. Temsilci...
  • Şeriat nedir?

    08 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      En çok tartışılan kavramlardan biri de “şeriat.” Bu konuda birçok kişinin kafası bir hayli karışık. Anlamını bilen de konuşuyor, bilmeyen de. Kaynak: https://twitter.com/hashtag/herkesi%CC%87cinadelet Birisiyle karşılaşıyorsunuz. Namaz kıldığından, oruç tuttuğundan söz ediyor. Sohbetiniz sürüyor ve sonunda, şeriatın en önemli iki emrini yerine getiren bu adamın, şeriata karşı olduğunu görüyor ve hayret ediyorsunuz. Bir başkasıyla görüşüyorsunuz. Şeriatı hararetle savunuyor. İç alemine, ibadet dünyasına iniyorsunuz, İslam’...