logo

DİKTATÖR


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Diktatörlük, halk arasında “dediğim dedik” olarak bilinir.

1.KAVRAM

Diktatör kelimesi Latince emir veren, dikte eden anlamına gelir.[1]

Diktatör (Fr. dictateur), dikte (Fr. dictee) etmek’ten gelir. Dikte etmek, yüksek sesle konuşarak yazdırmak, emir vererek isteklerini kabul ettirmek anlamlarına gelir. Dikte etmek, talimat vermektir. [2]

Diktatörlük, halk arasında “dediğim dedik” olarak bilinir.[3]

2.TOTALİTER DİKTATÖRLÜK VE OTORİTER DİKTATÖRLÜK AYRIMI

2.1.Totaliter Diktatörlük

Totaliter diktatörlüklere; komünizm nasyonalizm gibi ardında bir ideoloji barındıran, toptan ve bütüncül hükmeden tek parti iktidarları söz konusudur.  Örneğin Stalin dönemi Sovyet Prusya’sı ve Hitler’in Nazi Almanya’sı.

2.2.Otoriter Diktatörlük

Otoriter diktatörlük ise, herhangi bir ideolojiye dayanmaktan çok, ipleri elinde tutan bir bireye bağlı şekillenmektedir. Örneğin; Saddam Hüseyin dönemi ırak, Salazar döneminde Portekiz, Kaddafi dönemindeki Libya. [4]

3.DİKTATÖRLÜK ÇEŞİTLERİ

3.1.Kişi Diktatörlüğü

Devlet içinde tüm yetkileri kendi elinde tutup en üst düzeyde bulunan yöneticidir. Bu kişi aynı zamanda partisininde mutlak lideri olup dışişleri bakanlığı ve orduda başkomutanlık yapabilir. Tek parti rejimi vardır. Bu tür dikatörlüklerde demokrasiden asla söz edilemez. Katı bir liderlik ilkesi vardır. Bu diktatörlük çeşidi daha çok faşizm’de görülmüş olup bu diktatörlük çeşidinde en çok ünlenmiş olan kişi Adolf Hitler’dir.

3.2.Parti Diktatörlüğü

Devletin idaresinin ve her türlü yetkinin tek bir parti elinde bulunmasıdır. Tek parti rejimi vardır. Bu diktatörlük çeşidinde de demokrasiden söz edilemez. Partinin başında otoriter bir lider olabileceğinden kişi diktatörlüğüne benzeyebilir. Daha çok komünizm’de görülmüştür ve bu diktatörlük rejimini sıkı sıkıya uygulamış ve en çok ünlenmiş kişi Josef Stalin’dir.

3.3.Askeri Diktatörlük

Devlet idaresinin orduda bulunmasıdır. Bu tür yönetimlere cunta adı verilir. Siyasi partiler bulunmaz, bulunsa bile ordu kontrolünde varlığını sürdürür. Askeri yönetimlerin başına geçmiş kişiler genellikle yönetime darbe yoluyla gelmiştir. Bu diktatörlük çeşidini uygulayan en ünlü kişiye Francisco Franco örnek verilebilir.

3.4.Müşfik Diktatörlük

Müşfik diktatörlük otoriter bir liderin sadece kendi kişisel çıkarına veya nüfusun sadece küçük bir bölümünün yararına değil de toplumun bütününün faydasına bir politika izlediği hükümet şeklidir. Müşfik ve hayırsever bir diktatör referandumlar yoluyla bazı demokratik kararların alınmasına izin verebilir. Çoğu diktatör rejim kendini daima hayırsever olarak gösterir ve demokratik rejimleri sürekli olarak dağınık, verimsiz ve bozuk olarak gösterme eğilimi içerisindedirler. Napolyon Bonapart, Fidel Castro, Josip Broz Tito, Ho Chi Minh gibi bazı liderler müşfik diktatörler olarak vasıflandırılırlar.[5]

4.DİKTATÖRLÜĞÜN ÖZELLİKLERİ 

1- Yöneticiyi veya yöneticileri eylemlerinden dolayı sorguya çekecek, sorumlu tutacak veya işten el çektirebilecek yasa, gelenek ve kurumların yokluğu.

2- Otoritenin gücü üzerinde sınırlamaların olmayışı.

3- Önceden var olan yasaların hilafına yüce otoritenin kazanılması.

4- Normal görev devir teslim şartlarının ve süre sınırlamasının olmayışı.

5- Otoritenin sadece sınırlı bir grubun yararına kullanılması.

6- Yasama, yürütme ve yargı Gücünün tek elde toplanması

7- Tebanın salt korku yüzünden itaat etmesi.

8- Terör uygulanması.

9- Kutsallaştırılmış, yanılmaz ve mutlak güç sahibi bir lider.[6]

[1] https://tr.wikipedia.org/wiki/Diktat%C3%B6rl%C3%BCk

[2] https://www.facebook.com/permalink.php?id=128732050507024&story_fbid=624215780958646

[3] http://www.incisozluk.com.tr/w/diktat%C3%B6rlerin-karakteristik-%C3%B6zellikleri/eniyi/2/

[4] https://www.uludagsozluk.com/k/totaliter-ve-otoriter-diktat%C3%B6rl%C3%BCk-ayr%C4%B1m%C4%B1/

[5] http://www.msxlabs.org/forum/x-sozluk/369052-diktator-nedir.html

[6] http://mozbulbul.blogcu.com/diktator-ve-diktatorluk-nedir/14587096

 

Share
333 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

5+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Bu Kayalıklara İlçe Kurulmaz Demiştik Ama Bizi Yanılttılar

    18 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    90’lı yılların sonu, 2000’li yılların başıydı. Yusufeli ilçesinde Yusufeli Barajı ve HES inşaatı ve bu inşaat sonrasında Yusufeli ilçesini sular altında kalacak olmasının tartışmaları yaşanıyordu. O dönem DSİ Çoruh Projeleri 26. Bölge Müdürlüğü’nde basın sorumlusu olarak çalışmaktaydım. Tartışmaların odağındaki bir kurumda tam da tartışmaları takip eden birimdeydim. Bu vesile ile de sık sık Yusufeli ilçesine gidip gelirdim ve ilçedeki genel kanaati ölçme şansı bulurdum. Hatta yeni Yusufeli ilçe merkezine ilişkin yapılan araştırmaları ve o bölge...
  • Artvin’de Otobüs Keyfi Yaşanıyor

    14 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Şehirleri şehir yapan unsurların başında hiç kuşku yok ki şehir içi taşımacılıkta otobüslerin kullanılmasıdır. 90’lı yılların sonuna kadar Artvin şehir içi taşımacılıkta alternatife sahip bir ildi. Hatta şehir içi dolmuş hatları yok iken bile Artvin’de şehir içi taşımacılık konusunda halkın taşınması işlemi otobüsler ile yapılırdı. 90’lı yılların başında şehir içi dolmuşların devreye girmesi ile birlikte şehir içi taşımacılıkta Artvin’de iki alternatif var idi. Biri belediye otobüsleri, diğeri ise şehir içi dolmuşlardı. Dr. Emin Özgün’ün başkan...
  • Artvin’deki Köpek Saldırısı Görüntülerin Ulusal Yansıması

    11 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Geçtiğimiz Pazar günü ulusal medyaya bildiğiniz üzere bir görüntü yansıdı. Maalesef hepimizin içini acıtan bu görüntüler ilimizin de kötü reklamı oldu. Konuyla ilgili olarak dün yazdığım yazımda değerlendirmelerde bulunmuştum ve konuyla ilgili olarak yapılanları anlatmıştım. Bugün ki yazımda bu görüntülerin ulusal yansıması, Artvin ile ilgili yanlış anlaşılmaları düzeltilmesi ve yapılanlara ilişkin bilgiler aktaracağım. Bunları yapmadan önce de köpeklerin sahibi ile yaptığım görüşmeyi de sizlere aktarmak istiyorum. Nihayetinde bizler gazetec...
  • Yerel Medyaya Sahip Çıkıyor musunuz?

    07 Eylül 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Evet, iğneyi kendimize batırdık birazda çuvaldızı Artvin halkına batıralım ve önemli bir konuyu bugün ki yazımızda ele alalım. Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu Başkanı Nuri Kolaylı tarafından yapılan bir açıklama ve tespitten bahsedeceğim bugün ki yazımda. Önemli tespitleri içeriyor. Hani, her birinizin başı sıkıştığında ya da tanıtılmak istediğinde veya şirketlerinin açılışlarını halka duyurmak için zaman zaman ihtiyaç duyduğu, en çok da Artvin’in sorunlarının gündeme getirilmesi noktasında dert yandığı o yerel medya var ya onun sorunlarında...