logo

Aktüer


Erhan Kırmızı
erhankirmizi@08olay.com

Fransızca actuaire “sigortacılıkta ihtimal ve risk hesabı uzmanı” sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen actuary sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince actuarius “zabıt kâtibi” sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince acta “‘edilmiş şeyler’, kayıtlar, zabıt” sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince actus “edim, eylem” sözcüğünün nötr hal çoğuludur.[1]

Aktüer, sigorta rizikoları ile primlerini istatistik ve olasılık hesaplamaları yoluyla tespit eden ve geleceğe yönelik stratejik değerlendirmeleriyle sigorta sözleşmelerinin temel ilkelerini belirleyen uzman kişidir. Görevi istatistik, olasılık hesaplamaları ve sigortacılık yasal düzenlemeleri ile sigorta prim, kar payı ve rezervlerinin hesaplanması olan aktüer, olası rizikoların etkilerinin öngörülerek finansal zararların azaltılmasında ve ekonomik istikrarın sürdürülmesinde önemli rol oynar.

İnsan yaşamını etkileyebilecek doğum, ölüm, sakatlık, hastalık, emeklilik gibi olaylarla; maddi varlığı etkileyebilecek hırsızlık, sel, kaza, yangın, deprem gibi doğal ve/veya insan eliyle meydana gelebilecek afetlerin hayatın her aşamasında oluşması kaçınılmazdır. Bu olası riskleri ölçmek, değerlendirmek ve en etkin biçimde yönetmek koşuluyla aktüer, bireysel ve toplumsal refahın devamına katkıda bulunur.[2]

Hukuk Sözlüğü’nün yazarı Prof.Dr.Ejder Yılmaz aktüer kelimesi ile ilgili bir anısını şöyle anlatıyor;

“Burada, bizzat yaşadığım bir sigorta davasında, “aktüerler arasından bilirkişi seçimi talebi”ni, “aktüer” kelimesini, “aktör” ile karıştırması sonucunda,  “mahkemede aktörün ne işi var” diyerek ısrarla reddeden değerli bir hâkimin, daha sonra yapılmak zorunda kalınan açıklama üzerine, içine düştüğü mahcubiyeti samimi olarak itiraf ettiğini, kendisini rahmetle anarak, hoş bir anı olarak hatırladığımı ifade etmeden geçmek istemem.”[3]

Yaşlı hakim belli ki aktör kelimesi ile aktüer kelimesini karıştırmış oysa; aktör kelimesi İngilizcede “Actor” kelimesinden gelir ve “erkek oyuncu” anlamına gelmektedir.[4]

Aktüer ise Fransızca kökenli actuaire den gelir sigortacılıkta ihtimal ve risk hesabı uzmanı demektir.[5]

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/akt%C3%BCer

[2] http://www.segem.org.tr/aktuer.asp

[3] https://yetkin.com.tr/hukuk-sozlugu-hs001

[4] https://eodev.com/gorev/12272546

[5] https://www.etimolojiturkce.com/kategori/%C4%B0ng/38

Share
86 Kez Görüntülendi.
#

SENDE YORUM YAZ

2+6 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Bir çuval para ile bir ekmek?

    22 Mayıs 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    “Sen ağa ben ağa inekleri kim sağa” ve eş anlamlısı “Sen dede ben dede, bu atı kim tımar ede” Herkes kendisini buyurucu durumda görürse, iş yapmakla yükümlü saymazsa ortadaki işi kim yapar? Kişi, üzerine düşen işten kaçmayıp onu yapmalıdır. Herkes işini bir kenara bırakıp keyfini düşünürse işler ortada kalır, bir sonuç alınamadığı gibi iş düzeni de bozulur, karışıklık çıkar, tatsızlık başlar. Herkes masabaşı iş yapmak isterse tarımı kim yapacak, üretimde kim bulunacak? Kaynak: http://ozellestirme.net/wp-content/uploads/2013/07/isci-memur-...
  • Niçin Yeşilçam ismi?

    21 Mayıs 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      1.Giriş Yeşilçam, İstanbul'un Beyoğlu semtinin Taksim'e yakın bir kısmında yer alan bir sokak.1980 öncesinde film film şirketlerinin çoğunluğunun yazıhaneleri bu sokakta bulunduğu için Türk sinemasının kısaca Yeşilçam olarak anılmasını sağlamıştır. Sihirli Perde olarak da tanımlanan sinema Türk insanının hayatına ilk kez 14 Kasım 1914’te girmiş. 1914 senesi, Yeşilçam’ın doğuş yılı olarak düşünülür; çünkü ilk film olan “Himmet Ağa’nın İzdivacı” bu yıl içinde çekilmiştir. I. Dünya Savaşı yüzünden filmin oyuncuları askere alınır, bu yüzden film ...
  • Mal bulmuş Mağribi gibi (sanki çok iyi bir şey bulmuş gibi)

    16 Mayıs 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

    Açgözlü, sonradan görme insanları betimlemek için kullanılan bir deyimdir. Mal bulmuş mağribi gibi deyimi medyada daha çok tartışmalarda fikri saldırının nitelendirilmesi için kullanılmaktadır; “mal bulmuş Mağribi gibi saldırmak” ve “mal bulmuş Mağribi gibi atlamak”. Bir kimseye saldırmak için sebep bulamayan ama karşı tarafın ufak bir hatası olunca saldıranların durumu “mal bulmuş Mağribi gibi saldırmak”  şeklinde ifade ediliyor. Bir tartışmada savunacak bir söz bulamayan kimseler  eline küçük bir delil geçince çok büyük delil gibi sarılma ...
  • Bir anonim şirkette Hakkı’ya verilen olumsuz emirler

    12 Mayıs 2019 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      *genel kurula katılma hakkı*genel kurulda konuşma hakkı*öneride bulunma hakkı*bedelsiz payları edinme hakkı*tesislerden yararlanma hakkı Hakkı ismindeki bir anonim şirket ortağı buradaki hak kavramını Hakkı olarak algılarsa genel kurula katılmayacak, genel kurulda konuşmayacak, öneride bulunmayacak, bedelsiz payları edinmeyecek, ve tesislerden yararlanmayacaktır. Şimdi okur yazar olduğuma bakmayın. İlkokul üçüncü sınıfa kadar ben de Türkçe’mizin azizliğine uğradığım için doğru düzgün okumayı bilmezdim. Sınıf arkadaşlarım bülbül gibi okurken b...