logo

Cemal ve Celal tecellileri (Allah’ın isim ve sıfatlarının Cemali ve Celali tecellileri)


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Özet: Hoşumuza giden bir çiçekte Allah’ın isim ve sıfatlarının Cemali tecellisi, ürperti duyduğumuz şimşek ve gök gürültüsünde Allah’ın isim ve sıfatlarının Celali tecellisi vardır. Şefkatle sevdiğimiz kuzuda Cemali tecelli, ürktüğümüz büyük bir koçta Celali tecelli vardır. Cennet Cemali tecelli, cehennem Celali tecellidir.

Allah Teâlâ kullarına kendini iki şekilde tanıtır, birincisi cemal yani ikram ve ihsan; ikincisi ise celal yani her tür bela ve sıkıntılar vasıtasıyla.[1]

Kelime olarak ‘cemal’ güzellik, ‘celal’ ise yücelik, öfke ve hiddet demektir.
Cemal tecellisi Allah’ın güzellik ve rahmetini göstermesi; celal ise, kahredici yönünün öne çıkarmasıdır.[2]

Allah’ın iki türlü isim silsilesi vardır. Biri cemal silsilesi, diğeri ise celal silsilesidir.

Cemal silsilesinde lütuf, ikram, şefkat, nur, ihsan, af, hüsün gibi manalar hükmeder. Aynı şekilde bu manaların her dairede tecelli ve taallukları vardır. Mesela, insanın kalp dairesinde reca ve ümit olarak, terbiye dairesinde mükafat ve ödül olarak, ahiret dairesinde cennet ve nur olarak tecelli eder. [3] Bu sıfatlar da, kendine iman ve ibadet ile itaat eden kulların taltif ve mükafatlandırılmasını gerektirir. [4]

Celal silsilesinde ise  kahır, intikam, ceza, nar, azamet, kibriya gibi manalar hükmeder.  Aynı şekilde bu manalar mahlukat dairelerinde de tecelli ve taallukları vardır. Mesela, insanın kalp dairesinde haşyet ve korku olarak, terbiye dairesinde mücazat ve ceza olarak, ahiret aleminde ise cehennem ve nar olarak tecelli eder.[5] Bu sıfatlar ise inkar ve isyan ile itaat etmeyenlerin tekdir ve cezalandırılmasını gerektirir.[6]

Allah, hem sonsuz Celâl ve İzzet Sahibi; hem de nihayetsiz Cemal ve Güzellik Sahibidir. Her iki sıfat grubu da mevcudat üzerinde sayısız tecellilere sahiptir. Cenâb-ı Hakk’ın ezelî sıfatlarının Celali ve Cemali olmak üzere genelde iki türlü tecellîye sahip olduğunu bildiren Bediüzzaman, “Bismillâhirrahmânirrahîm” kelimesindeki “Allah” kelâmından Celal silsilesi tecelli ettiğini; diğer iki isim olan “Rahmân ve Rahîm” kelâmlarından da Cemal silsilesi tecelli ettiğini kaydeder. Dolayısıyla, Kur’ân’da yüz on dört defa nazil olan “Bismillahirrahmânirrahîm” cümlesi hem Celali, hem de Cemali isimlerin zikrini özünde barındırıyor.

İslam’daki İlahî emirler, emirleri yapanlara vaad edilen sevaplar, İslam’ı sevdirerek ve müjdeleyerek tebliğ etme, Allah’a hamd etme ve şükretme ve bütün bu fiillerden sonra Allah’ın rahmetini ümid etme Cemal tecellilerindendir.

İslam’da bulunan nehiyler, bu nehiyleri çiğneyenlere verilen azaplar, İslam’ı yerine göre korkutarak ve uyararak tebliğ etme, Allah’ı tespih etme ve Allah korkusunu dem ve damarlarında yaşama ise Celal tecellilerindendir.

Hayat verme, rızık verme, yaratma, zengin kılma, merhamet etme, lütfetme, iyi yapma gibi fiiller Cemali tecellilerdir. Öldürme, fakir kılma, kahretme, korkutma, cezalandırma gibi fiiller ise Celali tecellilerdir.

Deprem, afet, sel, ölüm, hortum fiilleri, keza ahiretin cehennemi ve nâr’ı birer Celali tecellidir. Rüzgâr, yağmur, bahar, hayat fiilleri, keza ahiretin cenneti ve nuru birer Cemali tecellidir.

Allah’ın, yarattığını güzel yaratması, yarattığı ile insanı sevindirmesi ve mesut etmesi Cemali tecellidir; yarattığı ile insanı korkutması, cezalandırması, ağlatması, üzmesi ve insana heybet vermesi Celali tecellidir.

Zikir lâfızlarından “elhamdülillah”, “eşşükrülillah” gibi hamdler ve şükürler birer Cemali tecellidir. Allah’a cemal tecellilerine karşı şükredilir ve hamd edilir. Keza, “Allahü ekber”, “Sübhanallah” gibi tespihler birer Celali tecellidir. Veya Celal tecellilerine karşı Allah’a tespih edilir.

İslamiyet’in emirleri Cemali, nehiyleri ise Celali tecellilerdendir.

Allah’ın vaad ettiği mükafatları zikrederek benimsetme ve sevdirme gayretleri Cemali tecellilerdendir. Allah’ın ceza âlemi olarak yarattığı cehennemden korkutma, ateşle uyarma ve günahtan sakındırma çabaları Celali tecellilerdendir.[7]Öne çıkan görsel belirle

[1] http://dergi.altinoluk.com/index.php?sayfa=yillar&MakaleNo=d301s020m1

[2] http://www.yeniasir.com.tr/yazarlar/mehmet.demirci/2015/08/03/cemal-ve-celal-ic-ice

[3]http://www.sorularlarisale.com/makale/20929/havf_ve_reca_dengemiz_nasil_olmali_yuzde_elli_yuzde_elli_mi_olmali__reca_yani_umit_yuzde_doksan_dokuz_ve_havf_yuzde_bir_mi_olmali_risaleler_isiginda_aciklar_misiniz.html

[4]http://www.sorularlarisale.com/makale/16145/allahin_cemal_isminin_tecellisi_cehennemde_celal_isminin_tecellisi_ise_cennette_nasil_tezahur_eder.html

[5]http://www.sorularlarisale.com/makale/20929/havf_ve_reca_dengemiz_nasil_olmali_yuzde_elli_yuzde_elli_mi_olmali__reca_yani_umit_yuzde_doksan_dokuz_ve_havf_yuzde_bir_mi_olmali_risaleler_isiginda_aciklar_misiniz.html

[6]http://www.sorularlarisale.com/makale/16145/allahin_cemal_isminin_tecellisi_cehennemde_celal_isminin_tecellisi_ise_cennette_nasil_tezahur_eder.html

[7] http://www.yeniasya.com.tr/suleyman-kosmene/celal-ve-cemal-aynasinda_206018

Share
305 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

8+8 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Artvinliler Olarak Kadir Topbaş ve Faruk Çelik’e Büyük Vefasızlık Yaptık

    16 Kasım 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Bu yazıyı yazarken çok düşündüm. Yazıyı yazıp yazmama noktasında kararsız kaldım ancak kendimi vefasızlar arasında görmediğim için bu yazıyı kaleme almaya karar verdim. Ben vefasızlığı kabullenemiyorum. Bu sebeple belki bir hatırlatma olur, belki biraz bu iki değerimize ve yazımda yine adından bahsedeceğim Müsteşar Nusret Yazıcı’ya karşı hemşerilerimiz tarafından birazcık da olsa vefa gösterilmesine vesile olur diye bu yazıyı kaleme almaya karar verdim. Değerli okurlarım, benim 1996’lı yıllardan sonra gerek insani gerekse de siyasi olarak Ar...
  • Merdi Kıpti Şecaat Arzederken Sirkatin Söyler

    16 Kasım 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Çingenenin merdi, kendini överken hırsızlığını söyler başka bir deyişle Mert Çingene hırsızlığıyla övünür, demektir. Çingene erkeği yiğitliğini anlatırken hırsızlığını söyler. Aslında sözün aslı ''Şecaat arz ederken merdikıpti sirkatin söyler.''dir. "Şecaat arzederken merd-i kıbtî sirkatin söyler" sözünün geçtiği ve Koca Mehmed Ragıp Paşa'ya ait olan beyit aşağıdaki gibidir: “Miyân-ı güft ü gûda bed-meniş îhâm eder kubhun Şecâ'at arz ederken Merd-i Kıbtî sirkatin söyler”  18.yüzyıl Osmanlı sadrazamlarından Koca Mehmet Ragıp...
  • Başkan Kocatepe, O Tepkiye Sessiz Kalamadı ve Yanıt Verdi

    15 Kasım 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Artvin Belediye Başkanı Mehmet Kocatepe, o tepkilere sessiz kalamadı. Ve yanıt verdi. Bu yanıtı sosyal medyadan verirken ben bu yanıtı köşe yazıma taşımak istedim. Konu Artvin’in gündemine AK Partili Belediye döneminde giren yürüyen merdiven kurulması fikri hatırlarım ilk olarak 3 seçim önce Bağımsız Türkiye Partili Belediye Başkan Adayı Nuri Keskin döneminde girmişti. O dönem çok uçuk bir fikir gibi görünen proje AK Parti Artvin Belediye Başkan adayı Mehmet Kocatepe tarafından da 30 Mart 2014 seçimleri öncesindeki vaat kitaplarına yerleştir...
  • Yoksa Siz Aziz Nesin’e mi İnandınız ?

    15 Kasım 2017 Köşe Yazıları, Melih Sıddık Dalkılıç

    Varlığım kudreti elinde olan ALLAH'a hamd olsun, yeniden yazmak nasip oldu. Bazen kendimi kaybedercesine düşüncelere dalıyorum. Yazdığım bütün yazıların yarın “HAKK’ın” divanında karşıma çıkacağını bilerek kelimelerimi seçerek yazmaya özen gösteriyorum. 4 yılı aşkın süren köşe yazarlığı yaşamımda şahıslar adını kulanıp topluma hedef göstermemem bu yüzdendir. Bir tek kalp bile kırmamaya özen gösteriyorum. Yoksa incilmişliğim ve kırılmışlığım çok… özellikle kadir, değer ve kıymet bilmeyenleri gördükten sonra herşeyden soğur oldum. ALLAH nasip ...