logo

Din ve Vicdan Özgürlüğündeki “Din” ve “Vicdan” Kavramlarının Farkı


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

“Din” kelimesi Arapçada “deyn” kökünden türemiştir ve deyn “borç” demektir. “Din”de “borçluluk bilinci”dir.[1]  Vicdan, “vücud”dan gelir. Vücud bulunmak, vicdan bulmaktır.[2] Vicdan bir radar gibi vücudun varlığını (mevcudiyetini) algılar. Vücut var oluş, vicdan ise onu algılayan bir radar gibidir. Vicdan kelimesi, insanın karşıdaki nesneleri, olayları, manaları tam ve isabetli olarak algılaması, onlarla buluşması; bu algı ve buluşta gereği gibi onları değerlendirmesi manasına gelir.[3]

 

Din ve vicdan özgürlüğü çoğu kez bir arada zikredilir ama farkları bu ibareden pek anlaşılmaz. Çoğu kez ikisi aynı şey zannedilebilir. Fakat din ve vicdan özgürlüğü İbaresinde din ve vicdanın birbirinden farkı vardır. Hem de çok başka anlama gelecek kadar farklı anlamları vardır.

Din özgürlüğü “bir kimsenin kendisini istediği ilaha karşı borçluluk bilincinde hissetmesi özgürlüğü”dür. Vicdan özgürlüğü ise “istediği şeyi istediği gibi algılama” özgürlüğüdür.

Din Arapça deyn ile aynı kökten gelir. Düyunu umumiye terkibindeki düyun deynin çoğul olup borçlar demektir. Düyunu umumiyenin ise genel borçlar idaresi anlamına geldiğini biliyorsunuz.

Deyn borç demektir. Din ise borçluluk bilinci demektir. Size çay ikram edene karşı şükran hisleri içinde olur ona karşı kendinizi borçlu hissedersiniz. Acaba bize hayat bahşedip türlü türlü nimetler veren Allah’a karşı nasıl bir borçluluk bilinci içinde olmamız gerekir. İşte din bize bu borçluluk bilincini öğretir.

Tabi biz Kendimizi Allah’a karşı borçlu hissediyoruz. Fakat mesela güneşi ilah kabul edenler kendilerini güneşe karşı borçlu hisseder. Yine Örnek olarak Hindistan’da olduğu gibi ineği ilah kabul edenler kendilerini ineğe karşı borçlu hissederler.

Vicdan Arapça bir dil sembolüdür. “vecede” fiil kökünden türetilmiştir. “Vecede” fiilinin mastar kalıbı olan “el-vucud” beş duyu organı aracılığı ile “bulma”yı ifade eder. Bir şeyin tadını, sesini, kokusunu, sertliğini bulmak gibi.[4]

Vücud bir varlık ise vicdan bu vücudu algılayan şey demektir. Tıpkı bir anten gibi. radyo dalgaları bir varlık,onu algılayan radyo veya anten bir vicdandır. Yarısı dolu bir bardağa kimisi bardağın yarısı dolu der kimisi bardağın yarısı boş der. Bir bahçeye giren kimselerden bazıları gülleri görür bazıları dikenleri. Bir pencereden bakan kişilerden bazıları yıldızları görür bazılar da yerdeki çamurları. Tıpkı zevkler ve renklerin tartışılmazlığı gibi vicdanların aynı şeyleri algılama tarzları başka başkadır.

İslam dinini seçmek, din özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilir.

İslam dininin mezheplerinden birini seçmek ise vicdan özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilir. Çünkü mezhepler aynı hakikatı farklı algılayan farklı vicdanlardan doğmuştur.

[1] http://www.karamanlihaber.com/index.php/kose-yazarlari/item/388-http-www-karamanlihaber-net-bahri-yucel-insan-allaha-borcludur.html

[2] http://www.fikiratlasi.com/2013/12/13/imansiz-ahlak-olur-mu/

[3] https://www.facebook.com/inancvebilim/posts/446523818743860

[4] İMAMOĞLU, Abdulvahit, Vicdan Kavramının Psiko – Sosyal Tahlili, Akademik İncelemeler Dergisi Cilt:5 Sayı:1 2010 ,s.128

Share
#

SENDE YORUM YAZ

6+2 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Bazı Suçlara İdam Cezası Şart

    17 Şubat 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Artık televizyonlarda haber kanallarını izlerken insanlığından nasibini almamış insanların işledikleri suçları görmekten tiksinir oldum. Gazetelerde bu tür yaratıkların işledikleri suçları okurken erkekliğimden utanır hale geldim. Böylesi şerefsizlerle aynı Dünya çatısı altında bile yaşamaktan, aynı stratosfer altında bulunmaktan ise utanır oldum. Aynı bayrak ve toprak altında bu tür canilerle birlikte yaşıyor olmaktan ise inanın sıkıldım. Yani ne diyeceğimi ve yazacağımı bilemez haldeyim. Burada bu tür olayları dillendirerek daha fazla insanlı...
  • ŞEHR-İ NUH PROJESİNE KATKI SAĞLAYAN ÇOK YÖNLÜ VE MULTİDİSİPLİNER BİR SANATÇIMIZ; Esma CİVCİR

    15 Şubat 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Not: Bu makale içerik olarak zenginleştirilmek suretiyle sürekli güncellenecektir. 1.ŞEHR-İ NUH İSMİ Şırnak isminin esas hali olan Şera Nuh, zamanla Şehri Nuh ve Şırnex ve son olarak da Şırnak haline gelmiştir. Şera Nuh kelimesi Süryanicede "Nuh istirahat etti, iskan etti" cümlesinin isimleşmiş halidir. 2.ŞEHR-İ NUH DİRİLİYOR PROJESİ Projenin İsmi: Nuh Tufanı, Şırnak ve dünya tarihinde bitiş ve başlangıç anlamına geldiğinden projeye Şehri Nuh Diriliyor denilmiştir. Hz. Nuh’un türbesinin Cizre’de oluşu, Hud Suresinin 44. ayeti Tufan...
  • Gayrimüslimlerin İslam Ülkesindeki Hakları

    14 Şubat 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Kendileriyle Yapılan Antlaşmalara Riayet Hayat Hakkına Riayet Adalete Riayet Kanun Karşısında Müslümanlarla Eşitlik Din ve Vicdan Özgürlükleri Çocuklarını İstedikleri Gibi Eğitme Hakkı Mabetlerinin Dokunulmazlığı İbadet ve Âyinlerini Özgürce Yerine Getirebilme Mesken Dokunulmazlığı Mülkiyet Haklarına Riayet Eziyet Etme ve İncitme Yasağı Hukukî Özerklik Hakkı Askerlikten Muaf Olma Kendilerinden Alınan Vergi Miktarının, Maddî Durumlarına Uygun Olarak Tespit Edilmesi Himaye Edilemeyince Kendile...
  • İslam’da Sanık ve Mahkum Hakları

    13 Şubat 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Konunun sadece başlıklarını veriyoruz. Kısa başlıklar bile çok şey anlatıyor. Ayrıntıları görüp ikna olmak isteyenler http://www.isav.org.tr/img/20150616__6825219989.pdf linkine tıklayıp çıkan pdf dosyasındaki 531-559’uncu sayfalara bakmalıdır. 1. SANIĞIN HAKLARI a. Âdil Yargılanma Hakkı b. Masûmiyet/Suçsuzluk Karinesinden Yararlanma Hakkı    aa. Suç ve Cezada Şahsîlik İlkesinden Yararlanma Hakkı    bb. Şüpheden Sanığın Yararlanması İlkesi c. Savunma Hakkı     aa. Susma hakkı     bb. Tercümandan Yararlanma Hakkı d. Suçta ve Cezada Ka...