logo

Ayyuka çıkmak


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

 

Halk arasında çok kullanılan bir kelime ya da kelime grubunun, araştırıldığında ne kadar yüksek bir ilmi derinliğe sahip olduğu anlaşılabilir. Bunlardan biri de ayyuka çıkmak tabiridir. Ayyuka çıkmak, haddinden fazla büyüyen olaylar için kullanılır. Mesela “Rezalet ayyuka çıktı!” denir. Yani haddinden fazla büyüdü. [1]

Ayyuk kelimesinin Arapça, Yunanca veya Türkçe kökenli olduğu ile ilgili farklı görüşler vardır.

1.“Ayyuk” (عيّوق) bir yıldız ismi. Arapça bir kelime. Dünyaya yaklaşık 2000 ışık yılı mesafede olan Auriga (arabacı) takımyıldızının içindeki en parlak yıldızın adı. Yıldızın diğer adı da “keçi yıldızı”.[2]

2.“Ayyuk” adı, göğün en yüksek noktasını sembolize etmiş “Auriga” yıldız kümesinin en parlak yıldızından, Keçi Yıldızı‘ndan geliyor. Latince adı “Capella” olan bu yıldız, bundan 200 bin senecik önce gezegenimizden görülen en parlak yıldızıymış. Yunan mitolojisinde ise bu yıldız, Zeus‘u emziren keçiyi anlatmış. Arapça bir kelime olan “ayyuk“un ardında da zaten Eski Yunanca’da “keçi” anlamına gelen “aiks” kelimesi olduğu düşünülüyor. [3]

3.Orhun kitabelerinde geçtiği üzere Gök-Türkler’de hükümetin karşılığı ayukı tabiri idi. Ayukı yani hükümetin meclisin (toy) toplanamadığı zamanlarda devreye girdiğini görüyoruz. Devletin işlerinin acil görülmesi gerektiği anlarda ayukı toplanıyor ve görüşülüyordu.[4]

“Dedikodular ayyuka çıktı” cümlesi ”Dedikodular bakanlar kuruluna kadar çıktı” şeklinde anlamlandırılabilir.[5]

[1] http://www.tekellum.net/2014/10/ayyuka-ckmak-ne-demek.html

[2] http://www.tekellum.net/2014/10/ayyuka-ckmak-ne-demek.html

[3] http://nerdengeliyo.com/ayyuk/

[4] https://ahmettasagil.wordpress.com/makaleler/eski-turk-idaresi/

[5] https://www.antoloji.com/nedir/uye-1177825/

Share
171 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

1+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • MHP’de Birleştirici ve Bütünleştirici Adaylarla İddiasını Ortaya Koydu

    20 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Milliyetçi Hareket Partisi, Milletvekili geçici listesini yayımlayarak 24 Haziran seçimleri öncesinde seçim çalışmalarına start vermiş oldu. Milletvekili aday listelerinin verilmesine kısa bir süre kala ilk listesini açıklayan parti MHP olurken, MHP’nin Artvin Milletvekili aday listesi beklediğimiz gibi gerçekleşti. MHP’nin birinci sıra adayı Mali Müşavir Okan Aktaş olurken, 2.sıra adayı ise İsmihan Özcihan oldu. MHP böylelikle kafalardaki kimler aday olacak sorularını gideren ilk parti olurken MHP’nin Milletvekili adaylarının tabana ve kadınla...
  • Öykünmek

    19 Mayıs 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Köken: Bugünkü anlamıyla alakası olmasa da, “öykü” (hikâye) kelimesi ile “öykün-” (taklit etmek) kelimesi aynı kökten gelmektedir. Sözlük Anlamı: Birinin yaptığı gibi yapmak, birine veya bir şeye benzemeye çalışmak, taklit etmek Kelimenin Serüveni: Binlerce yıl öncesinde sık kullanılan öz Türkçe bir kelime olan öykünmek, zamanla “taklit etmek”, “imitasyon”, “emülasyon”… gibi yabancı kökenli kelimelerin gölgesinde kalmıştı. Son zamanlarda üzerindeki tozları atarak yeniden sıkça kullanılmaya başladı. Özellikle sınavlarda sorulmay...
  • Karadeniz’den Hakkari’ye Gönül Köprüsü

    17 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Biz Anadoluyuz Projesi kapsamında İçişleri Bakanlığı’nın desteklediği ‘Basın Mensupları Gönül Elçileri Projesi kapsamında Karadenizli Gazeteciler olarak Hakkari’ye geldik. Artvin, Trabzon, Ordu, Gümüşhane illerinden olmak üzere 6 gazeteci olarak Hakkari’ye 4 günlük program kapsamında düzenlenen geziye katıldık. Bakan Süleyman Soylu’nun da Hakkari’ye gelecek olmasından dolayı bizim gezimizde bir gün uzatıldı ve Hakkari programımız 5 güne çıktı. Bugün ki yazımda program hakkında değerlendirmelerim olacak. ...
  • Bir Zamanların Terörle Anılan İlçesi Çukurca Huzurun ve Güvenin Adresi Olmuş

    16 Mayıs 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Biz Anadoluyuz Projesi kapsamında İçişleri Bakanlığı’nın desteklediği ‘Basın Mensupları Gönül Elçileri Projesi kapsamında Karadenizli Gazeteciler olarak Hakkari’ye geldik. Artvin, Trabzon, Ordu, Gümüşhane illerinden olmak üzere 6 gazeteci olarak Hakkari’ye 4 günlük program kapsamında düzenlenen geziye katıldığımızı dün yazdığım köşe yazımda belirtmiştim. Hakkari gezimiz ikinci günü ile devam ederken müsaadenizle bugün ki yazımı da Hakkari izlenimlerine ayırmak istiyorum. Bu konuyu neden bu kadar önemsediği...