logo

Çapul


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

1.Köken

Eski Türkçe çap- “koşmak, dörtnala gitmek, akın etmek” fiilinden +AgUl sonekiyle türetilmiştir.[1]

Çapul kelimesinin kökeni Eski Türkçe çap-mak “vurmak”tan gelmektedir. [2]

Çapulcu ve çapul kelimelerinin kökü bugün unuttuğumuz çapmak fiilidir. Kökü unutmuş olsak da o kökten başka bir kelime kullanılmaya devam ediyor: çapkın. Çapmak’ın köken anlamı “koşmak”tır.[3]

2.Çapul Kelimesinin Farklı Anlamları

1) Birçok kimsenin bir mala üşüşüp bulduklarına el koyması, yağma, talan, iğtinam demektir.

2) Tarih terimi olarak düşman toprağını basan akıncıların yaptıkları yağma, topladıkları ganimet anlamına gelir. [4]

3) Çapul “akın”, çapulcu da “akıncı” demektir.[5]

4) “Çapul”, yağma, talan demek, çapulcu da yağmacı, talancı demektir.[6]

 

3.Çapul Kelimesi İle İlintili ve Ses Benzerliği Olan Bazı Kelimeler

Çapul Çevirmek: Akın yapıp yağma etmek, ganimet toplamak[7]

Çapula: Kaba deriden yapılmış ucu sivri ve kıvrık ayakkabı.

Çapulacı: Çapula yapan veya satan kimse.

Çapulacılık: Çapulacının yaptığı iş.

Çapulcu: Düzene aykırı davranışlarda bulunan, düzeni bozan, plaçkacı.

Çapullama: Çapullamak işi.

Çapullamak: Bir yeri soymak, yağmalamak.

Soygunculuk: Soygun yapma, çapul.

Plaçka: Çapul.

Yağma: Yağmak işi. Birçok kişinin zor kullanarak ele geçirdikleri malı alıp kaçması, talan. Baskın veya zor kullanarak elde edilmiş olan. Akıncıların düşman topraklarına yaptıkları baskın, çapul.

Çapul civermek : Çapulcu göndermek, akın etmek (?)

Çapul çupul: Karmakarışık. Çamurda yürüme (hk.).

Çapul seğirtmek: Akın etmek

Çapulculuk: Çapulcunun yaptığı iş, plaçkacılık.

Çapuldamak: Su ve çamur içinde ayak ses çıkarmak.

Çapuldatmak: Çalkalamak (sıvılık.). 1. Yemek yerken ağzını şapırdatmak. 2.bk. çalpalamak-2.

Çapullanma: Çapullanmak işi.

Çapullanmak: Bir yer soyulmak.[8]

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/%C3%A7apul

[2] http://www.lugatim.com/s/%C3%A7apul

[3] http://www.e-skop.com/skopbulten/direngezi-capkin-capulcu/1684

[4] http://www.lugatim.com/s/%C3%A7apul

[5] http://www.e-skop.com/skopbulten/direngezi-capkin-capulcu/1684

[6] http://www.cumhuriyet.com.tr/koseyazisi/426470/Capulcu.html

[7] http://www.lugatim.com/s/%C3%A7apul

[8] https://nedir.ileilgili.org/%C3%A7apul

Share
83 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

8+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Türkiye 24 Haziran’da Dünya Gücü Haline Gelecek

    16 Haziran 2018 Köşe Yazıları, Selim Çiftçi

    Seçmen 24 Haziran seçimlerine memleket meselesi olarak bakıyor. Seçmen güçlü meclis, güçlü lider, güçlü hükümet anlayışına yönelecek Seçmen koalisyonlarla ülke istikrara kavuşamadığını gördü Seçmen Diyarbakır da, Çankaya da olduğu gibi kepenk kapatmıyor özgür iradesiyle oyunu kullanıyor. Seçmen tarihin seyrini değiştirecek olan Türkiye’yi düşünecek Seçmen Milli ve yerli devlet sistemi ne oy verecek Seçmen küresel köle olmaya hayır, küresel güç olmaya evet diyecek Son on yılda dünyanın çehresi değişti diyen sabah yazarı Fahrettin Altun öz...
  • Seçim Çalışmalarını Değerlendiriyorum. Sırada MHP Var

    11 Haziran 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    24 Haziran’a az bir süre kala diğer partilerde olduğu gibi MHP’de de hareketli günlen yaşanıyor. Milletvekili adayları bir o ilçede, bir bu ilçede koşturmaya devam ederlerken, MHP’nin il ve ilçe teşkilatları da çalışmalarını sürdürüyor. Belki ekonomik anlamda diğer iki rakibine göre MHP çok güçlü olmasa da emin olun ki çalışma azmi ve kararlılığı açısından MHP’yi hiçte eksik görmüyorum. Öncelikle milletvekili adaylarının performanslarına şöyle bir göz atmak gerekiyor. MHP’nin iki adayı da çok iyi çalışıyor. İnanılmaz bir efor sarf ediyorlar....
  • Nasreddin Hoca gerçekte kimdir?

    11 Haziran 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Türk halkının mizah sembolü Nasreddin Hoca hazırcevap, insanları kırmadan doğruyu söyleyen, yeri geldiğinde kendisiyle de alay etmeyi bilen bir zattır. Fıkralarının çoğunda tarlasında, bağında çalışır, eşeğinin sırtına binip ormana odun kesmeye gider. Bazen de evinin tamiriyle veyahut hanımının dırdırıyla meşguldür. Kimi zaman da bir alim, bir kadı, bir hekim ya da bir elçi olarak karşımıza çıkar, taşı gediğine koyar ve çekilir kenara. Peki Nasreddin Hoca gerçekte kimdir? Kaynak: http://frialsupratman.blogspot.com/2017/10/nasre...
  • Zaptiye

    10 Haziran 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Arapça ḍabṭ ضبط  "tutma, denetleme, disiplin altına alma" sözcüğünden türetilmiştir.  "II. Mahmut zamanında kurulan kırsal güvenlik askerine verilen ad"  "1869'da kurulan polis teşkilatının adı" Osmanlı Devleti’nde toplum güvenliğini sağlamakla görevli kuruluşlara verilen ad. Kaynak:http://tarihtenanekdotlar.blogspot.com/2013/09/401-osmanli-ordusunda-reform.html Kaynak: https://laiksozluk.net/zaptiye_20725 İslam’ın zuhurundan itibaren varlığı bilinen zabıta işleri Emeviler devrinde kurumlaşmaya başlamıştır. Bu döne...