logo

Ekonomi ve iktisadın farkı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Ekonomi ve iktisat kavramları terim olarak aynı anlama gelse de kökenleri farklıdır. Ekonomi Yunanca kökenli olup “hane(halkı) kuralları” veya “ev yönetimi” anlamındadır. İktisat ise Arapça kökenlidir, sözlükte “kasd” demek olup o da “orta yol ya da istikamet isteme” anlamlarına gelir.

I.Köken olarak farklılık

1.İktisat kelimesinin kökeni

Sözlükte “kasd” demek olup o da “orta yol ya da istikamet isteme” anlamlarına gelir. Aynca, “düz yol, benzerlik” gibi an­lamlan da vardır. “O doğru yol üzeredir” sözü konuşma di­linde (sık sık) kullanılır.

Terim olarak kullanımına gelince,” ifrat ve tefrit gibi iki aşırı ucun ortası, yani orta yol anlamına” gelir.Muktesıd, tam orta yolu tutan ve iki uç arasında bir denge kuran kimsedir.[1]

İktisad bir başka kaynakta şöyle açıklanmıştır: İktisad, amelde itidal, orta yol, ölçülü olma demektir. “Kasıd”dan türemiştir. Ne istedi­ğini iyi bilen bir kimse onu hiç eğip bükmeden dosdoğru kaste­der. İstediğinin konusunu ve yerini bilmeyen ise şaşkınlık içindedir. İfrat tefrit içinde gelir gider. Bu nedenle iktisad, maksada sebep olan (götüren) eylem de­mektir.[2]

2.Ekonomi kelimesinin kökeni

Ekonominin Yunanca kökeni ile ilgili olarak birbirne yakın iki tanım aktaracağız.

a-“Ekonomi” kelimesi Yunanca οἶκος (oikos: hane) and νόμος (nomos: gelenek ya da kural) birleşiminden türemiş, bu nedenle “hane(halkı) kuralları” olarak çevrilebilinir.[3]

b-Ekonomi sözcüğünün; “oikia” (Yunanca: ev) ve “nomos” (Yunanca: kural) köklerinden gelir, “ev yönetimi” anlamındadır.[4]

II.Terim olarak eş anlamlılık

Ekonomi veya iktisat, üretim, dağıtım, tüketim, ticaret, değişim ve bölüşüm ile ilgili etkinliklerin bütünü ile bu etkinlikleri inceleyen bir bilim dalıdır.’[5]

Ekonomi: Kıt kaynakların sınırsız insan ihtiyacını karşılama özelliği olarak adlandırılır.

İktisat: Kıt kaynakların sınırsız insan ihtiyacını karşılama özelliği olarak adlandırılır.

İki tanımada ve açıklamaya da baktığımızda aslında bu iki kelimenin birbirinin eş anlamlısı olduğunu görmemek mümkün değildir. Bu ikilinin arasındaki tek fark kelime kökenleridir. Ekonomi batı kökenli bir kelime olup İktisat Arapça kökenli bir kelimedir.[6]

III. Terim olarak farklı anlamları olduğunu söyleyenler de vardır

Ekonomi batı kaynaklı bir sözcük olarak, iktisadi yaşamda politikadan soyutlanmış, matematiksel büyüklüklerin incelendiği, insan tercih ve tavırlarının da soyutlama yöntemi ile söz konusu matematik kuramlara eklemlendiği bir bilim dalını ifade eder. İktisat ise, tanımını doğu kaynaklarında bulan ve batılı ekonomik anlayışın üzerine bizatihi tek tek iktisadi aktörlerin salt ekonomik olmayan ama politik tercihlerinin de çeşitli bilimsel yöntemlerle analiz edilen çok yönlü bir bilimdir.”[7]

 

[1] HAMMAD,Nezih, İktisadi Fıkıh Terimleri, http://www.darulkitap.com/indir/fikih-kitapligi-107-kitap-derleme-darulkitap.html, erişim tarihi,23.06.2009

[2] SOYALAN,Mehmet Yaşar, Elmalılı Tefsirinde Kur’an-i Terimler ve Deyimler,

[3] http://econ.metu.edu.tr/tr/iktisat

[4] http://ekonomiz.blogspot.com.tr/2014/04/peki-ekonomi-nedir.html

[5] http://ekonomiz.blogspot.com.tr/2014/04/peki-ekonomi-nedir.html

[6] http://fikmed.org/2016/02/23/ekonomi-mi-iktisat-mi/

[7] http://ekonomiz.blogspot.com.tr/2014/04/peki-ekonomi-nedir.html

Share
567 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

7+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Hiç Kimse Vazgeçilmez Değil, Peygamberler Hariç

    20 Kasım 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Hiç kimsenin vezgeçilmez olmadığını lise döneminde çok erken bir zamanda fark eden bir kişiyim. Teneffüste özellikle alt sınıflardaki öğrenci arkadaşlar ödevlerini yaptırmak ve soru sormak için etrafımı bir petek gibi sararlardı. Lise döneminde bizim okulda neredeyse ödevini yapmadığım bir öğrenci yoktur. Bu durumdan dolayı nefsime bir gurur gelmişti; “ben mezun olursam bu öğrenciler ödevlerini nasıl yapacaklar” diye merak ediyordum. Lise 1989 yılında bitti. Öğrencilerin benden sonra ödevlerini nasıl yapacaklarını takip etmeye b...
  • Münafık kafirden eşeddir (daha şiddetli, daha zararlı, daha beter)

    19 Kasım 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Münafık, kafirden eşeddir, daha zararlıdır. Münafıklar, dostlar dairesinde sokulup ifsat ederler. Bir kafir insanlığa zarar vermeden insanlar içinde geçinip gidebilir, ama kalbinde nifak olan bir münafık, akrebin, sokmadan ve zehirlemeden lezzet alması gibi insanlar arasında özellikle de Müslümanlar içinde fesat ve nifak çıkartmaktan zevk duyar bir haşeredir. Münafık: İçinden gerçek anlamda iman etmemiş olup, dışından Müslüman görünen kimse, asli manasını değiştirmeden dilimize geçmiş olan münafık kelimesi İslam toplumu içinde -çeş...
  • Artvinliler Olarak Kadir Topbaş ve Faruk Çelik’e Büyük Vefasızlık Yaptık

    16 Kasım 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bu yazıyı yazarken çok düşündüm. Yazıyı yazıp yazmama noktasında kararsız kaldım ancak kendimi vefasızlar arasında görmediğim için bu yazıyı kaleme almaya karar verdim. Ben vefasızlığı kabullenemiyorum. Bu sebeple belki bir hatırlatma olur, belki biraz bu iki değerimize ve yazımda yine adından bahsedeceğim Müsteşar Nusret Yazıcı’ya karşı hemşerilerimiz tarafından birazcık da olsa vefa gösterilmesine vesile olur diye bu yazıyı kaleme almaya karar verdim. Değerli okurlarım, benim 1996’lı yıllardan sonra gerek insani gerekse de siyasi olarak Ar...
  • Merdi Kıpti Şecaat Arzederken Sirkatin Söyler

    16 Kasım 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Çingenenin merdi, kendini överken hırsızlığını söyler başka bir deyişle Mert Çingene hırsızlığıyla övünür, demektir. Çingene erkeği yiğitliğini anlatırken hırsızlığını söyler. Aslında sözün aslı ''Şecaat arz ederken merdikıpti sirkatin söyler.''dir. "Şecaat arzederken merd-i kıbtî sirkatin söyler" sözünün geçtiği ve Koca Mehmed Ragıp Paşa'ya ait olan beyit aşağıdaki gibidir: “Miyân-ı güft ü gûda bed-meniş îhâm eder kubhun Şecâ'at arz ederken Merd-i Kıbtî sirkatin söyler”  18.yüzyıl Osmanlı sadrazamlarından Koca Mehmet Ragıp...