logo

reklam

Hukukçu Hanım Sahabiler


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

1.İslam’da Kadın Eğitimi

Peygamber Efendimiz kadınların eğitimine büyük önem vermiştir. Kadınlar mescide geliyor, hadisleri dinliyorlardı. Umumi toplantılara katılır ve bayram namazlarında da hazır bulunurlardı. Hz. Peygamber bayram hutbesini erkeklerin saflarına irad ettikten sonra, kadınların saflarına geçer, onlara da talim ederdi. Ancak hanımlar her zaman mescidde hazır bulunmadıkları için bir sahabi kadın Hz. Peygamber’e gelerek; “Ya Rasulüllah, erkekler geliyor, senin sözünü dinliyorlar. Bizim için de bir gün tahsis et. O günde gelelim, Allah’ın sana öğrettiklerini bize öğret” dedi. Hz. Peygamber de onlara haftada bir gün ve yer tahsis ederek orada toplanmalarını söyledi, belirlenen günde onların eğitim ve öğretimleri ile meşgul oldu. İslam özellikle Hz. Peygamber’in ailelerine mahrem meseleleri tebliğ etme görevini yüklemişti. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurulur: “Evlerinizde okunup duran Allah’ın ayetlerini ve hikmeti hatırlatın ve nakledin” (el-Ahzab, 33/34). Sahabe hanımlarının haya ve utanması dini konuları sorup öğrenmelerine bir engel değildi. [1]

2.Hz. Aişe Validemiz’in İlmi Kariyeri

Peygamber Efendimiz’in bizzat yetiştirdiği bu hanım alimlerin yani ezvacı tahiratın içinde ilme düşkünlüğü ile bilinenlerin en önde geleni Hz. Aişe validemizdir. O ilk tahsilini baba ocağında babası Hz. Ebu Bekir’den almıştı. Okuma ve yazmayı çok iyi biliyordu. Sonra Resulullah’ın evine gelin giden Hz. Aişe, O’na hem sevgili hem de O’nun en iyi talebelerinden biri oldu. Bizzat Peygamber Efendimiz’in kutlu atmosferinde yetişti.

İlim öğrenmede en büyük imkanlarından biri de onun oda kapısının Mescid-i Nebevi’ye açılıyor olmasıydı. Bu sayede validemiz, Peygamber Efendimiz’e yöneltilen soru ve cevapları ve Peygamber Efendimiz’in tüm sohbetlerini dinleme imkanı buluyordu. Bilmediği bir mesele duyduğunda onu iyice anlayıncaya kadar da sormaya devam ediyordu.

O, iyi öğreniyor ve iyi öğretiyordu. Peygamber Efendimiz zamanında kadınların eğitimiyle yakından ilgilenmişti. Hatta öğrencilerinin dörtte biri kadınlardan oluşmuştu.

Hz. Aişe validemizin sosyo-kültürel yönü çok kuvvetli idi. Anlama kapasitesi çok yüksek ve hafızası da çok kuvvetli idi. Peygamber Efendimiz hayatta iken Kur’an’ı ve sünneti çok iyi öğrenmiş ve Peygamber Efendimiz’e birçok konuda sorular sormuş olması onun ilminin temellerini oluşturmuştur.

Hz. Aişe validemiz aynı zamanda Kur’an’ı tefsir edenlerden biriydi. Özellikle Medine’de inmiş ayetlerin iniş sebeplerini ve neye delalet ettiklerini ve onlardan nasıl ve ne gibi hükümlerin çıkarılacağını çok iyi biliyordu.

Hz. Aişe validemizin tabiblik yönü de vardı. Bu konuda Urve Hazretleri şöyle demiştir: “Fıkıh, tıp ve şiir ilminde Hz. Aişe’den ileri bir kadın görmedim.”

Arapçayı çok güzel kullanan validemiz ayrıca açık ve yalın anlatım tarzı ve hitap ettiği kişiye en uygun tebliği yapması nedeniyle konuştuğu kişiler üzerinde etkili olmuştur. Örneğin; Bir gün Muaviye, Ziyed‘a sorar “Hitabet yeteneği en güçlü kimdir?” Ziyad, Hz. Hz. Aişe olduğunu söyleyerek ekler “Onun kapatmak isteyip de kapattığı bir konuyu asla açamadım. Onun açmak isteyip de açtığı konuyu asla kapatamadım.”

Hz. Aişe validemizin hadislere vukufiyeti de fevkalade idi. Peygamber Efendimiz’in sünnetini en iyi kavrayan ve en iyi öğretenlerden biriydi. Rivayet ettiği toplam 2210 hadis-i şerif ile en çok hadis rivayet eden (müksirun) 7 sahabinin arasına girmiştir.

Hz. Aişe validemizin fıkıh bilgisi de çok derindi. Ashabın büyükleri feraize (miras bölüşümüne dair payları içeren ilim) dair meselelerde ona danışmışlardır. Tabiin devrinde birçok hukukçu onun yüksek seviyedeki fıkıh bilgisinden faydalanmak için onunla ilmi istişarelerde bulunmuştur. Birçok alimin hatasını düzeltmiş ve birçok hadisinde mükemmel bir tarzda izahlarını yapmıştır. Hz. Ömer ve Hz. Osman zamanlarında fetvalar da vermiştir. Hatta Hz. Ömer ve Hz. Osman sünnetle alakalı bazı sorular için Hz. Aişe validemize elçiler bile göndermişlerdir. Onun ilmi derinliğini Peygamber Efendimiz’in şu sözleri çok iyi anlatıyor: “Peygamber hanımları da dahil eğer ümmetimin kadınlarının ilmi Hz. Aişe’nin ilmiyle kıyas edilecek olsa Hz. Aişe’nin ilmi daha fazladır.” Sahabeden Ebu Musa el-Eş’ari anlatıyor: “Allah Resulü’nün arkadaşları olarak ne zaman bir hadisi anlamada problem yaşasak hemen Hz. Aişe’ye sorardık. Kendisi bize o konuda mutlaka bir bilgi sunardı.” Mekke’nin alimi olan Ata b. Rebah, Hz. Aişe validemizin ilmine olan hayranlığını “O, insanların en fakihi, en alimi, görüşü en güzel olanıdır” sözleriyle dile getirmiştir.

Kendisine getirilen bir problemi hemen bir hadisle veya teville hallediveriyordu. Hatta bazı yanlış anlaşılan hadisleri düzeltmiş veya eksik rivayet edilen hadisleri tamamlamış ve böylece bize dini tam anlayabilmemiz noktasında çok büyük bir hizmette bulunmuştur.[2]

3.Hukukçu Hanım Sahabilerin İsimleri

İbn Hazm sahabe devrinde yetişen hanım fakih ve hukukçular olarak şu isimleri zikretmektedir: Ümmü Seleme, Ümmü Habibe, Hafsa binti Ömer, Hz. Fatıma, Fatıma binti Kays, Esma binti Ebi Bekr, Havla binti Tüveyt, Ümmü Şerik, Sehle binti Süheyl, Ümmü Eymen, Atike binti Zeyd, Ümmü’d-Derda, Zeyneb binti Ümmü Seleme ve Ümmü Yusuf. İslam tarihinde çeşitli alanlarda büyük hizmet ve yararlılıklar göstermiş müslüman kadınların sayısı az değildir. Tefsir, Hadis Fıkıh, Tasavvuf, Şiir, Hüsnühat, güzel sanatlar, çeşitli hayır işleri vb. İslam kadınının ilgi alanları olmuştur.[3]

4.Sonraki Dönemlerde Kadın Alimler

Bu kutlu neslin ardından pek çok kadın alim yetişmiştir. Kitabet ve şiir alanında Uleyye binti Mehdi, Aişe binti Ahmet el-Kurtubiyye, Villade binti Halife el-Müstekfi, tıp alanında göz hastalıklarını tedavi etmekle meşhur Beni Eved kabilesinden Tabibe Zeynep, Ümmü’l-Hasen binti’l-Kadi Ebi Cafer et-Tancali ki meşhur bir tabiptir. Hadis alanında Kerime el-Merveziye, Seyyide Nefise binti Muhammed. (Bu ve daha pek çok kadın alim için A’lamu’n-Nisa adlı esere bakılabilir.)

Hafız b. Asakir, kendi hocaları arasında seksen küsur kadın muhaddis sayar. Ayrıca, İmam Şafii, Buhari, İbn Hallikan ve İbn Hibban gibi alimlerin kadın müderrisleri de olmuştur. Bu müderriselerin çoğu, fakih, edip ve meşhur alimlerdir. [4]

[1] http://www.sevde.de/islam_Ans/K/kadin.htm

[2] http://www.burhandergisi.com/misafir-yazar/1080-mueslueman-kadin-ve-lm.html

[3] http://www.sevde.de/islam_Ans/K/kadin.htm

[4] http://hikmet.net/islamda-kadinin-egitim-ve-ogretimi/

Share
558 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

5+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Dört tarz-ı İslam

    10 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      İslam elbette tek bir dindir. Fakat kabiliyetlerin farklı olmasından dolayı bu tek din farklı tarzlarda algılanmıştır. Devlet İslam’ı: Baskıcı özellikler taşır. Ebu Hanife ve Ahmet bin Hanbel Devlet İslam'ının baskıları sonucu şehit edilmişlerdir. Halk İslam’ı: Daha serbest, kolay ama hurafeler barındırabilen bir İslam tarzıdır. Tasavvuf İslam’ı: Daha dindar bireyler yetiştirir, ama taassuba düşülerek saplantılar içine girebilen bir İslam tarzıdır. Kitabi İslam: Kılı kırk yaran, düşünsel yönü ağır basan İslam’dır. Temsilci...
  • Şeriat nedir?

    08 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      En çok tartışılan kavramlardan biri de “şeriat.” Bu konuda birçok kişinin kafası bir hayli karışık. Anlamını bilen de konuşuyor, bilmeyen de. Kaynak: https://twitter.com/hashtag/herkesi%CC%87cinadelet Birisiyle karşılaşıyorsunuz. Namaz kıldığından, oruç tuttuğundan söz ediyor. Sohbetiniz sürüyor ve sonunda, şeriatın en önemli iki emrini yerine getiren bu adamın, şeriata karşı olduğunu görüyor ve hayret ediyorsunuz. Bir başkasıyla görüşüyorsunuz. Şeriatı hararetle savunuyor. İç alemine, ibadet dünyasına iniyorsunuz, İslam’...
  • Yeter Artık İdam Şart

    04 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz Şubat ayında yazdığım bir yazıyı son günlerde yaşanan çocuk cinayetleri ve istismarları haberlerinin yeniden gündem olması nedeniyle bende yazımı yenilemek istiyorum. Türkiye’deki durumu maalesef ki gözler önüne seren ve artık mevcut yasaların yetersiz olduğunun kesinleştiği ve bu yasalarla olayların önüne geçilmediğinin ayan beyan ortada olduğu bir durumda maalesef ki yazımı yeniden yayınlamak durumundayım. Bu konuyu yeniden gündeme getirmeye devam edeceğimi belirterek Şubat ayında yazdığım yazıyı yenilemek istiyorum. Tam yeri ve za...
  • Artvin 7 Martspor Hentbol Takımına Sahip Çıkmalı

    04 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bugün sizlerle bir haberi paylaşmak istiyorum. Yoğun siyasi gündemde bizim dahi unuttuğumuz ama birçok ilgisizliğe rağmen başarılı olan bizim çocuklarımızın başarı hikayesinin anlatıldığı bir haberi sizlerle paylaşacağım. Yorumlarımı daha sonra ki bir yazımda yapacağım. İşte o haber: Bir Yıldı 3 Kupa Getiren 7 Martspor Kulübü Her Türlü Övgüyü Hak Ediyor Bize Sahip Çıkılırsa Daha Büyük Başarılar Elde Ederiz Artvin 7 Mart Spor ve Gazi Ortaokulu Yıldız Kız Hentbol takımı 1 yılda 3 kupa getirerek 2018 yılında Artvin’e damga vurdu. Kısıtlı ...