logo

reklam

Hareket


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Arapça ḥrk kökünden gelen ḥarakat “hareket etme, devinim” sözcüğünden alıntıdır.[1]

Tedrici yolla, kuvveden fiile çıkmadır. Hareketle ilgili Arapça ıstılahların anlamı ve örnekler şöyle belirtilebilir;

1.Hareket Fil- Kemm: Cismin, bir kemmiyyetten (=nicelikten) diğerine geçmesidir. Artma ve zayıflama gibi.

2.Hareket Fil-Keyf: Cismin bir keyfiyyetten diğerine geçmesidir. Suyun ısınması ve soğuması gibi. Bu harekete, istihale denir.

3.Hareket Fi’l-Eyne: Cismin, bir yerden diğer bir yere hareket etmesidir. Buna nukle (=göç) adı verilir.

4.Hareket-i Arzıyye: Cisme ait eşyanın hareketi, gerçekte diğer bir şeye ait eşya vasıtasıyla olan hareket­tir. Gemide oturan kimsenin gemi ile birlikte,dünya üzerinde bulunan kimselein dünya ile birlikte hareketleri gibi.

5.Hareket-i Kasriyye: Başlangıcı, dışardan kazanılmış bir meyil sebebiyle olan harekettir. Yukarı atışmış taşın hareketi gibi.

6.Hareket-i İradiyye: Başlangıcı, dışarıdan bir iş sebebiyle olmayıp, şuur ve irade ile yapılan hareket­tir. Bir canlı varlıktan, iradesiyle sadır olan(meydana gelen) hareket gibi.

7.Hareket-i Tabiiyye: Dışarıdan bir iş sebebiyle hasıl olmayan, şuur ve irade ile beraber de olmayan harekettir. Taşın aşağıya doğru olan har­eketi gibi. [2]

Günümüzde hareket kelimesi bir fizik terimi olarak da kullanılmaktadır.

Hareket: Bir cismin, duran bir noktaya göre durumunun yada yerinin değişmesine hareket isimi verilir.

Hareket Çeşitleri

Hareketli varlıkların hareketi, hareketin yörüngesine ve hızına bağlı olarak iki grupta incelenir.

1.Yörüngelerine göre Hareket Türleri

Hareketli cisimlerin hareketleri boyunca izledikleri yola yörünge denir.

a-Doğrusal Hareket

Düz bir yörünge üzerinde konum değiştiren cismin hareketine denir. Arabanın düz yolda ilerlemesi doğrusal hareket için örnek verilebilir.

b-Eğrisel Hareket

İzlediği yörünge eğrisel olan cisimlerin yaptığı harekettir. Basketbol topunun potaya atılışı bu hareket türü için örnek verilebilir.

c-Dairesel Hareket

Bir daire üzerindeymiş gibi yörünge izleyen cisimlerin hareketidir. Saat üzerinde bulunan akrep ile yelkovanın yaptığı hareket bu tür hareket için örnek verilebilir.

2.Hızlarına Göre Hareket Türleri

a-Sabit Hızlı Hareket

Cisimlerin hareketleri boyunda yer değiştirmelerinde hızlarında artma veya azalma olmamasıdır.

b-Düzgün Değişen Hareket

Hareketli cisim hareketi boyunca hızında artma veya azalma olmasıdır. Eğer cismin hızı artıyorsa bu harekete “düzgün hızlanan hareket hızı azalıyorsa “düzgün yavaşlayan hareket” adı verilir.[3]

Hareket kelimesinin çoğulu olan harekat ise askeri alanda kullanılır.

Harekat ,belli bir amaç gözetilerek bir askerî birliğe yaptırılan manevra, çarpışma, çevirme, kovalama vb. işler anlamına gelir.[4]

[1] http://www.etimolojiturkce.com/kelime/hareket

[2] Seyyid Şerif Cürcani,Terc.ARİF,Erkan,(Tarifat) Arapça-Türkçe Terimler Sözlüğü 1993 ,http://www.darulkitap.com/indir/akaid-kitapligi-230-kitap-derleme-darulkitap.html,  erişim tarihi 23.06.2009

[3] http://www.cerezforum.net/konu/hareket-nedir-hareket-cesitleri-nelerdir.114482/

[4] http://sozluk.bilgiportal.com/nedir/harek%C3%A2t

Share
263 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

9+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Dört tarz-ı İslam

    10 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      İslam elbette tek bir dindir. Fakat kabiliyetlerin farklı olmasından dolayı bu tek din farklı tarzlarda algılanmıştır. Devlet İslam’ı: Baskıcı özellikler taşır. Ebu Hanife ve Ahmet bin Hanbel Devlet İslam'ının baskıları sonucu şehit edilmişlerdir. Halk İslam’ı: Daha serbest, kolay ama hurafeler barındırabilen bir İslam tarzıdır. Tasavvuf İslam’ı: Daha dindar bireyler yetiştirir, ama taassuba düşülerek saplantılar içine girebilen bir İslam tarzıdır. Kitabi İslam: Kılı kırk yaran, düşünsel yönü ağır basan İslam’dır. Temsilci...
  • Şeriat nedir?

    08 Temmuz 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      En çok tartışılan kavramlardan biri de “şeriat.” Bu konuda birçok kişinin kafası bir hayli karışık. Anlamını bilen de konuşuyor, bilmeyen de. Kaynak: https://twitter.com/hashtag/herkesi%CC%87cinadelet Birisiyle karşılaşıyorsunuz. Namaz kıldığından, oruç tuttuğundan söz ediyor. Sohbetiniz sürüyor ve sonunda, şeriatın en önemli iki emrini yerine getiren bu adamın, şeriata karşı olduğunu görüyor ve hayret ediyorsunuz. Bir başkasıyla görüşüyorsunuz. Şeriatı hararetle savunuyor. İç alemine, ibadet dünyasına iniyorsunuz, İslam’...
  • Yeter Artık İdam Şart

    04 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz Şubat ayında yazdığım bir yazıyı son günlerde yaşanan çocuk cinayetleri ve istismarları haberlerinin yeniden gündem olması nedeniyle bende yazımı yenilemek istiyorum. Türkiye’deki durumu maalesef ki gözler önüne seren ve artık mevcut yasaların yetersiz olduğunun kesinleştiği ve bu yasalarla olayların önüne geçilmediğinin ayan beyan ortada olduğu bir durumda maalesef ki yazımı yeniden yayınlamak durumundayım. Bu konuyu yeniden gündeme getirmeye devam edeceğimi belirterek Şubat ayında yazdığım yazıyı yenilemek istiyorum. Tam yeri ve za...
  • Artvin 7 Martspor Hentbol Takımına Sahip Çıkmalı

    04 Temmuz 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bugün sizlerle bir haberi paylaşmak istiyorum. Yoğun siyasi gündemde bizim dahi unuttuğumuz ama birçok ilgisizliğe rağmen başarılı olan bizim çocuklarımızın başarı hikayesinin anlatıldığı bir haberi sizlerle paylaşacağım. Yorumlarımı daha sonra ki bir yazımda yapacağım. İşte o haber: Bir Yıldı 3 Kupa Getiren 7 Martspor Kulübü Her Türlü Övgüyü Hak Ediyor Bize Sahip Çıkılırsa Daha Büyük Başarılar Elde Ederiz Artvin 7 Mart Spor ve Gazi Ortaokulu Yıldız Kız Hentbol takımı 1 yılda 3 kupa getirerek 2018 yılında Artvin’e damga vurdu. Kısıtlı ...