logo

Fatura


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

Kaynak:https://tr.depositphotos.com/47736879/stock-illustration-cartoon-businessman-with-long-billing.html

1.Kavram

İtalyanca fattura “1. imalat, yapım, 2. imalatçının yapılan işin ayrıntısını gösterdiği belge” sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince factura “imalat” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince facere, fact- “yapmak” fiilinden +tura sonekiyle türetilmiştir.[1]

Satılan mal veya yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere malı satan ( Satıcı ) veya işi yapan tarafından müşteriye ( Alıcı ) verilen ticari bir belgedir.[2]

2.Manifatura ve Fatura Kavramları Arasındaki Anlam ilişkisi

Envai çeşit kumaş, dokuma, düğme, incik boncuğa “manifatura” diyoruz dilimizde.

Gelin görün ki, İtalyanca orijinali “manifattura” şeklinde yazılan bu garip kelime aslında iki top kumaştan çok daha fazlası.

Latince‘de “el” anlamına gelen “manus”  ve “yapım” anlamındaki “factura” kelimelerinin birleşimi olan “manifatura“, “el işi“, “el yapımı” olan her şeyi kapsıyor aslında. Kelimenin İngiliz kuzeni “manufacture” de öyle!

Manifaturacıdan istediğimiz “fatura” da, tahmin edebileceğiniz gibi yine “yapmak” kökenli ve bir işin “yapım bedelini gösteren belge” anlamına geliyor.[3]

Faktör , Fransızca facteur “1. yapan, eden, üreten, 2. matematikte çarpan” sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince factor “yapan, eden, etken, imal eden, imalatçı” sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince facere, factus “yapmak, etmek, eylemek, icra etmek” fiilinden +or ekiyle türetilmiştir.[4]

Fatura, genel olarak fatura sattığınız mallar ve yaptığınız hizmetler karşılığında düzenlemek zorunda olduğunuz bir belgedir.[5]

3.Fatura Çeşitleri

1) Açık ve Kapalı Fatura

Açık Fatura: Açık fatura, mal veya hizmet tesliminde müşterinin, mal veya hizmet bedelini faturanın düzenlendiği anda ödemeyip, sonradan ödeyecek olması durumunda düzenlenen faturadır. Açık faturada şirketinizin kaşesini ve imzanızı faturanın üst kısmına basmanız gerekmektedir.

Kapalı Fatura: Kapalı fatura, mal veya hizmet tesliminde müşterinin, mal veya hizmet bedelini, faturanın düzenlendiği anda ödemesinin yapılması durumunda düzenlenen faturadır. Kapalı faturada şirketinizin kaşesini ve imzanızı faturanın alt kısmına basmanız gerekmektedir.

2) Proforma Fatura

Proforma fatura, teklif niteliği taşıyan bir fatura türüdür. Herhangi bir mali yükümlülük taşımaz. Ticaret ve Vergi Hukukunda “Proforma Fatura” ile ilgili herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Her firma Proforma faturayı kendi ihtiyaçlarına uygun şekilde düzenleyebilir. Ancak Proforma göndermek amacıyla asla resmi fatura kullanılmamalıdır ve fatura üstüne kesinlikle “Proforma Fatura” ibaresi eklenmelidir.

3) İrsaliyeli Fatura

İrsaliye, malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının, taşınan veya taşıttırılan mallar için düzenlediği ve malın taşındığı taşıtta bulundurulması zorunlu olan bir belgedir. Fatura ve irsaliyeyi ayrı ayrı düzenlemek yerine her iki belgenin aynı belgede birleştirildiği “irsaliyeli fatura” adı verilen bir belge de kullanabilirsiniz. Hem fatura hem de irsaliye yerine geçen bu belgeleri de yine Maliye Bakanlığı ile anlaşmalı bir matbaaya bastırabilir ya da hazır irsaliyeli fatura ciltlerini noterde onaylatarak kullanabilirsiniz.

4) E-Fatura

Fiziki yazılı fatura ile aynı özelliklere sahip olan e-fatura son yıllarda oldukça popüler olan, elektronik yolarla düzenlenen ve çevrimiçi bir şekilde gönderilen bir fatura türüdür.[6] 

4.Fatura Yerine Geçen Belgeler 

1)Perakende Satış Belgeleri

Birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin fatura vermek mecburiyetinde olmadıkları satışları ve yaptıkları işlerin bedelleri için aşağıdaki belgelerin herhangi birini kullanabilirler.

– Perakende Satış Fişi

– Yazar Kasa Fişi

– Giriş ve yolcu taşıma biletleri

İki nüsha düzenlenerek bir nüshasının müşteriye verildiği bu belgelerde, işletme veya mükellefin adı, vergi dairesi ve numaraları, düzenlenme tarihi, seri numarası ve alınan paranın miktarı olmalıdır. ( Yazar Kasa Fişinde Müşteri Adı Soyadı vergi dairesi ve numarası yer almaz sadece Yazar Kasa fişini kesen satıcı bilgileri yer alır )

2)Gider Pusulası

Birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla defter tutmak zorunda olan serbest meslek sahiplerinin ve çiftçilerin,

– Kazançları götürü olarak tespit olunan tüccara ve serbest meslek sahiplerine

– Vergiden muaf esnafa yaptıkları işler veya onlardan satın aldıkları mal için tanzim edip, yukarıda adı geçen mükelleflere imza ettirdikleri fatura hükmünde bir belgedir.

İki nüsha düzenlenerek bir nüshasının işi yapana veya malı satana verilen gider pusulası, işin mahiyetini, malın cinsi, miktarı ve bedelini, iş ücretini, işi yaptıran ile yapanın veya malı satın alan ile satanın adı soyadı ve adreslerini kapsar.

3)Müstahsil Makbuzu

Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler götürü usule tabi veya vergiden muaf çiftçilerden satın aldıkları malların bedelini ödediklerinde iki nüsha olarak bu belgeyi düzenlemek zorundadırlar. Nüshalardan birini imzalayarak satıcı çiftçiye vermeye ve diğerini ona imzalatarak saklamaya mecburdurlar.

Müstahsil makbuzunun tüccar veya alıcı çiftçi nezdinde kalan nüshası fatura yerine geçer.

4)Serbest Meslek Makbuzları

Serbest Meslek sahibinin mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu düzenlemek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir.

5)Taşıma ve Sevk İrsaliyesi

Ücret Karşılığında eşya taşıyan gerçek ve tüzel kişilerin takibi ve denetlenmesi ile ilgili olan taşıma irsaliyesi üc nüsha düzenlenerek bir örneği eşya taşıttırana, bir örnek malı taşıyan araçta ve bir örnekte taşımayı yapan tarafından saklanır.

Fiyat ve bedel şartı dışında faturanın sahip olduğu unsurları kapsayan sevk irsaliyesi fatura bulunsun veya bulunmasın mal hareketleri için zorunludur. Üç nüsha olarak düzenlenen irsaliyenin iki nüshasının taşıtta bulunması zorunludur.

6)Ücret Bordrosu

İşverenlerce çalıştıkdıkları personel ve işçilere ödedikleri ücretleri gösteren aylık olarak düzenlenmesi yasal bir zorunluluk olan belgelerdir.

7)Yolcu ve Günlük Müşteri Listeleri  

Şehirlerarası yolcu taşımalarında yolcu taşıma bileti kesmek zorunda olanlar taşıtların her seferi için birbirini takip eden seri ve sıra numaralı ve oturma yerlerini planlı şekilde gösteren üç nüsha yolcu listesi düzenlerler. Bu listenin iki nüshası yolculuğun sonuna kadar taşıtta, diğeri ise iş yerinde bulunur. Otel, motel ve pansiyon gibi yerler, oda, bölüm ve yatak planlarına uygun olarak birbirini takip eden seri ve sıra numaralı günlük müşteri listeleri düzenlemek ve iş yerinde bulundurmak zorundadırlar.

8)Dekontlar

Genellikle bankalar tarafından kullanılan işletmelerin bankadaki cari hesaplarındaki değişiklikleri bildiren bu belge ikiye ayrılır.

– Borç Dekontu : İşletmenin bankadaki hesabında herhangi bir nedenle meydana gelen azalış banka tarafından işletmenin hesabına borç kaydedilir. Bankanın bu değişiklikle ilgili olarak işletmeye gönderdiği dekonttur.

– Alacak Dekontu : İşletmenin bankadaki hesabında herhangi bir nedenle meydana gelen artış banka tarafından işletmenin hesabına alacak kaydedilir. Bankanın bu değişiklikle ilgili olarak işletmeye gönderdiği dekonttur.[7]

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/fatura

[2] http://www.muhasebesitesi.com/fatura.html

[3] http://nerdengeliyo.com/manifatura/

[4] http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Oo5xvXXMOPEJ:nedeme.com/faktor-ne-demek/+&cd=10&hl=tr&ct=clnk&gl=tr

[5] https://www.startupnedir.com/yeni-baslayanlar-icin-fatura/

[6] https://www.startupnedir.com/yeni-baslayanlar-icin-fatura/

[7] http://www.muhasebesitesi.com/fatura.html

Share
67 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

7+1 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Kavl-i leyyin

    21 Nisan 2019 Erhan Kırmızı, Genel, Köşe Yazıları

    Kaynak:https://zsenturksohbetler.wordpress.com/2011/01/03/kavl-i-leyyin-yumusak-ve-tatli-konusmak/ Kavl-i leyyin,  Arapça bir ibare olup, “yumuşak sözle anlatma. Kırıcı olmama, suçlamama, hakaret etmeme, bağırıp çağırmama, nazik ve kibar olma, gönül okşayıcı olma” demektir. Yani sert ve enaniyetli olmayan söz anlamındadır. Tanımdan da anlaşılacağı üzere; sert olmayan, muhatabı kırmayacak ve muhatabın sözü söyleyen kişiye karşı sert ve kırıcı tavır almamasını sağlayacak sözdür. Kavl-i leyyin’ in içeriğini biraz daha genişletecek olursak, bir i...
  • Hayvansever HAYDİKO’ya destek olmalıyız.

    20 Nisan 2019 Erhan Kırmızı, Genel, Köşe Yazıları

    Kaynak:http://avrasyavizyon.com/istanbulda-sahipsiz-kopeklerin-hamisi-vardi/ 1.Giriş HAYDİKO (Hayvanları Doğayı İnsanları Koruma) Artvin’de faaliyet gösteren, sokak hayvanlarını koruyup yaşatmaya çalışan bir dernektir. Ben de bir süredir faaliyetlerini takip etmeye çalışıyorum. Gerçekten sahipsiz kedi ve köpekleri korumak ve yaşatmak için olağanüstü çaba harcıyorlar. 2.HAYDİKO’ya niçin destek olmalıyız? Bu derneğe destek olup kedi ve köpeklere sahip çıkmamız için bir sürü sebep var. Birinci sebep: Hayvanlara vefa borcumuzun olmasıdır. Ke...
  • Kur’an’da Yönetim İlkeleri

    19 Nisan 2019 Erhan Kırmızı, Genel, Köşe Yazıları

    1-Herkese eşit mesafede durmak (Adalet) Bu konuda Mevlânâ şöyle der: “Adâlet nedir? Ağaçları sulamak. Zulüm nedir? Dikene su vermek. Adâlet, bir nimeti yerine koymaktır; su emen her kökü sulamak değil. Zulüm nedir? Bir şeyi kon­maması gereken yere koymak; buysa, belâya kaynak olur ancak. 2-Tüm makamları geçici görmek (Emanet) Makam Arapça “kıyam” dan gelir. Kıyam ayakta durmak,makam ise ayakta durulacak yer demektir.Ayrıca “ikametgah,merteb, mevki,durak” manalarına da gelir. Başka bir kaynakta şu mütalaalar vardır: Makâm sözcüğü -kavm = ...
  • Fatura

    17 Nisan 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Kaynak:https://tr.depositphotos.com/47736879/stock-illustration-cartoon-businessman-with-long-billing.html 1.Kavram İtalyanca fattura "1. imalat, yapım, 2. imalatçının yapılan işin ayrıntısını gösterdiği belge" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince factura "imalat" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince facere, fact- "yapmak" fiilinden +tura sonekiyle türetilmiştir. Satılan mal veya yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere malı satan ( Satıcı ) veya işi yapan tarafından müşteriye ( Alıcı ) veril...