logo

Ekonomi ve iktisadın farkı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Ekonomi ve iktisat kavramları terim olarak aynı anlama gelse de kökenleri farklıdır. Ekonomi Yunanca kökenli olup “hane(halkı) kuralları” veya “ev yönetimi” anlamındadır. İktisat ise Arapça kökenlidir, sözlükte “kasd” demek olup o da “orta yol ya da istikamet isteme” anlamlarına gelir.

I.Köken olarak farklılık

1.İktisat kelimesinin kökeni

Sözlükte “kasd” demek olup o da “orta yol ya da istikamet isteme” anlamlarına gelir. Aynca, “düz yol, benzerlik” gibi an­lamlan da vardır. “O doğru yol üzeredir” sözü konuşma di­linde (sık sık) kullanılır.

Terim olarak kullanımına gelince,” ifrat ve tefrit gibi iki aşırı ucun ortası, yani orta yol anlamına” gelir.Muktesıd, tam orta yolu tutan ve iki uç arasında bir denge kuran kimsedir.[1]

İktisad bir başka kaynakta şöyle açıklanmıştır: İktisad, amelde itidal, orta yol, ölçülü olma demektir. “Kasıd”dan türemiştir. Ne istedi­ğini iyi bilen bir kimse onu hiç eğip bükmeden dosdoğru kaste­der. İstediğinin konusunu ve yerini bilmeyen ise şaşkınlık içindedir. İfrat tefrit içinde gelir gider. Bu nedenle iktisad, maksada sebep olan (götüren) eylem de­mektir.[2]

2.Ekonomi kelimesinin kökeni

Ekonominin Yunanca kökeni ile ilgili olarak birbirne yakın iki tanım aktaracağız.

a-“Ekonomi” kelimesi Yunanca οἶκος (oikos: hane) and νόμος (nomos: gelenek ya da kural) birleşiminden türemiş, bu nedenle “hane(halkı) kuralları” olarak çevrilebilinir.[3]

b-Ekonomi sözcüğünün; “oikia” (Yunanca: ev) ve “nomos” (Yunanca: kural) köklerinden gelir, “ev yönetimi” anlamındadır.[4]

II.Terim olarak eş anlamlılık

Ekonomi veya iktisat, üretim, dağıtım, tüketim, ticaret, değişim ve bölüşüm ile ilgili etkinliklerin bütünü ile bu etkinlikleri inceleyen bir bilim dalıdır.’[5]

Ekonomi: Kıt kaynakların sınırsız insan ihtiyacını karşılama özelliği olarak adlandırılır.

İktisat: Kıt kaynakların sınırsız insan ihtiyacını karşılama özelliği olarak adlandırılır.

İki tanımada ve açıklamaya da baktığımızda aslında bu iki kelimenin birbirinin eş anlamlısı olduğunu görmemek mümkün değildir. Bu ikilinin arasındaki tek fark kelime kökenleridir. Ekonomi batı kökenli bir kelime olup İktisat Arapça kökenli bir kelimedir.[6]

III. Terim olarak farklı anlamları olduğunu söyleyenler de vardır

Ekonomi batı kaynaklı bir sözcük olarak, iktisadi yaşamda politikadan soyutlanmış, matematiksel büyüklüklerin incelendiği, insan tercih ve tavırlarının da soyutlama yöntemi ile söz konusu matematik kuramlara eklemlendiği bir bilim dalını ifade eder. İktisat ise, tanımını doğu kaynaklarında bulan ve batılı ekonomik anlayışın üzerine bizatihi tek tek iktisadi aktörlerin salt ekonomik olmayan ama politik tercihlerinin de çeşitli bilimsel yöntemlerle analiz edilen çok yönlü bir bilimdir.”[7]

 

[1] HAMMAD,Nezih, İktisadi Fıkıh Terimleri, http://www.darulkitap.com/indir/fikih-kitapligi-107-kitap-derleme-darulkitap.html, erişim tarihi,23.06.2009

[2] SOYALAN,Mehmet Yaşar, Elmalılı Tefsirinde Kur’an-i Terimler ve Deyimler,

[3] http://econ.metu.edu.tr/tr/iktisat

[4] http://ekonomiz.blogspot.com.tr/2014/04/peki-ekonomi-nedir.html

[5] http://ekonomiz.blogspot.com.tr/2014/04/peki-ekonomi-nedir.html

[6] http://fikmed.org/2016/02/23/ekonomi-mi-iktisat-mi/

[7] http://ekonomiz.blogspot.com.tr/2014/04/peki-ekonomi-nedir.html

Share
#

SENDE YORUM YAZ

5+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Bazı Suçlara İdam Cezası Şart

    17 Şubat 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Artık televizyonlarda haber kanallarını izlerken insanlığından nasibini almamış insanların işledikleri suçları görmekten tiksinir oldum. Gazetelerde bu tür yaratıkların işledikleri suçları okurken erkekliğimden utanır hale geldim. Böylesi şerefsizlerle aynı Dünya çatısı altında bile yaşamaktan, aynı stratosfer altında bulunmaktan ise utanır oldum. Aynı bayrak ve toprak altında bu tür canilerle birlikte yaşıyor olmaktan ise inanın sıkıldım. Yani ne diyeceğimi ve yazacağımı bilemez haldeyim. Burada bu tür olayları dillendirerek daha fazla insanlı...
  • ŞEHR-İ NUH PROJESİNE KATKI SAĞLAYAN ÇOK YÖNLÜ VE MULTİDİSİPLİNER BİR SANATÇIMIZ; Esma CİVCİR

    15 Şubat 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Not: Bu makale içerik olarak zenginleştirilmek suretiyle sürekli güncellenecektir. 1.ŞEHR-İ NUH İSMİ Şırnak isminin esas hali olan Şera Nuh, zamanla Şehri Nuh ve Şırnex ve son olarak da Şırnak haline gelmiştir. Şera Nuh kelimesi Süryanicede "Nuh istirahat etti, iskan etti" cümlesinin isimleşmiş halidir. 2.ŞEHR-İ NUH DİRİLİYOR PROJESİ Projenin İsmi: Nuh Tufanı, Şırnak ve dünya tarihinde bitiş ve başlangıç anlamına geldiğinden projeye Şehri Nuh Diriliyor denilmiştir. Hz. Nuh’un türbesinin Cizre’de oluşu, Hud Suresinin 44. ayeti Tufan...
  • Gayrimüslimlerin İslam Ülkesindeki Hakları

    14 Şubat 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Kendileriyle Yapılan Antlaşmalara Riayet Hayat Hakkına Riayet Adalete Riayet Kanun Karşısında Müslümanlarla Eşitlik Din ve Vicdan Özgürlükleri Çocuklarını İstedikleri Gibi Eğitme Hakkı Mabetlerinin Dokunulmazlığı İbadet ve Âyinlerini Özgürce Yerine Getirebilme Mesken Dokunulmazlığı Mülkiyet Haklarına Riayet Eziyet Etme ve İncitme Yasağı Hukukî Özerklik Hakkı Askerlikten Muaf Olma Kendilerinden Alınan Vergi Miktarının, Maddî Durumlarına Uygun Olarak Tespit Edilmesi Himaye Edilemeyince Kendile...
  • İslam’da Sanık ve Mahkum Hakları

    13 Şubat 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Konunun sadece başlıklarını veriyoruz. Kısa başlıklar bile çok şey anlatıyor. Ayrıntıları görüp ikna olmak isteyenler http://www.isav.org.tr/img/20150616__6825219989.pdf linkine tıklayıp çıkan pdf dosyasındaki 531-559’uncu sayfalara bakmalıdır. 1. SANIĞIN HAKLARI a. Âdil Yargılanma Hakkı b. Masûmiyet/Suçsuzluk Karinesinden Yararlanma Hakkı    aa. Suç ve Cezada Şahsîlik İlkesinden Yararlanma Hakkı    bb. Şüpheden Sanığın Yararlanması İlkesi c. Savunma Hakkı     aa. Susma hakkı     bb. Tercümandan Yararlanma Hakkı d. Suçta ve Cezada Ka...