logo

Ahıska İnsanlık Değil, Tarih Ayıbı


Melih Sıddık Dalkılıç
melih_dalkilic@08olay.com

Sürgün. Kelimesi bile insanın tüyleri diken, diken ediyor. Dün öğleye kadar annemle eskileri yad ederken, konu nereden geldi bilmiyorum, Ahıska’ya geldi. Annemin gözlerinde yaşlar durmadı. O kadar içli anlatıyordu ki babasından duyduğu sürgün hikayelerini, ağlamamak elde değildi. Rastlantı o ya. Meğersem Ahıska sürgününün yıl dönemiymiş.  Neler yaşanmıştı Ahıska’da? Onlarca insan iki saat içinde tren vagonlarında bilinmedik diyarlara sürgün edilmişlerdi. Tarihler 14 Kasım 1944’ü göstermekteydi. Ahıska neden bizim için önemli. Çünkü öz ve öz kardeşlerimiz. Ahıska’dan bir yay çizelim, Ardahan Posof, Şavşat, Berta, Ardanuç, Artvin Merkez’de yayı bitirelim. Ses olayları Gürcüler haricinde hep aynıdır. Yani aynı ağızı konuşurlar. Tüm hal ekleri ve iyelik ekleri birbirine yakındır. Hatta aynıdır. Eğer konuşma aynıysa bir millet olduğu belli olur. Pekiyi nasıl olmuş bu sürgün? 2. Dünya savaşı başlayınca daha önceden askere dahi alınmayan Ahıskalılar, Ruslar tarafından askere alındılar. Geriye kalan kadınlar ve yaşlılarsa, tren yolları yapımına gönderildiler. 1944 yıl  içerisinde Sovyet istihbarat raporları Ahıskalıların Türkiye tarafına casusluk yaptıklarını Staline ulaştırmıştılar. Sovyetlerde bulunan Türkiye’den göç eden Ermenilerde kullanılmış bu rapor hazırlanırken, Türklerin evlerine girilerek, “Yakında Türk, Rus savaşı olacak, sizler hangi tarafta olursunuz.” Ahıskalılarsa gayri ihtiyari olarak. “ Tabi ki Türklerin yanında olacağız” demişler işte bu konuşmaların hepsi Sovyet istihbaratı tarafından Sovyet Polit büroya ulaştırıldı. Aynı gün içerisinde bir karar çıkarıldı. O bölgede yaşayan başta Türkler, Lazlar, Kürt ve Hemşin aileleri. Toplam 86.000 kişi sürgüne uygun bulunmuştur kararı, Gürcistan iç içleri bakanlığına ulaştırılmıştı. O gün içerisinde başta çoluk çocuk olmak üzere genç yaşlı demeden, ailesinden ata topraklarından kaldırılan binlerce insan iki saat içinde Tren vagonlarına bindirildi. Günlerce aylarca aç ve sefalet içinde süren bu yolculuk Orta Asya steplerinde son buldu.

 

Sürgün edilirken bir sürü kötü anı da kaleme alınmıştır. Mal vagonlarında götürülen insanlardan bazıları, açlık, soğuk ve hastalık sonucunda ölmüşler. Babalarını, kocalarını, eşlerini karlara teslim etmek istemeyenler, üstlerini örterek hasta numarası yaparak günlerce cesetlerle aynı vagonda yolculuk etmişler. Bir düşünün; ne kadar acıdır. Bir düşünün eşleriyle, kocalarıyla, atalarıyla, dedeleriyle sürgün edilip onları yollarda kayıp etmek. Ne kadar acıdır? Şimdi bu acıyı anlatabilecek bir kelime bulamıyorum. Biliyorum hiçbir söz bu acıyı tarif edemez. Türkiye Cumhuriyeti soydaşlarımıza neden sahip çıkmadı? Neden bir el uzatamadı? Düşünün Siz sürgünsünüz dediklerinde, sürgündüler artık. Empati yapalım, lütfen, bir kere düşünelim. Bir genç kız Türkü söylüyor.

 

Anam ölende onbeş yaşdaydım.

Anamın mezeri, yalgız eşiydim.

Kalbim kabine, anacan.

Gözün gözüne, yaşım yaşına.

Onbeş yaşıma..

 

Çağırın anami, gelsin yanıma.

Kaldursun başumi, koysun dizine.

Kalbun kalbume, gözün gözüme.

Yaşın yaşıma, on beş yaşıma..

 

Bu genç kızın acısını hangi laf dindire bilir. Hangi kelime acıyı bir nebze olsun hafiflete bilir. Ben biliyorum ama ben söylesem de o zamanın Reisi Cumhuru söyleyemedi. Öz Yurt, Ana Vatan…

 

Yetmiş yıl geçti sürgünün üzerinden. Değişen ne mi var? Hiçbir şey. Bazıları Ahıska’ya geri döndüler ama döndüklerinde hiçbir şeyi eskisi gibi bulamadılar. Kalanlarsa ne maddi ne de manevi geri dönüş için çare bulamadılar. Geçen yıllar da Türkiye Cumhuriyeti onlara kucak açtı. Gelenlere ev, toprak ve iş verdiler. Geçmişte yaptığımız hataların maalesef yarasını günümüzde kapatamayız. Bu Türklük için insanlık değil, Tarih ayıbıdır. Biz çok yerde can vermesini bildik. Hatta en iyi bildiğimiz iştir, toprak için can vermek. Öz kardeşlerimiz Sürgün edilirken biz neredeydik. On bilerce Rus askeri Ahıskalıların namusuna, evlerine göz dikerken; biz neredeydik? Hem de bunların hepsi Arife günü yapıldı. Oysa onlar bizim için canlarını verirken, biz neredeydik? Türk askerinin yanında, Türk bayrağının altında can vermek isterlerken biz neredeydik? Tıpkı Boraltan köprüsünde ki gibi uykudaydık. Bu olayın Boraltan faciasından ne farkı var?

Kelimelerime son verirken bizim gibi konuşan nenelerin sözlerini size aktarıyorum. “ Kara vagon, kara vagonlar oğlum. mallari tolduriyerlara eyla. Ot, saman, toldurdilar milleti. ölur mi, kalur mi, pec yanmiyer, soba yanmiyer. İki ay yol gettux oğlum. ölenler vagonda öliyerde, dışari biraxiyerlardi. Kimdi oni gomleyen. Yoğ idi oyla iş. Atiyerlardi vagonlardan ölenleri.” Başka bir nene ise “ bitleruni yediler oğlum. etmek yoğ idi. Başlarından bitleri aldilar, kıt kıt kıt yedilar oğlum. su yox, kapiyi açanda çocuxlar bağrişiyer. Amca su var mi?” Şimdi soruyorum size bizimle aynı Ağzı paylaşan, bizim gibi konuşan bu insanlar için ne yaptık. Biz susuyoruz. Sustukça o kambur bizimle büyüyecek. Lakin o gün gelecek. Öz kardeşler öz Yurtta beraber olacak…

Not: X harfi bu bölgede kullanılan, kendinden önce yuvarlak ünlü olan harfin etkisiyle “k” harfi sürekli hırıltılı “h” harfine dönüşmüştür. Bu nu da Azeri Türkçesinde olduğu gibi X harfiyle gösterilir. Örnek olarak; Gittux, geldux gibi…

 

Share
#

SENDE YORUM YAZ

9+10 = ?

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER KÖŞE YAZILARI

  • Komünizmde Kadınların Ortaklaşalığı Var mı?

    19 Ocak 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      “..Bir topluluğa olan kininiz, sizi adaletsizliğe götürmesin…” Maide suresi, 8 Giriş Komünizm Türkiyede çoğunluk itibari ile elbette benimsediğimiz biz ideoloji değil. Toplumumuzun ekseriyetinin görüşü Komünizm ile bir birine zıttır. Fakat bu zıtlık “Bir topluluğa olan kininiz, sizi adaletsizliğe götürmesin.” Maide suresi, 8’in bize verdiği ölçü gereği, Komünizm hakkındaki görüşlerimizin de adaletsizliğe varmaması lazım. Çocukluğumdan beri komünizmde kadınların ortak olduğu sözlerini duyardım. Bu konuyu internette biraz ar...
  • AK Parti Eti Bakırdaki işten çıkarmalara müdahale edecektir

    18 Ocak 2018 Erhan Kırmızı, Köşe Yazıları

      Çünkü işten çıkarılan işçiler bu işten çıkarmanın faturasını AK Parti’ye keseceklerdir. Bu fatura elbette olumsuz fatura olacak ve AK Parti oy kaybetme tehlikesi ile karşı karşıya gelecektir. AK Parti pragmatist yapıya sahip bir parti olarak bu duruma seyirci kalması mümkün değil. 1000 kişinin işten çıkarılması büyük bir olaydır. 3-5 kişinin işten çıkarılması gibi değildir. Toplumsal bir olaydır, sadece Artvin için değil Türkiye hatta dünya için ilgi çekici bir olaydır. Siyaseti etkilememesi mümkün değil. Bu nedenle pragmatist b...
  • Murgul’da Plaket, Artvin’de Doğa Katili

    18 Ocak 2018 Köşe Yazıları, Melih Sıddık Dalkılıç

    Varlığım kudreti elinde olan ALLAH’A hamd olsun, yeniden yazmak nasip oldu. Bir gün bu yazdıklarımın hepsi anı olarak kalacak, belki olursa çocuklarım ve torunlarım okuyacak ya da benden belki yüz yıl sonra beni ve fikirlerimi anlayan birileri olacak, bu demek değildir ki günümüzde anlaşılmıyoruz ancak bazı kesimlerin anlamamak için direndiğini görünce iyice asabileşiyorum. Kendime öz eleştiri yapıyorum. “Onlar anlamasa da sen anlatmaktan vazgeçmeyeceksin.” Bizim kalemimiz sivri sırf biri istiyor diye şimdiye kadar inanmadığım hiçbir şeyi yazma...
  • Ya Bunlar Artvin Halkı İle Adeta Dalga Geçiyorlar

    16 Ocak 2018 Köşe Yazıları, Tolga Gül

    Yaklaşık bir aydır derin bir sessizliğe gömülen Yeşil Artvin Derneği Yöneticileri ile yıllardır savundukları maden karşıtlığının tam tersini yaparak madenle doğrudan ve dolaylı olarak iş yaptığı için il başkanlarını aday yaptırmayan CHP, yine ortaya çıktı. Biran da imza kampanyaları, meclis ziyaretleri falan. Değerli okurlarım resmen Artvin halkının aklı ile dalga geçiliyor. Artvinliler ile dalga geçiliyor. Artvinlilerin çevre hassasiyeti resmen kullanılıyor. Yazmayacağım dedim ama yazmadan duramıyorum. Beni resmen çileden çıkardılar. Bir ay...