logo

BACANAK


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Bacanak: İki kız kardeşle evlenmiş iki erkek birbirlerinin bacanağı olur. [1]

Sözcük Türkçe “bacı” (kız kardeş) kökünden gelir. Çağatay Türkçesinde “bacı” sözcüğü “baca” halindedir.

Bacanak, kız kardeşler ile evlenen erkeklerin birbirlerine göre akrabalık durumu. Bacanaklık evlilik yoluyla kazanılan bir akrabalık derecesidir. Bir erkek, kendi bacanağının aynı zamanda bacanağıdır.[2]

Uludağ sözlükte bacanakla ilgili şu yorumlar biraz daha açıklayıcı olmuş;

*“Asılı bacınaktır. O da bacı‘dan gelir. Yıllar içinde bu hali almıştır.”

*“Kulağa hoş gelmeyen sıfat. Ya hu sırf bu sıfat yüzünden evlilikten vazgeçer insan.”

*“İğrenç bir sıfattır, bacak, baca, bacı; bu kelimelerin mix edilmiş hali gibi durmaktadır.[3]

*“Kelimenin başı ”bacı” muhtemelen. Sonrasında gelen ek bir ”daş”lık manasına gelen bir ek olsa gerek.”[4]

Bacanakların birbirleriyle hiçbir yakınlığı ve akrabalığı yoktur.  Bununla ilgili ifadeleri çeşitli hukuk kaynaklarından aşağıya aktarıyoruz.

“İki bacanak arasında sıhri veya kan her hangi bir akrabalık yoktur. Sıhri hısımlık sadece eş ile diğer eşin kan hısımları arasında olur. Örneğin eş baldızı ile ikinci dereceden sıhri hısım olur, eşinin teyzesiyle üçüncü dereceden sıhri hısım olur ancak ancak eşinin teyzesinin eşi ile hısım olmaz.”[5]

“Yenge, elti, bacanak ve bunların hısımları da akraba ve taallukata dahil olup, kanunun kasd ettiği manada ve kabul ettiği hısımlık çeşitlerinden hiç birine dahil değildir.”[6]

“Taraflar arasında bacanak olması nedeniyle HUMK.nun 293. maddesinde belirtilen şekilde bir akrabalık ilişkisi mevcut değildir.”[7]

Bacanakların hukuki anlamdaki birbirlerine olan bu uzaklığı bir Şavşat ata sözünde şöyle ifade edilir;

“Bacanak bacanağı suya aşağı verir yukarı arar [ bacanah bacanaği ~ aşşaği verur yohari arar][8]

[1] http://tr.yenisehir.wikia.com/wiki/AKRABA

[2] https://tr.wikipedia.org/wiki/Bacanak

[3] http://www.uludagsozluk.com/k/bacanak/

[4] http://www.cogitosozluk.net/?c=bacanak

[5] http://www.turkhukuksitesi.com/showthread.php?t=30079

[6] http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/38/325/3245.pdf

[7] http://www.turkhukuksitesi.com/showthread.php?t=32567

[8] http://www.birikimler.com/?p=86

Share
1617 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

3+4 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Cinlerin ve İnsanların Müftüsü (Müftiy-yüs-sekaleyn) Olan Ebu Suud Efendi

    23 Ekim 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      “Cinlere de fetva vermesiyle meşhurdur.” Ebu Suud Efendi, Kanuni Sultan Süleyman ve Sultan İkinci Selim zamanlarında 27 yıl kadar Şeyhülislamlıkta bulunmuş, devrin en büyük alimlerinden biridir. Kanuni Sultan Süleyman zamanında 22, Sultan İkinci Selim zamanında ise 6 yıla yakın bu görevde kaldı. 84 yaşında ölen Ebussuud Efendi, Eyüb civarında yaptırdığı mektebin yanına gömüldü. Şahsiyeti o kadar ün saldı ki ölümünde Mekke ve Medine halkları da cenaze namazı kıldı. Bütün ilimlerde mahir olup, bilhassa tefsir, fıkıh ve Arabi iliml...
  • Elveda Musa Ulutaş

    23 Ekim 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Daha önceki yazılarımda da belirtmiştim, bu ile hizmet etmek, hizmet ettikten sonra da iyi bir şekilde anılabilmek herkesin harcı değildir. Bir düşünür demiştir ki, ‘ Bir insanın iyi olup olmadığını, yaşadığı çevre açısından bir değer olup olmadığını cenazesinde anlayabilirsiniz.’ Sevgili Musa Ulutaş, Arhavi’de uzun yıllar siyaset yapmış, 2002 ila 2009 yılları arasında da Arhavi Belediye Başkanlığı görevinde bulunmuş, Arhavi’nin önemli bir değeriydi. Bu sözleri bugün yazabiliyor isek o ünlü düşünürün belirttiği gibi Musa Ulutaş’ın cenazesind...
  • MHP’nin Geleceğini Yerel Seçimler Belirleyecektir

    23 Ekim 2017 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    “Gerek Türkiye genelinde gerekse de Artvin’de 2019 yılında gerçekleştirilecek olan tüm seçimlerde belirleyici parti hangisi olacak?” diye bana soru soracak olursanız kesinlikle MHP’dir diye yanıt verirdim. Bu seçimlerde MHP’nin alacağı oy oranı diğer partilerin kaderini belirleyecek. Buna AK Parti, CHP ve yeni kurulacak olan Meral Akşener’in partisinin alacağı oyda meclisteki sandalye sayılarını da MHP belirleyecektir. Bugüne baktığımız zaman MHP’yi ben yüzde 10 diliminde görüyorum. Bu aşağıya da inebilir yukarıya da çıkabilir. Meral Akşener...
  • Beyaz Gelinliğin Tarihi (Osmanlı’da)

    22 Ekim 2017 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Osmanlı'da ilk beyaz gelinlik giyen, Sultan 2. Abdülhamid'in kızı Naime Sultan'dır. II. Abdülhamid beyaz gelinliği Avrupa’da katıldığı bir düğünde görmüştü. II. Abdülhamid’in kızı Naime Sultan, 1898’de Gazi Osman Paşa’nın oğlu Kemalettin Paşa ile evlenirken babasının önerisiyle beyaz gelinlik giydi. Böylece Osmanlı’da beyaz gelinlik giyen ilk kadın oldu. Gelinliğini ise elbette Padişah’ın ve tüm Osmanlı’nın modacısı Jean Botter yaptı. O güne kadar işlemeli, nakışlı ve genelde kırmızı renkli gelinlikler giyiliyordu. II. Abdülh...